Aura Herbals - polski producent suplementów diety Prosto dla zdrowia
1280x200_baner-IZ_AH_cta-od 400x200_baner-IZ_AH_cta-od

Blog Aura Herbals

Czym jest trądzik młodzieńczy i jak go leczyć? Domowe sposoby i wskazówki ekspertów

autor: Nina Wawryszuk

Dojrzewanie w pigułce: burza hormonów, nastoletnie problemy i niekiedy… „wysyp” na twarzy. Trądzik młodzieńczy może dotyczyć nawet 90% osób w wieku pokwitania.

U każdego przebiega inaczej, ale dla wszystkich jest źródłem dyskomfortu. Ta choroba skóry wpływa nie tylko na wygląd skóry, ale i samopoczucie. Wspólnie z magister farmacji i kosmetologiem wyjaśnimy, czym jest trądzik młodzieńczy i jak go leczyć.

Trądzik młodzieńczy – co to jest?

Trądzik młodzieńczy (łac. acne juvenilis) to choroba zapalna skóry, która dotyka 35-90% osób w wieku nastoletnim. Jej występowanie jest związane z naturalnym procesem dojrzewania i pojawiającą się wtedy nadmierną produkcją łoju (sebum) oraz namnażaniem bakterii Cutibacterium acnes.

Gdy łoju w skórze jest za dużo, zatykają się ujścia mieszków włosowych. Sebum nie ma jak wydostać się na zewnątrz, więc powstaje tzw. pryszcz. Jest on wypełniony łojem, co jest sprzyjającym środowiskiem do namnażania się bakterii C. acnes.

Jak wygląda trądzik?

Trądzik młodzieńczy objawia się powstawaniem zaskórników otwartych i zamkniętych, grudek, krost, guzków, pseudocyst i torbieli ropnych. Zmiany te pojawiają się na skórze w miejscach, gdzie występuje zwiększona produkcja łoju, czyli na twarzy, plecach, szyi, ramionach i dekolcie.

Trądzik młodzieńczy ICD-10 – L70.0 dzieli się na kilka typów klinicznych:

  • zaskórnikowy – objawia się otwartymi i zamkniętymi zaskórnikami;
  • grudkowo-krostkowy – charakteryzuje się zmianami zapalnymi w postaci grudek i krost;
  • ropowiczy – na skórze pojawiają się wypryski z ropą.

Ważne: Trądzik młodzieńczy nie jest zaburzeniem hormonalnym, a zjawiskiem związanym z naturalnym procesem dojrzewania. Bakterie, których namnażanie powoduje trądzik, występują również u osób zdrowych, ale mają lepsze warunki do rozwoju w skórze osób z trądzikiem (duża ilość łoju). Trądzik nie jest chorobą zakaźną.

Przyczyny

Przyczyny trądziku młodzieńczego to:

  • nadmierna produkcja i zmiany w składzie łoju,
  • zatkanie ujść gruczołów łojowych,
  • namnażanie bakterii Cutibacterium acnes,
  • procesy zapalne w skórze,
  • predyspozycje genetyczne.

Należy podkreślić, że trądzik młodzieńczy nie powstaje z braku higieny lub brudu.

Trądzik młodzieńczy ma związek z okresem dojrzewania, podczas którego zachodzą liczne zmiany biologiczne. Dużą rolę w tym procesie odgrywa produkcja hormonów płciowych między 11. a 18. rokiem życia. Jedne z hormonów – androgeny – stymulują rozrost gruczołów łojowych i produkcji sebum, co skutkuje pojawieniem się zmian trądzikowych na skórze.

Nie u każdego nastolatka pojawia się trądzik młodzieńczy – duży wpływ ma czynnik genetyczny. Znane badanie kliniczne z 2002 roku z udziałem bliźniąt wykazało, że za nasilenie zmian skórnych w 19% odpowiadają czynniki środowiskowe, a w 81% uwarunkowania genetyczne.

Objawy

Objawy trądziku młodzieńczego to pojawienie się na skórze czerwonych, bolesnych wyprysków z ropną wydzieliną, zaskórników i nadmierny łojotok. Krosty pojawiają się najczęściej na skórze twarzy, ale również szyi, dekoltu, ramion i pleców. Niekiedy skóra może być spuchnięta i zaczerwieniona.

Objawy trądziku mogą pojawić się w różnym wieku – u niektórych wystąpią już po 11. roku życia, u innych dopiero po 18. Trądzik młodzieńczy ma charakter przewlekły i może trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Nie są znane przyczyny tych rozbieżności u pacjentów.

Czy trądzik młodzieńczy znika?

Trądzik młodzieńczy może znikać samoistnie po kilku miesiącach lub latach. Największe zmiany chorobowe na skórze powstają w okresie dojrzewania do około 18. roku życia. Im wcześniej pacjent zaczyna leczenie i wdraża zasady pielęgnacji skóry, tym większa szansa na szybsze wyleczenie.

Trend na… niedoskonałość?

W social mediach można dostrzec pozytywny trend skinpositivity, który zachęca do normalizacji i akceptacji niedoskonałości na skórze. Blogerki oraz influencerki śmiało pokazują się bez makijażu, filtrów i zachęcają: Pokochaj syfy na twarzy! Blizny są OK! Idealna skóra nie istnieje!

Trądzik młodzieńczy – leczenie

Leczenie trądziku młodzieńczego obejmuje dbanie o higienę skóry, stosowanie odpowiednich dermokosmetyków, dietoterapię opartą o produkty o działaniu wspierającym zdrowie skóry i leczenie farmakologiczne pod opieką lekarza dermatologa.

Leki na trądzik młodzieńczy

Do leczenia trądziku stosuje się antybiotyki stosowane miejscowo (płyny, kremy i maści). W ciężkich postaciach trądziku lekarz może przepisać również antybiotyki doustne. Najczęściej przepisywane przez lekarzy tabletki na trądzik młodzieńczy zawierają erytromycynę i klindamycynę lub retinoidy (pochodne witaminy A) – tretynoinę, adapalen, tazaroten lub izotretynoinę.

Ile trwa leczenie trądziku?

Leczenie trądziku trwa od kilku miesięcy do kilku lat – to indywidualna kwestia, która zależy od wielu czynników takich jak: stosowanie się do zleconej farmakoterapii, sposób odżywiania czy odpowiednia pielęgnacja skóry. Antybiotykoterapia trwa zwykle ok. 12 tygodni.

Pamiętaj, że leczenie trądziku u każdego wygląda inaczej. Niekiedy trzeba sprawdzić działanie kilku leków, nim trafi się na najodpowiedniejszy na nasze potrzeby. Każdy pacjent ma swoje „tempo zdrowienia”.

Czy da się całkowicie wyleczyć trądzik?

Tak, da się całkowicie wyleczyć trądzik dzięki wielowymiarowej terapii obejmującej stosowanie leków przepisanych przez dermatologa, odpowiednią pielęgnację skóry oraz wdrożenie do diety produktów o działaniu przeciwzapalnym i wspomagającym procesy gojenia skóry.

Skutki

Skutki nieleczonego trądziku oraz niewłaściwej pielęgnacji skóry trądzikowej to łojotok, przebarwienia pozapalne, blizny potrądzikowe i wypryski wypełnione ropą. Ponadto trądzik negatywnie wpływa na samoocenę, pewność siebie i samopoczucie.

Ważne: Trądzik młodzieńczy to trudna choroba, która wymaga cierpliwości i dużego zaangażowania w proces leczenia. Jeśli masz trądzik, wstydzisz się swojego wyglądu i odczuwasz przygnębienie, nie wahaj się prosić o pomoc najbliższych lub specjalistę (psychologa).

Jak zapobiec trądzikowi?

Nie da się całkowicie zapobiec trądzikowi, jednak możesz podjąć działania mające na celu wsparcie zdrowia skóry i zapobieganie nawrotom trądziku lub występowaniu niedoskonałości, czyli odpowiednio pielęgnować skórę i unikać żywności zaostrzającej zmiany.

Magister farmacji Zofia Winczewska dodaje:

Genetyka może odgrywać pewną rolę w skłonności do trądziku, ale geny to nie przeznaczenie. Dużo dziś mówi się o diecie przeciwzapalnej oraz dbałości o mikrobiotę jelitową ze względu na oś jelito-skóra.

Domowe sposoby na trądzik młodzieńczy

Polecane domowe sposoby na trądzik młodzieńczy to: stosowanie odpowiednich dermokosmetyków do pielęgnacji skóry, pilnowanie higieny (np. niedotykanie dłońmi twarzy), okłady lub przemywanie cery naparami z roślin (np. rumiankiem), a także olejkami lub olejami (np. herbaciany, rycynowy).

Ważne: Pamiętaj, że leczenie trądziku młodzieńczego powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza. Jeśli chcesz wspomóc się domowymi sposobami, skonsultuj to ze specjalistą. Uważaj na niektóre porady, które mogą zaszkodzić, zamiast pomóc – np. pasta do zębów na trądzik.

Kosmetolog i linergistka Katarzyna Srebr dodaje:

Pasta do zębów przeznaczona jest do higieny jamy ustnej, a nie skóry. W jamie ustnej panują zupełnie inne warunki chemiczne i fizyczne niż na skórze – różni je choćby pH, o którego fizjologiczną wartość na powierzchni skóry należy dbać zwłaszcza w przebiegu trądziku. Ponadto pasta zawierać może różne substancje dodatkowe o działaniu chłodzącym, ścierającym, wybielającym, które z pewnością nie pomogą w przebiegu trądziku. Trudno mi nawet wydedukować komu i w jaki sposób urodził się taki pomysł w głowie.

Domowe maseczki na trądzik mogą wyciszyć stany zapalne, nawilżyć skórę, zadziałać antyseptycznie i regenerująco. Polecane składniki do maseczek to np. miód, sok z cytryny, mleko, rozmaryn, siemię lniane, kurkuma, jogurt naturalny, ocet winny czy zielona herbata.

Pielęgnacja i higiena przy trądziku młodzieńczym

Odpowiednia pielęgnacja skóry trądzikowej wspomaga proces jej regeneracji i może zapobiegać pojawieniu się blizn czy przebarwień. Zachowanie odpowiedniej higieny może przeciwdziałać nawrotom trądziku i ogólnie korzystnie wpływa na wygląd i kondycję skóry.

Podstawą pielęgnacji cery z trądzikiem jest dokładne, ale łagodne oczyszczanie skóry. Dzięki temu zapobiega się zapychaniu ujść mieszków włosowych i powstawaniu kolejnych stanów zapalnych.

Oczyszczaj skórę dwuetapowo:

  1. Najpierw używaj kosmetyku (olejek, mleczko), który rozpuszcza tłuszcze – sebum, jak i makijaż.
  2. Następnie umyj twarz żelem, emulsją, pianką lub innym produktem, który spłukuje się wodą. To pomaga usunąć resztki zanieczyszczeń i pozostałości poprzedniego kosmetyku.

Oczyszczona twarz jest gotowa na dalszą pielęgnację – stosowanie miejscowych leków na trądzik i innych kosmetyków. Pamiętaj o nawilżaniu i stosowaniu kremów z filtrem przeciwsłonecznym.

Dieta na trądzik

Dieta na trądzik powinna zawierać produkty bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, cynk, witaminy A i E oraz antyoksydanty. Należy wyeliminować wysokoprzetworzoną żywność, produkty o wysokim indeksie glikemicznym (>70), cukry proste i tłuszcze nasycone. U niektórych pomocne może być ograniczenie nabiału.

Gdy poziom cukru we krwi szybko wzrasta, organizm uwalnia insulinopodobny czynnik wzrostu 1 (hormon IGF-1). Nadmiar IGF-1 we krwi może powodować, że gruczoły łojowe produkują więcej sebum, zwiększając ryzyko wystąpienia trądziku i stanów zapalnych skóry. Niektóre pokarmy, które powodują skoki poziomu cukru we krwi to np. biały makaron, biały ryż, biały chleb i cukier.

Trendy z zachodu

Naukowcy badali powiązania między „dietą zachodnią” a trądzikiem. Ten sposób odżywiania opiera się w dużej mierze na wysokoglikemicznych węglowodanach, tłuszczach nasyconych i trans oraz nabiale. Stwierdzono, że tego rodzaju żywność stymuluje produkcję hormonów, które mogą powodować tworzenie i wydzielanie nadmiaru oleju przez gruczoły łojowe.

Co jeść przy trądziku?

Przy trądziku warto jeść produkty bogate w kwasy omega-3, antyoksydanty i witaminy oraz składniki mineralne, które wspierają zdrowie skóry.

  • Źródła kwasów tłuszczowych omega: tłuste ryby morskie, orzechy, nasiona, pestki, oleje roślinne, awokado.
  • Źródła antyoksydantów: maliny, jagody, borówki, truskawki, jeżyny.
  • Źródła witamin i składników mineralnych: pomarańcze, jabłka, pomidory, papryka, owoc granatu, pełnoziarniste produkty zbożowe.

Produkty niewskazane przy trądziku

Unikaj tych produktów, ponieważ mogą one zaostrzać objawy trądziku:

  • czekolada, słodycze,
  • napoje słodzone,
  • produkty o wysokim IG,
  • fast food,
  • cukier i produkty o wysokiej zawartości cukru.

Spożywanie nabiału i mleka powinno być ustalane indywidualnie – u niektórych osób eliminacja tych produktów nie jest konieczna.

Zioła na trądzik

Polecane zioła na trądzik o działaniu antyseptycznym, przeciwzapalnym i ściągającym to m.in. skrzyp polny, nagietek, rumianek, fiołek trójbarwny, pokrzywa zwyczajna i kwiat czarnego bzu. Zioła te można pić, ale również stosować jako okłady na skórę czy dodawać je do kąpieli.

Witaminy na trądzik

Polecane witaminy na trądzik, które łagodzą stany zapalne i biorą udział w procesie gojenia skóry to witaminy A, E, D i witaminy z grupy B. Cenne dla skóry są także cynk, selen i kwasy omega-3. Warto włączyć do diety produkty bogate w te mikroskładniki.

Pamiętaj, aby suplementację dopasować do swoich potrzeb i konsultować ją ze specjalistą – zwłaszcza jeśli jesteś w trakcie leczenia farmakologicznego.

Magister farmacji Zofia Wnczewska dodaje:

Nie należy przyjmować preparatów zawierających witaminę A podczas stosowania izotretynoiny ze względu na ryzyko przedawkowania (hiperwitaminozy). Ważne, aby wszelką suplementację konsultować z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ suplementy diety mogą wchodzić w interakcję z lekami.

Zobacz też: Bezpieczna suplementacja okiem farmaceutki

Czego nie robić przy trądziku?

Przy trądziku nie należy robić mocnego i częstego oczyszczania skóry, które niszczy barierę hydrolipidową, podrażnia i wysusza. Należy unikać komedogennych kosmetyków, które zatykają pory. Przy trądziku powinno unikać się produktów spożywczych, które zaostrzają stan zapalny (np. cukry, fast food).

Zobacz też inne ciekawe artykuły:

Podsumowanie

  • Trądzik młodzieńczy to choroba zapalna skóry, która dotyczy 35–90% nastolatków.
  • Powstawanie zmian trądzikowych jest związane z okresem dojrzewania.
  • Trądzik nie powstaje z brudu i braku higieny. Niektóre badania wskazują, że za rozwój trądziku w 81% mogą odgrywać geny, a 19% czynniki środowiskowe.
  • Trądzik nie jest chorobą zakaźną i nie da się nim zarazić nawet w bezpośrednim kontakcie ze skórą.
  • Leczenie trądziku zależy od indywidualnego przypadku. Najczęściej stosuje się antybiotyki i retinoidy stosowane miejscowo i doustnie.
  • Możliwe jest całkowite wyleczenie trądziku i zapobieganie jego nawrotom.
  • Dietoterapia i odpowiednio dobrana do skóry pielęgnacja są pomocne w procesie regeneracji skóry i stanowią ważne uzupełnienie całej terapii.

FAQ

Czy trądzik jest zaraźliwy?

Nie, trądzik nie jest zaraźliwy, ponieważ nie jest chorobą zakaźną i nie jest możliwe przeniesienie go z jednej osoby na drugą, nawet przy bliskim i bezpośrednim kontakcie.

Czym myć twarz przy trądziku młodzieńczym?

Przy trądziku młodzieńczym najlepiej myć twarz łagodnymi dermokosmetykami (pianki, żele, olejki, toniki), które dokładnie oczyszczą, a jednocześnie nie podrażnią wrażliwej skóry. Polecane produkty do mycia cery trądzikowej zawierają często witaminę C, nadtlenek benzoilu, tlenek cynku i retinoidy.

Czy można stosować Octenisept na trądzik?

Octenisept, czyli lek odkażający z octenidyną może być pomocny przy trądziku, jednak należy go stosować z głową. Powinien głównie służyć do miejscowego odkażania skóry maksymalnie 2 razy dziennie. Nie powinien być stosowany na duże powierzchnie i stanowić jedynego źródła walki z trądzikiem.

Jak zwalczyć Propionibacterium acnes?

Bakterie Propionibacterium acnes (poprawnie Cutibacterium acnes) można zwalczyć za pomocą antybiotyków (np. erytromycyna i klindamycyna), które zmniejszają stan zapalny i ilość bakterii w gruczołach łojowych. Odpowiednia pielęgnacja skóry i higiena mogą zapobiegać nawrotom trądziku.

W jakim wieku znika trądzik?

Trądzik znika w różnym wieku – to indywidualna kwestia, która zależy od stanu zdrowia pacjenta, czynników genetycznych, pielęgnacji skóry oraz przestrzegania zaleceń lekarza prowadzącego. Trądzik może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.

Jaki jest najsilniejszy lek na trądzik?

Najsilniejszy lek na trądzik to izotretynoina, która należy do retinoidów (pochodnych witaminy A). Izotretynoina hamuje aktywność gruczołów łojowych, zmniejsza ich wielkość, i hamuje namnażanie bakterii Cutibacterium acnes. Jest stosowana  w ciężkich i bardzo ciężkich postaciach trądziku.

Jak działa laktoferyna na trądzik?

Laktoferyna wspomaga gojenie się ran skóry poprzez wpływ na początkową fazę zapalną, neutralizację nadmiernej odpowiedzi immunologicznej i zwiększenie syntezy składników macierzy zewnątrzkomórkowej (np. kolagenu). Naukowcy od dawna przyglądają się laktoferynie i jej wpływowi na trądzik.

W badaniu klinicznym z 2011 roku brali udział pacjenci z trądzikiem pospolitym. Stosowanie przez nich 200 mg laktoferyny dziennie przez 8 tygodni skutkowało zmniejszeniem zmian chorobowych na skórze o 76,9%

W innym badaniu klinicznym z 2010 roku picie sfermentowanego mleka z dodatkiem laktoferyny przez 12 tygodni zmniejszyło u badanych z trądzikiem liczbę zmian zapalnych o 38,6%, całkowitą liczbę zmian o 23,1% i stopień trądziku o 20,3%, w porównaniu z grupą przyjmującą placebo.

Źródła

  1. Bataille V, Snieder H, MacGregor AJ, Sasieni P, Spector TD. The influence of genetics and environmental factors in the pathogenesis of acne: a twin study of acne in women. J Invest Dermatol. 2002 Dec;119(6):1317-22. doi: 10.1046/j.1523-1747.2002.19621.x. PMID: 12485434.
  2. Degitz K, Ochsendorf F. Pharmacotherapy of acne. Expert Opin Pharmacother. 2008 Apr;9(6):955-71. doi: 10.1517/14656566.9.6.955. PMID: 18377339.
  3. Tan JKL, Stein Gold LF, Alexis AF, Harper JC. Current Concepts in Acne Pathogenesis: Pathways to Inflammation. Semin Cutan Med Surg. 2018 Jun;37(3S):S60-S62. doi: 10.12788/j.sder.2018.024. PMID: 30192343.
  4. Wei B. i inni, The epidemiology of adolescent acne in North East China, „Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology: JEADV”, 24 (8), 2010, s. 953–957, DOI: 10.1111/j.1468-3083.2010.03590.x, PMID: 20337811
  5. Zhang H, Zhang Z. Genetic Variants Associated with Acne Vulgaris. Int J Gen Med. 2023 Aug 28;16:3843-3856. doi: 10.2147/IJGM.S421835. PMID: 37662507; PMCID: PMC10473401.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
newsletter2

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i pobierz bezpłatnego e-booka, z którego dowiesz się, jak w prosty sposób możesz wesprzeć swoje zdrowie i Twoich bliskich!