Aura Herbals - polski producent suplementów diety Prosto dla zdrowia
uOdpornij-sie-baner-1280x200 uOdpornij-sie-baner-mobile-400x200

Blog Aura Herbals

Zdrowie i suplementacja

Jak bezpiecznie przyjmować preparaty ziołowe?

autor: Hanna Przerada

W swojej pracy z pacjentami często spotykam się z traktowaniem preparatów ziołowych z pewnym pobłażaniem. Nie raz usłyszałam w aptece od swoich pacjentów, że „przecież to tylko ziółka” lub „Pani magister, ma pani coś silniejszego, bo ziołowe na pewno nie zadziała”. Niejednokrotnie zdarzało mi się tłumaczyć, że zioła naprawdę działają i tak jak leki syntetyczne mogą mieć działania niepożądane i trzeba uważać na to jak i z czym się je dawkuje.

Dobrze wiem, że nie dla wszystkich oczywistą sprawą jest fakt, że nie należy popijać leków herbatą ziołową, poranną kawą lub sokiem tylko wodą (piwo też nie jest dobrym pomysłem). Nawyk popijania leków czymkolwiek może obniżyć wchłanianie leku oraz doprowadzić do niekorzystnego oddziaływania substancji zawartych w napoju z przyjmowanym lekiem. Na interakcje, bo tak fachowo nazywa się oddziaływanie między różnymi substancjami, narażone są głównie osoby starsze oraz przewlekle chore z wielochorobowością. Włączanie dodatkowego preparatu w tej grupie chorych powinno być konsultowane z lekarzem lub farmaceutą, nawet jeżeli są to tylko „ziółka”.

Poniżej znajdziecie ściągę z najistotniejszymi informacjami na temat najpopularniejszych ziół oraz dowiecie się na co trzeba uważać podczas ich stosowania.

Ashwagandha (Witania ospała; Żeń-szeń ajurwedyjski)

Korzeń ashwagandhy jest uważany za środek adaptogenny, oznacza to, iż poprawia wytrzymałość organizmu na stres, redukuje napięcie i lęk oraz pomaga uporać się z bezsennością. Ponadto zawiera substancje chemiczne, które mogą zmniejszyć obrzęk, obniżyć ciśnienie krwi i zmniejszyć stężenie glukozy we krwi.

Przeprowadzono badania, które udowodniły, że przyjmowanie żeń-szenia ajurwedyjskiego w dawce 1 g na dobę przez okres 3 miesięcy jest dobrze tolerowane przez pacjentów, jednak przyjęcie za dużych dawek prowadzi do problemów ze strony układu pokarmowego.

Według zaleceń Zespołu do spraw Suplementów Diety Głównego Inspektora Sanitarnego (2020 rok) w ciągu jednego dnia można bezpiecznie przyjąć do 3 g sproszkowanego korzenia ashwagandhy i nie należy przekraczać dopuszczalnej dobowej porcji witanolidów (związków zawartych w ashwagandzie), która wynosi 10 mg.[1]

Stosowanie ashwagandhy wraz z lekami przeciwcukrzycowymi może spowodować spadek poziomu cukru we krwi, dlatego podczas takiej terapii pamiętaj o dodatkowym monitorowaniu glikemii.

Przyjmowanie ashwagandhy wraz z lekami obniżającymi ciśnienie krwi może natomiast doprowadzić do hipotensji (zbyt niskiego ciśnienia krwi), dlatego należy częściej mierzyć ciśnienie tętnicze.

Pacjenci z niedoczynnością tarczycy przyjmujące lewotyroksynę (np. Euthyrox, Letrox) , również powinni uważać na ashwagandhę ponieważ może ona nasilić działanie tego syntetycznego hormonu.

Nie należy przyjmować ashwagandhy z lekami oddziałującymi na ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepiny), ponieważ takie połączenie może spowodować problemy z oddychaniem oraz nadmierną senność. [2]

Kurkuma (Ostryż długi)

Kłącze ostryżu długiego jest stosowane w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, problemów z przewodem pokarmowym, układem sercowo-naczyniowym, a nawet w leczeniu alergicznego nieżytu nosa. Najważniejszą substancją czynną kurkumy jest kurkumina.

Wybierając preparat kurkumy koniecznie zwróć uwagę, czy zawiera piperynę (Piperis nigri), która w znacznym stopniu zwiększy wchłanianie kurkumy.

Przeprowadzono badania, które udowodniły, że kurkuma podawana w dawce 3 g na dobę przez okres 12 tygodni jest dobrze tolerowana.

Kobiety w ciąży powinny unikać preparatów z kurkumą, ponieważ ich zażywanie może doprowadzić do poronienia.

Z jakimi lekami nie należy łączyć kurkumy?

Kurkumy nie powinno łączyć się z:

  • lekami przeciwpłytkowymi (np. kwasem acetylosalicylowym), lekami przeciwzakrzepowymi (np. rywaroksabanem), ponieważ może dojść do krwawień;
  • przeciwcukrzycowymi, ponieważ może dojść do obniżenia glikemii;
  • lekami na nadciśnienie, a dokładniej amlodypiną, ponieważ może dojść do zbyt dużego obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. [3]

Berberys pospolity (Kwaśnica pospolita)

Berberys zawiera alkaloidy, spośród których berberyna odgrywa najbardziej istotną funkcję prozdrowotną. Ma ona zastosowanie w leczeniu cukrzycy, PCOS (zespole policystycznych jajników), nadciśnieniu, hiperlipemii oraz w leczeniu aft.

Należy uważać na dawkowanie tego preparatu, przyjmowanie za dużych dawek berberyny może spowodować bradykardię (wolniejszą pracę serca) i niedociśnienie.

Kobiety ciężarne powinny unikać tego preparatu, ponieważ może on wywołać skurcze macicy.

Berberys przyjmowany z niektórymi lekami może zwiększyć ich stężenie w organizmie. Dotyczy to m.in. glikokortykosteroidów, leków na nadciśnienie (np. amlodypiny), większości benzodiazepin (np. diazepamu) i inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 (np.sildenafilu). [4]

Karczoch hiszpański (Karczoch zwyczajny)

Wyciągi z karczocha mają udowodnione zastosowanie w leczeniu niestrawności, hiperlipidemii oraz w leczeniu niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby.

Działanie niepożądane związane ze stosowaniem preparatów z karczochem są rzadkie, a jeżeli się pojawią to mają łagodny charakter.

Osoby stosujące inhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol) lub leki przeciwdepresyjne (np. sertralinę) powinny uważać na łączenie tych leków z karczochem, ponieważ może on zwiększyć ich stężenie w organizmie – może on bowiem hamować izoenzymy CYP450 (zwłaszcza CYP2B6 i CYP2C19), które odpowiedzialne są za metabolizm niektórych leków.[5]

Miłorząb dwuklapowy (Ginko biloba; Miłorząb japoński)

Liście miłorzębu zawierają substancje (m.in. ginkolidy i bilobalid) które są skuteczne w leczeniu demencji, lęku oraz zawrotów głowy.

Stosowanie miłorzębu w dawce 120-480 mg na dobę przez okres nawet do 6 lat było dobrze tolerowane przez pacjentów. Działanie niepożądane jakie zaobserwowano to bóle głowy, tachykardia (szybkie bicie serca) oraz problemy ze strony przewodu pokarmowego.

Stosując miłorząb razem z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi zwiększa się ryzyko krwawień, miłorząb japoński może bowiem wpływać na krzepliwość krwi, obniżając ją.

Jeżeli masz planowany zabieg chirurgiczny to odstaw ten preparat co najmniej 2 tygodnie wcześniej.

Ekstrakt z miłorzębu może mieć wpływ na stężenie insuliny i glukozy, pacjenci stosujący leki przeciwcukrzycowe powinni mieć tego świadomość.

Ponadto miłorząb jest inhibitorem (hamuje) izoenzymów P450, przez co może zwiększyć stężenie leków metabolizowanych przez nie, np. leków psychotropowych. [6]

Uważaj również na leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, a dokładnie na NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne), ponieważ przyjmowanie ich z miłorzębem może zwiększyć ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.

Preparatów z ginkgo biloba nie należy stosować przed snem, ponieważ działają pobudzająco.

Żeń-szeń właściwy (Panax ginseng; Żeń-szeń chiński)

Korzeń żeń-szenia jest adaptogenem, zwiększa odporność organizmu na stres. Stosowany jest w przypadku osłabienia funkcji poznawczych, w przypadku dysfunkcji seksualnej oraz przy redukcji zmęczenia.

Pacjenci przyjmujący żeń-szeń skarżą się najczęściej na takie działanie niepożądane jak bezsenność, rzadziej na obrzęki, obniżenie apetytu oraz zawroty głowy.

Nie należy stosować preparatów z żeń-szeniem w czasie ciąży, ponieważ wykazuje on działanie teratogenne (powoduje wady w rozwoju płodu).

Jeżeli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe unikaj preparatów z żeń-szeniem ponieważ takie połączenie może doprowadzić do krwawień.

Ponadto żeń-szeń obniża stężenie glukozy we krwi, więc diabetycy powinni dodatkowo monitorować glikemię.

Jeżeli zdecydujesz się na żeń-szeń to zrezygnuj z kawy, ponieważ połączenie kofeiny i żeń-szenia może doprowadzić do nadmiernego pobudzenia. [7]

Preparatów z żeń-szeniem nie należy stosować w porze wieczornej, ponieważ działają one pobudzająco.

Żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon; Żurawina amerykańska)

Owoce żurawiny zapobiegają przyleganiu bakterii do nabłonka dróg moczowych, dlatego są skuteczne w leczeniu infekcji dróg moczowych.

Uważaj jednak na dawkowanie preparatów zawierających żurawinę, ponieważ duże jej dawki mogą doprowadzić do zaburzeń ze strony układu pokarmowego. Ponadto ze względu na zawartość szczawianów przyjmowanie dużych dawek może zwiększyć ryzyko kamicy nerkowej.

Żurawina nasila działanie leków przeciwzakrzepowych tj. warfaryny, przyjmując te dwa preparaty razem może dojść do krwawienia. [8]

Kozłek lekarski (Valerianae radix; Waleriana)

Wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego jest stosowany w medycynie jako lek nasenny, przyjmowany przed snem ma ułatwić zasypianie i poprawić jakość snu. Inne zastosowania, których nie udowodniono w badaniach, obejmują leczenie lęku, stresu, depresji, zespołu deficytu uwagi, zespołu przewlekłego zmęczenia, drżenia i innych schorzeń.

Działanie nasenne kozłka lekarskiego zwiększa się wraz z czasem przyjmowania, preparat lepiej zadziała przyjmowany regularnie niż przyjmowany tylko doraźnie.

Osoby przyjmujące walerianę powinny być świadome zagrożeń wynikających z łączenia jej z alkoholem lub lekami takimi jak barbiturany, czy benzodiazepiny (np. diazepam). W przypadku takiego połączenia może dojść m.in. do zwiększenia senności.[9][10]

Piśmiennictwo

[1] Uchwała nr 7/2020 Zespołu Ds. Suplementów diety z dn. 7 lutego 2020 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej stosowania Withania somnifera (L.) Dunal jako składnika suplementów diety

[2] https://medlineplus.gov/druginfo/natural/953.html. Ashwagandha. 12 10 2021.

[3]Youssef El Rayess, Alain Abi Rizk2, Carmen Sadaka, Raviella Zgheib, Wissam Zam, Simona Sestito, Simona Rapposelli, Katarzyna Neffe-Skocińska, Dorota Zielińska, Bahare Salehi, William N. Setzer, Noura S. Dosoky, Y Javad Sharifi-Rad. „Turmeric and Its Major Compound Curcumin on Health: Bioactive Effects and Safety Profiles for Food, Pharmaceutical, Biotechnological and Medicinal Applications.” Front. Pharmacol., 15 09 2020

[4] https://www.drugs.com/npp/barberry.html.03.08.2021

[5] https://www.drugs.com/npp/artichoke.html. 22 12 2021.

https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-433/european-barberry . brak daty.

[6] https://www.drugs.com/mtm/ginkgo-biloba.html. brak daty. 2022.

[7] https://www.nccih.nih.gov/health/asian-ginseng. brak daty.

[8] https://www.drugs.com/mtm/cranberry.html. brak daty. 2021 09.

[9] https://ods.od.nih.gov/factsheets/Valerian-HealthProfessional/. 15 03 2013.

[10] https://www.drugs.com/mtm/valerian.html. 29 09 2021.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

newsletter2

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i pobierz bezpłatnego e-booka, z którego dowiesz się, jak w prosty sposób możesz wesprzeć swoje zdrowie i Twoich bliskich!