Witamina D na trądzik – jak działa na skórę i czy pomaga?

Jak witamina D wpływa na trądzik?

Witamina D wpływa na trądzik i jego przebieg wielotorowo:

• moduluje odporność poprzez oddziaływanie na limfocyty T i B, komórki dendrytyczne oraz makrofagi;
• może pomagać utrzymać równowagę w skórze, zapobiegając zarówno zbyt intensywnemu przetłuszczaniu się, jak i powstawaniu stanu zapalnego w mieszku włosowym;
• może łagodzić stan zapalny występujący w trądziku, redukując ekspresję markerów zapalnych, takich jak interleukiny IL-6 i IL-8 w sebocytach in vitro.

Badania in vitro wykazały, że komórki gruczołów łojowych posiadają receptory witaminy D, a ekspozycja tych komórek na aktywny jej metabolit ogranicza nadmierną produkcję łoju oraz redukuje wydzielanie mediatorów zapalnych. Co więcej, im niższy poziom witaminy D, tym cięższe zmiany trądzikowe; u osób z niedoborem witaminy D obserwowano większą liczbę takich zmian niż u osób z prawidłowym poziomem.

Badania wykazały, że poziom witaminy D był odwrotnie skorelowany z ciężkością trądziku. Oznacza to, że im niższy był poziom tej witaminy we krwi, tym cięższy był przebieg choroby.

Czy suplementacja witaminy D łagodzi trądzik?

Badania kliniczne sugerują, że tak, suplementacja witaminy D może łagodzić trądzik – ale głównie u osób, które rzeczywiście mają jej niedobór. We wspomnianym wyżej badaniu z udziałem 80 pacjentów z trądzikiem, u tych, którzy mieli niski poziom witaminy D, wprowadzono suplementację doustną witaminy D. Zaobserwowano istotną poprawę zmian zapalnych w porównaniu z początkiem – liczba grudek i krost zmniejszyła się.

Ogólne wnioski autorów były takie, że niedobór witaminy D jest częstszy u osób z trądzikiem, a jego uzupełnienie może złagodzić przebieg choroby poprzez redukcję stanu zapalnego. Trzeba jednak podkreślić, że suplementacja witaminą D nie jest “cudownym” rozwiązaniem wszystkich problemów trądzikowych. Jeśli poziom witaminy D u pacjenta mieści się w normie, nie ma dowodów, by dodatkowa suplementacja czy zwiększanie dawek przyniosły dalszą poprawę skóry.

Zamiast na ślepo zwiększać dawki, lepiej skupić się na utrzymaniu prawidłowego stężenia witaminy D w surowicy (30–50 ng/ml) – to prawdopodobnie maksymalizuje potencjalne korzyści dla skóry, jednocześnie minimalizując ryzyko przedawkowania.

Czy kremy z witaminą D mają sens?

W 2024 r. opublikowano wyniki randomizowanego badania klinicznego, w którym porównywano krem z kalcypotriolem (syntetyczny analog witaminy D) z placebo oraz z adapalenem (popularny miejscowy retinoid na trądzik) w terapii zmian na twarzy.

Okazało się, że kalcypotriol zastosowany na skórę redukował zmiany trądzikowe skuteczniej niż placebo. Co prawda adapalen nadal okazał się skuteczniejszy niż kalcypotriol, ale ważne jest, że witamina D działająca zewnętrznie wykazała pewną skuteczność i była dobrze tolerowana.
W praktyce jednak stosowanie kremów z witaminą D w trądziku nie jest jeszcze powszechne. Ponadto najlepiej udokumentowane działanie ma suplementacja doustna w przypadku niedoboru. Terapie miejscowe witaminą D być może kiedyś znajdą swoje miejsce jako uzupełnienie klasycznej terapii przeciwtrądzikowej, ale na razie złotym standardem pozostają retinoidy, nadtlenek benzoilu, antybiotyki czy kwas azelainowy.

Jak stosować witaminę D na trądzik?

Jak w praktyce wykorzystać witaminę D w walce z trądzikiem?

Przede wszystkim należy pamiętać, żeby:

• zacząć od sprawdzenia poziomu witaminy D we krwi (najlepiej poprzez oznaczenie 25 hydroksy witaminy D);
• ewentualnie wdrożyć suplementację (zwykle 1000–2000 IU dziennie, chyba że lekarz zaleci inaczej).

Witamina D odgrywa ważną rolę w zdrowiu skóry. Jej niedobór może wiązać się z cięższym przebiegiem trądziku. Zadbanie o prawidłowy poziom witaminy D (poprzez umiarkowaną ekspozycję na słońce, suplementację i w mniejszym stopniu również przez dietę) jest prostym rozwiązaniem, które może przynieść wymierne korzyści.

Pielęgnacja skóry trądzikowej - porady kosmetologa

Kosmetolog Marta Matak dzieli się poradami na temat pielęgnacji skóry trądzikowej.

Oczyszczaj delikatnie, ale regularnie

1. Rano i wieczorem stosuj łagodny żel bez silnych detergentów i alkoholu.
2. Osuszaj twarz jednorazowym ręcznikiem, nie pocieraj skóry.

Nawilżaj codziennie

Stosuj niekomedogenne emulsje lub kremy np. z:

• niacynamidem – reguluje sebum, łagodzi stany zapalne,
• kwasem hialuronowym- utrzymuje wilgoć,
• pantenolem i alantoiną – łagodzą i regenerują naskórek,
• kwasem laktobionowym – łagodzi stany zapalne, nawilża, reguluje prace gruczołów łojowych.

Wprowadzaj składniki aktywne stopniowo

• kwas salicylowy – ma działanie seboregulujace i antybakteryjne,
• kwas azelainowy – rozjaśnia i redukuje stany zapalne,
• retinoidy – ma działanie przeciwzapalne, redukcja sebum, wspomagają gojenie i minimalizują ryzyko powstawania blizn.

Używaj ich wieczorem, 2–3× w tygodniu, z odpowiednim nawilżeniem.

Codziennie stosuj ochronę przeciwsłoneczną

Używaj SPF 50 w lekkiej formule. Promieniowanie UV nasila stany zapalne i przebarwienia potrądzikowe.

Zachowaj wysoką higienę

• używaj jednorazowego ręcznika do twarzy,
• zmieniaj poszewkę co 2–3 dni,
• dezynfekuj telefon,
• nie dotykaj twarzy w ciągu dnia,
• czyść pędzle do makijażu co 1–2 dni.