Aura Herbals - polski producent suplementów diety Prosto dla zdrowia
colladrop-nowosc-baner-1280x200 colladrop-nowosc-baner-mobile-400x200

Leksykon Aura Herbals

Witaminy

Witamina A – właściwości, skutki nadmiaru i niedoboru

Witamina A - najważniejsze informacje

Witamina A jest niezbędnym składnikiem wielu procesów zachodzących w ludzkim organizmie. Witamina A to termin, który odnosi się do kilku substancji - retinolu i jego pochodnych (tzw. retinoidy) oraz beta-karotenu i niektórych innych karotenoidów. Należy ona do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Dzięki temu trudniej o jej niedobór, ale z drugiej strony jej nadmiar może być szkodliwy. Gdyby nie ona wiele procesów biochemicznych, takich jak metabolizm białek lub hormonów steroidowych byłby niemożliwy. Aktywną formą witaminy A jest retinol. Funkcje retinolu :

  • odgrywa istotną rolę w odbieraniu bodźców wzrokowych w siatkówce oka,
  • chroni nabłonek układu oddechowego przed drobnoustrojami chorobotwórczymi.
  • odpowiada za integralność błon komórkowych,
  • utrzymuje prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci,
  • odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie komórek tkanki nabłonkowej,
  • reguluje wzrost tkanki nabłonkowej i innych komórek organizmu,
  • zapewnia prawidłowy wzrost kości i zębów przez regulację aktywności komórek tkanki kostnej.

Właściwości witaminy A powodują, że możliwe jest tworzenie rodopsyny. Jest to substancja, która umożliwia dobre widzenie. Witamina A uczestniczy także w budowaniu naturalnej odporności organizmu poprzez wspomaganie działania układu immunologicznego. Poza tym witamina A poprawia wygląd skóry, dzięki czemu znalazła zastosowanie w kosmetyce. Jednak z jej dawkowaniem powinny uważać kobiety w ciąży ponieważ posiada działanie teratogenne.

Witamina A spełnia wiele ważnych fizjologicznych funkcji.

Witamian A kosmetyki

Funkcje retinolu

  • odgrywa istotną rolę w odbieraniu bodźców wzrokowych w siatkówce oka,
  • chroni nabłonek układu oddechowego przed drobnoustrojami chorobotwórczymi.
  • odpowiada za integralność błon komórkowych,
  • utrzymuje prawidłowy stan skóry, włosów i paznokci,
  • odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie komórek tkanki nabłonkowej,
  • reguluje wzrost tkanki nabłonkowej i innych komórek organizmu,
  • zapewnia prawidłowy wzrost kości i zębów przez regulację aktywności komórek tkanki kostnej.

Możliwe zastosowania

  • Działanie antynowotworowe,
  • Działanie na skórę,
  • Ochrona wzroku.

Właściwości przeciwnowotworowe

Witamina A pełni różne ważne funkcje w organizmie. Między innymi bierze udział w syntezie białek i w przemianach tłuszczów. Przyspiesza zdolność regeneracji komórek. Ponadto uczestniczy w prawidłowym przebiegu procesów wzrostowych. Jednak jedną z ważniejszych właściwości witaminy A jest to, że ma potencjalne działanie antynowotworowe.

Leczenie trądziku

Witamina A przyspiesza odnowę naskórka, wzmacnia jego funkcję ochronną i zmniejsza transepidermalną utratę wody. Zwiększa za to wytwarzanie kolagenu i elastyny. Są to białka stanowiące podstawowe składniki budulcowe komórek skóry. Dodatkową korzyścią z jej stosowania jest likwidacja przebarwień oraz drobnych zmarszczek. Dzięki tym właściwościom witamina A należy do najbardziej efektywnych składników preparatów przeciwstarzeniowych. Wpływa bezpośrednio na elastyczność, jędrność i poziom nawilżenia skóry. Badania wykazały także, że witamina. Pochodne witaminy A, retinoidy, często stosowane są w terapii trądziku. Poza tym beta-karoten, czyli prowitamina A, jest dodatkowym "filtrem przeciwsłonecznym", który zmniejsza wrażliwość na promieniowanie UV, a tym samym ryzyko poparzenia skóry.

Wpływ na wzrok

Witamina A wchodzi w skład rodopsyny. Jest to barwnik wzrokowy, który umiejscowiony jest w pręcikach siatkówki oka. Bierze on udział w procesie widzenia. Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów jest ślepota zmierzchowa powszechnie zwana kurzą ślepotą. Jest ona wywołana bezpośrednio przez niedobór wyżej wspomnianego barwnika.

Objawy/skutki niedoboru

Niedobór witaminy A wywołuje keratynizację nabłonków:

  • oka,
  • dróg oddechowych,
  • dróg pokarmowych,
  • rogówki.

Skutki niedoboru:

  • kseroftalmia – wysychanie spojówek i rogówek,
  • trądzik pospolity,
  • suchość skóry, czasem objawiająca się zaczerwionymi obszarami,
  • brak apetytu,
  • kruche, wolno rosnące paznokcie,
  • ślepota zmierzchowa (tzw. "kurza ślepota"),
  • pogorszenie wzroku,
  • zahamowanie wzrostu,
  • łuszczyca,
  • rogowacenie skóry na powierzchni dłoni i stóp,
  • zanikanie nabłonków,
  • łysienie plackowate,
  • biegunki,
  • ogólne złe samopoczucie.

W krajach, gdzie dieta oparta jest w dużej mierze na ryżu, zauważalne są częste niedobory witaminy A.

Objawy i skutki nadmiaru

Zatrucie ostre

Jednorazowe przyjęcie dawki zbyt wysokiej dawki może wywołać objawy ostrego zatrucia u dorosłego człowieka.

Objawy ostrego zatrucia powstają prawdopodobnie wskutek wzrostu ciśnienia śródczaszkowego:

  • wymioty,
  • nudności,
  • bóle głowy,
  • zaburzenia koordynacji mięśniowej.

Ponadto może wystąpić:

  • ogólne złe samopoczucie,
  • łuszczenie się nabłonka skóry.

Zatrucie przewlekłe może prowadzić do wystąpienia objawów takich jak:

  • bóle i obrzęk stawów,
  • wady wrodzone u dzieci matek z hiperwitaminozą w czasie ciąży,
  • zaburzenia wątroby,
  • brak apetytu,
  • zmniejszone uwapnienie kości mogące doprowadzić do osteoporozy,
  • nudności i wymioty,
  • niedokrwistość,
  • bóle głowy,
  • zajady,
  • skaza krwotoczna,
  • eukopenia,
  • odokostnowe zgrubienie kości,
  • hiperkalcemia.
Witamina A źródła pokarmowe

Źródła pokarmowe:

Do najbogatszych naturalnych źródeł witaminy A należą:

  • tran rybi,
  • wątroba i podroby,
  • bataty, czyli słodkie ziemniaki,
  • marchew,
  • jarmuż,
  • szpinak,
  • dynia.

Głównym źródłem aktywnych form witaminy A w organizmie jest spożywana z pokarmem pochodzenia roślinnego prowitamina A, a w największym stopniu β-karoten.

Bibliografia

  • Bojarowicz H., Połowiec A.: Wpływ witaminy A na kondycję skóry. Probl Hig Epidemiol 2010,
  • Boryczka M, Pasker B., Sosada M.: Retinoidy jako substancje czynne produktów leczniczych, kosmetyków i suplementów diety. Farm Przegl Nauk, 2010;
  • Ciborowska H, Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2007;
  • Farmakopea Polska Wydanie X, Tom II, Warszawa 2014, LUMINA Grupa Wydawnicza;
  • Góra J. Witaminy w kosmetykach cz.1. Biuletyn kosmetologiczny 1998; 1: 18-21;

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie i książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementu diety pamiętaj, żeby nie przekraczać zalecanej dziennej porcji. Pamiętaj, że suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

newsletter2

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i pobierz bezpłatnego e-booka, z którego dowiesz się, jak w prosty sposób możesz wesprzeć swoje zdrowie i Twoich bliskich!