Aura Herbals - polski producent suplementów diety Prosto dla zdrowia
auraherbals-baner-podstrony-colladrop-nowy-1280x200 auraherbals-baner-podstrony-colladrop-nowy-400x200

Blog Aura Herbals

Zdrowie i suplementacja

Jakie są rodzaje kolagenu i jaki wybrać?

autor: Ilona Krzak

Ryba, wołowina czy drób? Nie, to nie menu w knajpce – to skład suplementu z kolagenem. Świadomość, jakie są rodzaje kolagenu, ułatwia podjęcie decyzji, jaki suplement diety wybrać na swoje potrzeby.

Przygotowałam dla Ciebie podsumowanie rodzajów kolagenów używanych w kolagenowych suplementach. Ustalmy to – jesteś team rybi czy wołowy?

Jakie są rodzaje kolagenu?

Wyróżnia się cztery rodzaje kolagenu: kolagen rybi (morski), kolagen wołowy (bydlęcy), kolagen wieprzowy i kolagen drobiowy. Rodzaj kolagenu określa, z jakiego źródła został pozyskany kolagen. Rodzajów kolagenu nie należy mylić z typami kolagenu.

Z definicji, kolagen to główna substancja podporowa występująca w skórze, kościach, zębach, ścięgnach, więzadłach, a nawet narządach wewnętrznych ludzi i zwierząt. Ze względu na różne miejsca występowania i odmienne funkcje, w jego budowie możemy znaleźć pewne rozbieżności, co daje nam aż 29 różnych typów kolagenów. Najbardziej rozpowszechnionymi typami tego białka są: typ I, II i III.

Więcej dowiesz się z: Typy kolagenu

W suplementach diety pod hasłem „kolagen” mogą kryć się różne formy „białka młodości’, w zależności od stopnia hydrolizy i wielkości cząsteczek, co wpływa na ich przyswajalność w organizmie. Wyróżniamy zatem:

  • kolageny natywne – białka o dużych cząstkach (ok. 300 kDa) nierozpuszczalne w wodzie, uzyskiwane bez dodatkowej obróbki chemicznej – w tym żelatyny (15 do 250 kDa) – rozpuszczalne w wodzie.
  • hydrolizaty (peptydy) – produkty rozpadu dużych białek, posiadają wyraźnie mniejsze cząsteczki (0,3–8 kDa).

Ze względu na pochodzenie wyróżnia się wspomniane wcześniej białka kolagenowe pozyskane z ryb, bydła, drobiu i trzody chlewnej.

Rodzaje kolagenu to kolagen rybi (morski), kolagen wołowy (bydlęcy), kolagen drobiowy i kolagen wieprzowy

Rodzaje kolagenu

Poznaj rodzaje kolagenu, właściwości i z czego powstają suplementy diety z kolagenem.

Kolagen rybi

Wysokiej jakości kolagen typu I i II pozyskiwany z ryb, a dokładniej z pozostałych skór, szkieletów, łusek, płetw, czy rybich więzadeł. Producenci stosują różne nazwy: kolagen rybi, kolagen morski, kolagen norweski i marine collagen, ale jest to finalnie ten sam produkt, czyli białko pozyskane z ryb.

Kolagen rybi posiada wiele zalet, a mianowicie:

  • Wykazuje niską antygenowość – rzadziej wywołuje reakcje uczuleniowe.
  • Jest biokompatybilny – kolagen rybi, to taki dobrze dopasowany „zamiennik” kolagenu ludzkiego (są strukturalnie podobne).
  • Wchłanianie kolagenu rybiego zachodzi dużo wydajniej (nawet 1,5 razy lepiej) niż w przypadku białka bydlęcego i wieprzowego.
  • Cechuje się też wyższą biodostępnością, czyli jest efektywnie przyswajany i transportowany do krwiobiegu.
  • Dobrze rozpuszcza się w wodzie, dzięki czemu łatwo podać go w różnych postaciach suplementu – np. kolagen do picia.
  • Jest przyjazny dla środowiska, gdyż łatwo ulega biodegradacji, a jego produkcja jest wydajniejsza i mniej kosztowna niż np. kolagenu wołowego.
  • Jest akceptowalny przez różne ruchy religijne.

Surowcem do pozyskania kolagenu morskiego jest odpad z pozostający z przetwórstwa rybnego (ok. 2/3 połowu jest traktowane jako odpad!). Białko kolagenowe stanowi do 80% masy skór i do 50% masy rybich łusek.

Pojawia się coraz więcej badań klinicznych na temat skuteczności kolagenu rybiego i jego wykorzystania w postaci biomateriałów. Hydrolizaty kolagenowe z łusek rybich posiadają masy cząsteczkowe w zakresie 2000 – 20000 Da. Im niższa masa cząsteczkowa, tym lepiej kolagen przenika barierę jelitową.

Ciekawostka: Tkanki ryb morskich nie zawierają antygenu alfa-gal, który jest odpowiedzialny za wywoływanie symptomów zespołu alfa-gal u osób uczulonych na mięso i tłuszcz ssaków (reakcję może dawać również spożycie żelatyny). Objawy pojawiają się najczęściej w okresie 2-6 godzin po spożyciu antygenu. Manifestują się głównie dolegliwościami z przewodu pokarmowego, a także w postaci pokrzywki, zaczerwienienia skóry, obrzęku twarzy, a nawet mogą prowadzić do omdlenia. Prawdopodobnie przyczyną zespołu alfa-gal jest ukąszenie przez kleszcza amerykańskiego (Amblyomma americanum).

Kolagen wołowy

Szeroko wykorzystywany rodzaj kolagenu, ze względu na wysokie spożycie mięsa bydlęcego. Wraz z kolagenem wieprzowym stanowi 95% całej produkcji kolagenu. Pozyskiwany jest głównie ze ścięgien i kości bydła.

Skóra bydlęca jest dobrym źródłem kolagenu, jednak zawiera dodatkowe struktury: naczynia krwionośne, limfatyczne, mieszki włosowe i gruczoły potowe, które nie są pożądane. Trzeba się ich pozbyć, co wpływa na złożoność oraz długość procesu pozyskiwania kolagenu z bydła.

Kolagen bydlęcy wykazuje dużą trwałość enzymatyczną i termiczną. Obecnie opracowane metody produkcji kolagenu wołowego cechują się wysoką wydajnością i dość niskim kosztem, jednak na cenę surowca mają też wpływ rygorystyczne wymagania co do sposobu chowu bydła i stosowanych pasz.

Bydło może być pozyskiwane z terenów nigdy nieobjętych chorobą prionową (m.in. gąbczastą encefalopatią bydła tzw. chorobą szalonych krów) plus chów bydła musi być zamknięty.

Kolagen wołowy posiada pokaźną liczbę badań klinicznych, które sugerują jego pozytywny wpływ na stan skóry. Masa cząsteczkowa peptydów w hydrolizatach wołowych waha się w przedziale 1000-10 000 Da. Kolagen wołowy nie jest tolerowany przez niektóre wyznania religijne.

Kolagen wieprzowy

Obok wołowego, jeden z najczęściej wykorzystywanych kolagenów ze względu na dużą popularność wykorzystania trzody jako pożywienia. Głównym źródłem kolagenu wieprzowego są odpady w postaci skór i kości zwierząt.

Często spotykany w preparatach jako kolagen natywny (głównie kolagen typu II pozyskiwany z kości i chrząstek). Białko wieprzowe wykazuje dobrą biokompatybilność, jednak stwarza większe ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych (ok. 3% populacji) niż w przypadku kolagenu rybiego.

Proces pozyskiwania kolagenu wieprzowego jest trudny i cechuje się gorszą wydajnością, co wyraźnie podnosi koszty jego produkcji. Jako produkt pochodzenia wieprzowego może być zakazany przez niektóre nacje religijne. Hydrolizaty wieprzowe posiadają wielkość cząsteczek w zakresie 1000-10 000 Da.

Bulion kolagenowy nie jest najlepszym źródłem kolagenu, ze względu na niską biodostępność.

Kolagen drobiowy

Pozyskiwany najczęściej z odpadu pozostałego podczas mechanicznego oddzielania mięsa z kurczaka – skóry, łapki, chrząstki, kości. Ze skór otrzymujemy głównie kolagen typu I.

Cechuje się on dobrą biokompatybilnością. Metody pozyskiwania kolagenu z kurcząt są czasochłonne i mało wydajne, co dodatkowo podnosi koszt produkcji. Ponadto generuje dużą ilość problematycznych kwaśnych i alkalicznych ścieków. Wielkość cząsteczek hydrolizatu to 1000–5000 Da.

Kolagen można pozyskiwać również z ludzkich zwłok. Mniej drastyczną alternatywą jest wykorzystanie ludzkiej tkanki tłuszczowej uzyskanej po zabiegu liposukcji. Stanowi to najbardziej kompatybilne źródło kolagenu.

Zobacz też:

Mieszanki kolagenowe stosowane są m.in. w produkcji żywności.

Kolagen rybi czy wołowy – który lepszy?

Oba kolageny posiadają wady i zalety. Kolagen rybi cechuje się mniejszymi cząsteczkami, dzięki czemu wchłania się szybciej. Białko wołowe robi to wolniej, ale równie skutecznie. Wpływ obu rodzajów kolagenu na skórę czy stawy jest dość dobrze zbadany w badaniach klinicznych.

Zarówno jeden jak i drugi wykazuje dobrą biokompatybilność i immunogenność, choć brak antygenu alfa-gal w kolagenie rybim zmniejsza ryzyko wystąpienia nieprzyjemnych objawów tego zespołu.

Oba pozyskiwane są z odpadów, co sprzyja ochronie środowiska. W przeciwieństwie do kolagenu bydlęcego kolagen morski jest zgodny z poglądami różnych nacji religijnych. Kolagen rybi może dawać charakterystyczny rybi posmak, szczególnie w preparatach zawierających czysty kolagen.

Jaki kolagen dla wegan?

Dla wegan pozostają alternatywy w postaci suplementów zawierających mieszankę aminokwasów w 100% stworzone z białka roślinnego lub tzw. boostery kolagenu, bogate w antyoksydanty.

Kolagen znajduje się tylko w źródłach zwierzęcych, nie ma go w owocach, strączkach i warzywach. Są to jednak doskonałe źródła przeciwutleniaczy, m.in. witaminy C, która bierze udział w produkcji kolagenu w organizmie.

Zobacz też:

Podsumowanie

  • Wyróżnia się 4 rodzaje kolagenu, które wskazują na źródło jego pozyskania: kolagen rybi, wołowy, wieprzowy i drobiowy.
  • Rodzaje kolagenów różni źródło, sposób ekstrakcji, koszty produkcji i właściwości.
  • Wybór rodzaju kolagenu zależy od Twoich przekonań, funduszy, wyzwania religijnego czy alergii.

Biliografia

  1. Alcock RD, Shaw GC, Burke LM. Bone Broth Unlikely to Provide Reliable Concentrations of Collagen Precursors Compared With Supplemental Sources of Collagen Used in Collagen Research. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2019 May 1;29(3):265-272. doi: 10.1123/ijsnem.2018-0139. Epub 2018 Sep 26. PMID: 29893587.
  2. Coppola D, Lauritano C, Palma Esposito F, Riccio G, Rizzo C, de Pascale D. Fish Waste: From Problem to Valuable Resource. Mar Drugs. 2021 Feb 19;19(2):116. doi: 10.3390/md19020116. PMID: 33669858; PMCID: PMC7923225.
  3. Laasri I, Bakkali M, Mejias L, Laglaoui A. Marine collagen: Unveiling the blue resource-extraction techniques and multifaceted applications. Int J Biol Macromol. 2023 Dec 31;253(Pt 6):127253. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2023.127253. Epub 2023 Oct 7. PMID: 37806417.
  4. León-López A, Morales-Peñaloza A, Martínez-Juárez VM, Vargas-Torres A, Zeugolis DI, Aguirre-Álvarez G. Hydrolyzed Collagen-Sources and Applications. Molecules. 2019 Nov 7;24(22):4031. doi: 10.3390/molecules24224031. PMID: 31703345; PMCID: PMC6891674.
  5. Martínez-Puig D, Costa-Larrión E, Rubio-Rodríguez N, Gálvez-Martín P. Collagen Supplementation for Joint Health: The Link between Composition and Scientific Knowledge. Nutrients. 2023 Mar 8;15(6):1332. doi: 10.3390/nu15061332. PMID: 36986062; PMCID: PMC10058045.
  6. Shaoqiong Liu, Chau-Sang Lau, Kun Liang, Feng Wen, Swee Hin Teoh. Marine collagen scaffolds in tissue engineering, Current Opinion in Biotechnology, Volume 74, 2022, Pages 92-103, ISSN 0958-1669, https://doi.org/10.1016/j.copbio.2021.10.011
  7. Souza FFP, Pérez-Guerrero JA, Gomes MJP, Cavalcante FL, Souza Filho MSM, Castro-Silva II. Development and characterization of poultry collagen-based hybrid hydrogels for bone regeneration. Acta Cir Bras. 2022 May 13;37(3):e370302. doi: 10.1590/acb370302. PMID: 35584534; PMCID: PMC9109989.
  8. Kim BS, Choi JS, Kim JD, Yoon HI, Choi YC, Cho YW. Human collagen isolated from adipose tissue. Biotechnol Prog. 2012 Jul;28(4):973-80. doi: 10.1002/btpr.1555. Epub 2012 Jun 8. PMID: 22549937.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
newsletter2

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i pobierz bezpłatnego e-booka, z którego dowiesz się, jak w prosty sposób możesz wesprzeć swoje zdrowie i Twoich bliskich!