Aura Herbals - polski producent suplementów diety Prosto dla zdrowia
auraherbals-baner-podstrony-colladrop-nowy-1280x200 auraherbals-baner-podstrony-colladrop-nowy-400x200

Leksykon Aura Herbals

Witaminy

Witamina C – właściwości, skutki nadmiaru i niedoboru

Kojarzona z odpornością i niezastąpione wsparcie dla wchłaniania żelaza. Stoi dumnie jako suplement diety w zazwyczaj żółtym opakowaniu. Witamina C pełni wiele funkcji w organizmie i jest kluczowa dla wielu procesów w nim zachodzących. 

Witamina C – najważniejsze informacje

Witamina C (kwas askorbinowy) to witamina rozpuszczalna w wodzie, która jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Witamina C to silny antyoksydant, który każdego dnia walczy ze stresem antyoksydacyjnym.

Jest niezastąpionym składnikiem w procesie powstawania tkanki łącznej i bierze udział w produkcji kolagenu w organizmie. Szczególne znaczenie witamina C odgrywa w metabolizmie lipidów oraz w profilaktyce niedokrwiennej choroby serca.

Powszechnie wiadomo, że witamina C wspomaga odporność,  dzięki czemu infekcja ma łagodniejszy przebieg, a jej objawy nie są tak dokuczliwe. Wspomaga prawidłowe wchłanianie w przewodzie pokarmowym ważnych składników mineralnych – żelaza i wapnia.

Ponadto pomaga zmniejszyć objawy chorób neurologicznych takich jak choroba Alzheimera, stwardnienie rozsiane lub choroba Parkinsona. W badaniach epidemiologicznych wykazano, że regularne spożywanie pokarmów bogatych w witaminę C może zmniejszać ryzyko powstania nowotworów, zwłaszcza raka żołądka i przełyku.

Jej nadmiar jest wydalany wraz z moczem, dlatego ciężko ją przedawkować. Jednak osoby mające skłonność do kamieni nerkowych nie powinny spożywać z dietą ani zażywać z suplementami diety więcej niż 1000 mg witaminy C na dobę.

Lewoskrętna i prawoskrętna witamina C

Aktywnie biologiczna i naturalna witamina C to kwas L-askorbinowy. Litera L nie oznacza, że witamina ta jest lewoskrętna. Przed nazwą kwasu odnosi się do konfiguracji przestrzennej cząsteczki, a nie jej optycznej skrętności.

Witamina C prawoskrętna ma konfigurację L, dlatego nazywana jest kwasem L-askorbinowym. Lewoskrętny kwas D-askorbinowy (nazywany „lewoskrętną witaminą C)” poza działaniem przeciwutleniającym nie wykazuje aktywności biologicznej i nie wpływa na organizm.

Witamina C kapsułki

Właściwości witaminy C

  • ochrona przed wolnymi rodnikami,
  • pobudzanie układu odpornościowego,
  • działanie przeciwzapalne i przeciwalergiczne,
  • profilaktyka nowotworów,
  • ochrona układu sercowo-naczyniowego
  • synteza kolagenu,
  • wchłanianie żelaza.

Jest antyoksydantem

Witamina C to silny antyoksydant, który chroni przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, które przyczyniają się do występowania niektórych chorób czy szybszego starzenia się.

Wspiera odporność

Witamina C może skrócić czas przeziębienia i łagodzić niektóre objawy infekcji. Świetnie sprawdzi się w profilaktyce przeziębień.

Pomaga w syntezie kolagenu

Jedną z najważniejszych funkcji biologicznych witaminy C jest synteza kolagenu. Kolagen stanowi jedno z głównych białek budulcowych. Występuje niemalże wszędzie. Można go znaleźć między innymi w skórze, tkance łącznej, zębach, chrząstce i rogówce oka. Rola, jaką pełni kwas askorbinowy w syntezie kolagenu, polega na dostarczaniu elektronów enzymom uczestniczącym w wielu procesach biochemicznych, co skutkuje przekształceniem prokolagenu we właściwy kolagen.

Poprawia przyswajanie składników

Witamina C pomaga we wchłanianiu żelaza w organizmie. To dlatego często preparaty z żelazem zawierają także witaminę C w składzie. Badania naukowe sugerują, że spożycie 100 mg witaminy C poprawia wchłanianie żelaza o nawet 67%. Dlatego też zaleca się jedzenie produktów bogatych w żelazo z tymi obfitującymi w witaminę C, np. wątróbkę z kiszoną kapustą czy koktajl ze szpinakiem i cytrusami. Witamina C lubi się także z wapniem.

Reguluje pracę niektórych hormonów

Witamina C reguluje pracę hormonów steroidowych. Obniża stężenie kortyzolu (hormonu stresu), adrenaliny i cytokin prozapalnych, czyli białek odpowiadających za stany zapalne w organizmie.

Wspiera układ sercowo-naczyniowy

Witamina C wykazuje właściwości wspomagające układ krążenia:

  • uszczelnia naczynia krwionośne,
  • zwalcza zmiany miażdżycowe,
  • zmniejsza nadciśnienie,
  • redukuje ryzyko chorób serca.

Witamina C a nowotwory

To delikatna kwestia, ale warta zasygnalizowania. Badania wykazały, że przyjmowanie zastrzyków z witaminą C wraz z niektórymi lekami przeciwnowotworowymi może wpłynąć na zwalczanie komórek nowotworowych, ale również złagodzić skutki uboczne chemioterapii. Nie bez znaczenia pozostaje fakt stymulowania przez witaminę C aktywności limfocytów T i B. Zajmują się one eliminacją patogenów i zmienionych chorobowo komórek. Działanie witaminy C może przyczynić się do spowolnienia przerzutów. Pamiętaj jednak: witamina C nie leczy raka i nie należy nigdy rezygnować z konwencjonalnego leczenia.

Niedobór witaminy C

Objawy niedoboru witaminy C:

  • szkorbut, choroba tkanki łącznej objawiająca się krwawieniem i owrzodzeniem dziąseł oraz wypadaniem zębów,
  • osłabienie odporności,
  • szorstka skóra i rogowacenie,
  • kruchość i pękanie naczyń krwionośnych (powstają tak zwane „naczynka”),
  • obrzmiałe i bolesne stawy,
  • nieprawidłowe zrastanie się kości,
  • powolne gojenie się ran,
  • przewlekłe zmęczenie.

W dzisiejszych czasach w społeczeństwach zachodnich niedobór witaminy C jest rzadko stwierdzany. Dużo częściej na niedobór cierpią na niego palacze tytoniu, stąd charakterystyczne na ich skórze liczne drobne zmarszczki.

Nadmiar witaminy C

Objawy nadmiaru witaminy C:

  • biegunka,
  • wymioty,
  • nudności,
  • zgaga,
  • bóle brzucha,
  • wysypka skórna.

Nadmiar witaminy C może wystąpić gdy przyjmowane jest więcej niż 2000 mg ziennie. Długotrwałe stosowanie nadmiernych ilości witaminy C może prowadzić do rozwoju kamieni nerkowych u mężczyzn, a także problemów wątrobowych. U osób predysponowanych nadmiar może być czynnikiem inicjującym wytrącanie się kamieni szczawianowo-wapniowych w moczu, czego skutkiem tego może być kamica nerkowa.

Zwykle nadmiar wydalany jest z organizmu wraz z moczem. Ze względu na metaboliczny wpływ witaminy C zaleca się unikanie spożywania większych ilości w przypadku występowania kamieni nerkowych lub skłonności do ich powstawania.

Stosowanie wyższych niż zalecane dawek witaminy C w czasie ciąży może wywierać negatywny wpływ na rozwój płodu. Wysokie dawki tej witaminy, według klasyfikacji FDA ryzyka stosowania leków w czasie ciąży, należą do kategorii C. Oznacza to, że w badaniach na zwierzętach wykazano działanie niepożądane na płód, jednak jej wpływ na ciążę człowieka nie jest potwierdzony w badaniach klinicznych.

Witamina C źródła pokarmowe

Źródła pokarmowe

Najlepszym źródłem witaminy C są owoce i warzywa:

  • śliwka kakadu,
  • czarna porzeczka,
  • acerola,
  • owoc dzikiej róży,
  • cytryna,
  • pomidor,
  • grejpfrut,
  • mandarynka,
  • mango,
  • biała kapusta,
  • truskawki,
  • kiwi,
  • brokuły,
  • pietruszka,
  • brukselka,
  • jarmuż,
  • papaja,
  • pomarańcza,
  • papryka.

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C

Zapotrzebowanie dzienne na witaminę C wynosi:

  • u dorosłych mężczyzn 90 mg,
  • u dorosłych kobiet  75 mg,
  • kobiety w ciąży 80–85 mg ,
  • kobiety karmiące piersią 115–120 mg,
  • chłopcy 13-18 lat 75 mg,
  • dziewczęta 13-18 lat 65 mg,
  • dzieci 4-9 lat 50 mg,
  •  dzieci 1-3 lata 4- mg,
  • małe dzieci do 12 miesięcy 20 mg.

Maksymalna dawka witaminy C to 2000 mg u dorosłych >19 roku życia.

Bibliografia

  1. Kuhnlein HV, Receveur O, Soueida R, Egeland GM. Arctic indigenous peoples experience the nutrition transition with changing dietary patterns and obesity J Nutr 2002;134:1447-53.
  2. Jarosz M, Bułhak-Jachymczak B (red.). Normy żywienia człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2008.
  3. Gertig H, Przysławski J. Bromatologia. Zarys nauki o żywności i żywieniu. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2008.
  4. Kleszczewska E. Biologiczne znaczenie witaminy C ze szczególnym z uwzględnieniem jej znaczenia w metabolizmie skóry. Pol Merk Lek 2007;23:462.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie i książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementu diety pamiętaj, żeby nie przekraczać zalecanej dziennej porcji. Pamiętaj, że suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
newsletter2

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i pobierz bezpłatnego e-booka, z którego dowiesz się, jak w prosty sposób możesz wesprzeć swoje zdrowie i Twoich bliskich!