Kolagen typu 2 ( II ) – co to jest? Gdzie występuje? Jaki wybrać?

Kolagen typu 2 – co to jest?

Kolagen typu 2 to jeden z 29 typów kolagenu, jakie znajdują się z ludzkim ciele. Występuje głównie w chrząstce stawowej (stanowi nawet 90–95%) i jest jej kluczowym budulcem, odpowiadającym za jej elastyczność i wytrzymałość,

Kości, chrząstki, stawy, łączą je wspólne cechy – są podparciem dla układu ruchu, ale też ich głównym budulcem jest kolagen – właściwości kolagenu są wszechstronne. Kolagen to makrocząsteczkowe białko, zbudowane z trzech nici polipeptydowych, skręconych wokół siebie, które tworzą potrójną helisę. Liczne wiązania między helisami i specjalne konformacje aminokwasów warunkują odrębne cechy dla każdego typu kolagenu.

Gdzie występuje kolagen typu 2?

Kolagen typu II występuje w macierzy chrząstki stawowej, ciele szklistym, błonie nerwu wzrokowego i innych tkankach. Stanowi nawet 90-95% całkowitej zawartości białka w chrząstce stawowej. Dotychczas wyizolowano kolagen typu II z chrząstki zwierząt lądowych, takich jak: kurczak, świnia, owca i szczur. Obecnie trwają badania nad wykorzystaniem chrząstki organizmów morskich, takich jak rekiny, jesiotry i płaszczki. W przypadku rekina, białko kolagenowe typu II stanowi: skóra (10%), płetwy (1–3%) i chrząstka (6–7%), mogą one być wykorzystane jako potencjalny materiał do ekstrakcji kolagenu.

Dwa pozostałe najobficiej występujące typy kolagenu to kolagen typu 1 i kolagen typu 3.

Czym jest hydrolizowany kolagen typu 2?

Hydrolizowany kolagen typu II jest to forma białka, poddana procesowi hydrolizy, czyli rozpadu na mniejsze cząsteczki – peptydy. Hydrolizaty kolagenu typu II uzyskuje się po homogenizacji chrząstek szklistych w warunkach wysokiego ciśnienia w temperaturach denaturujących kolagen – 80°C. W tej temperaturze uzyskujemy krótkie peptydy kolagenu typu II. Mają one znacznie mniejsze wielkości cząsteczek, co zwiększa ich przyswajalność w jelicie cienkim. Wchłanialność jest lepsza niż np. kolagenu naturalnego z produktów spożywczych, który ma duże cząsteczki.

Możesz napotkać kilka rodzajów kolagenu typu 2:

Natywny kolagen typu 2

Kolagen natywny typu 2 to naturalna i nieprzetworzona forma kolagenu, która występuje w organizmach żywych i nie została poddana żadnej obróbce termicznej lub chemicznej. Natywny kolagen posiada on duże cząsteczki, bo rzędu 285–300 kDa. Dla porównania, cząsteczki hydrolizatu kolagenu posiadają wielkość rzędu 3 kDa–10 kDa. Natywny kolagen typu II – przeciwieństwie do hydrolizowanego – zachowuje swoją pierwotną budowę. Badania sugerują, że stosowanie suplementów z kolagenu natywnego może prowadzić do wytworzenia tolerancji immunologicznej, która może zmniejszyć stan zapalny i procesy degeneracyjne w stawach.

Niezdenaturowany kolagen typu 2

Niezdenaturowany kolagen typu 2 to po prostu kolagen naturalny. Nie został poddany denaturacji (proces ten niszczy wiązania wodorowe w białkach). To forma kolagenu, która zachowuje swoją naturalną, trójwymiarową strukturę potrójnej helisy, nie ulegając denaturacji (rozpadowi) pod wpływem ciepła/enzymów, co jest kluczowe dla jego działania w stawach, gdzie działa jak „trener” dla układu odpornościowego, ucząc go tolerancji na własny kolagen i hamując procesy zapalne i niszczące chrząstkę, co pomaga zmniejszyć ból i poprawić ruchomość stawów nawet przy niskich dawkach (ok. 40 mg/dzień)

W badaniu klinicznym z udziałem 52 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych stosowano niezdenaturowany kolagen typu II w dawce 40 mg/dobę przez 90 dni. Indeks Western Ontario McMaster Osteoarthritis ( WOMAC) u pacjentów otrzymujących kolagen typu II obniżył się o 33%; a w grupie otrzymującej 1500 mg glukozaminy i 1200 mg chondroityny uzyskano poprawę 13%. Za pomocą indeksu WOMAC oceniano:

• ból,
• sztywność stawów,
• zdolność do codziennej aktywności życiowej.

Denaturowany kolagen typu 2

Proces denaturacji białka kolagenowego polega na rozfałdowaniu jego trzeciorzędowej struktury. Reakcja ta zachodzi pod wpływem temperatury oraz związków chemicznych. Dzięki niej kolagen staje się lepiej rozpuszczalny w wodzie i przyswajalny. Każde białko, które jesz, jest denaturowane – np. jajka na twardo czy pieczony kurczak.

Na co pomaga kolagen typu 2?

Suplementacja białka kolagenowego typu II dostarcza materiału budulcowego do syntezy kolagenu i odbudowy chrząstki. Kolagen pobudza chondrocyty, czyli komórki chrzęstne do wzrostu. Częściowo denaturowany kolagen może wywołać tolerancję immunologiczną i zahamować występowanie lub złagodzić objawy zapalenia stawów. Organizm dzięki temu nie będzie atakować własnych tkanek. Degradacja i zaburzenia metaboliczne kolagenu typu II w chrząstce stawowej mogą prowadzić do choroby zwyrodnieniowej stawów.

Kolagen typu 2 a efekty – kiedy się ich spodziewać?

Zgodnie z wynikami badań, suplementacja 40 mg niezdenaturowanego kolagenu typu 2 pozyskanego z mostka kurczaka, codziennie przez 120 dni, ma pozytywny wpływ na funkcje stawu kolanowego.

Działanie kolagenu wspomaga jednoczesna suplementacja glukozaminy w dawce 1500 mg dziennie i chondroityny w dawce 1200 mg dziennie. To najczęściej stosowane nutraceutyki. Chondroityna jednak musi być stosowana ostrożnie u osób z zaburzeniami krzepnięcia krwi. Glukozamina może wchodzić w interakcję z warfaryną. Warto również kontrolować poziom glikemii podczas suplementacji glukozaminą. Pierwsze efekty powinny być zauważalne po minimum 4 tygodniach stosowania kolagenu. Postaw na systematyczność suplementacji, a także dbaj o układ ruchu na co dzień poprzez aktywność fizyczną dostosowaną do możliwości, odżywczą dietę i konsultacje z fizjoterapeutą.

Kolagen typu 2 – opinie lekarzy

Opinie lekarzy o suplementacji kolagenu typu 2 są podzielone, ale optymiści powołują się na kilka badań klinicznych, których wyniki są obiecujące. Lekarze nie stosują kolagenu jako źródła leczenia stawów, ale niekiedy mogą zalecać jego stosowanie jako bezpieczne i nieinwazyjne uzupełnienie.

Pamiętaj, że jeśli doskwierają Ci stawy, pierwsze kroki powinieneś postawić do gabinetu fizjoterapeuty i lekarza specjalisty – ortopedy lub reumatologa.