Jakie suplementy mogą wspierać osoby z ADHD? Analiza składników aktywnych

Suplementy wspierające osoby z ADHD

Na początek warto wyjaśnić, że suplementy na ADHD nie istnieją – suplementacja u pacjentów ma na celu przede wszystkim uzupełnić i zapobiec niedoborom pokarmowym oraz wesprzeć podstawowe formy leczenia (farmako- i psychoterapia).

Najlepiej udokumentowane działanie wspierające osoby z ADHD wykazują niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA, DHA) i omega-6, cynk, magnez i witamina D. Badania naukowe sugerują, że te składniki mogą wspierać koncentrację, zmniejszać impulsywność i wyciszać.

Suplementy diety mogą stanowić wartościowe uzupełnienie terapii ADHD, ale ich stosowanie powinno być każdorazowo skonsultowane z lekarzem, który najlepiej zna stan zdrowia pacjenta i dietetykiem klinicznym. Wiele niedoborów pokarmowych można uzupełnić odpowiednio zbilansowaną dietą. Poniższa analiza składników aktywnych pomocnych w ADHD dostarcza nam ciekawych informacji o tym, jak niedobory pewnych związków mogą pogłębiać objawy ADHD i z drugiej strony, jak ich odpowiednia podaż wspiera funkcje poznawcze i cały układ nerwowy pacjenta.

Kwasy tłuszczowe omega-3

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) omega-3 są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania mózgu. Nasz centralny układ nerwowy w większości zbudowany jest z tłuszczu, a nieprawidłowa jakość tłuszczy w diecie może nasilać objawy ADHD. Wiele badań potwierdza, że niedobory NNKT omega-3 u dzieci mogą pogłębiać problemy behawioralne, utrudniając codzienne funkcjonowanie.

Najnowsze wytyczne Biologicznego Towarzystwa Psychiatrycznego nie zalecają rutynowej suplementacji kwasów omega-3 u wszystkich pacjentów. Eksperci podkreślają, że NNKT omega-3 mogą mieć potencjał terapeutyczny u dzieci z ADHD i ich niedoborem, szczególnie u tych z trudnościami w uczeniu się. Niestety brakuje wystarczającej liczby badań oceniających stosowanie omega-3 u dorosłych z ADHD. Eksperci podkreślają, że wyższą skuteczność mogą mieć te preparaty z większą ilością EPA niż DHA. Jeśli osoba z ADHD zwyczajowo nie spożywa około 2-3 porcji (po 100-120 g) tłustych ryb w tygodniu, suplementacja NNKT omega-3 jest niezbędna nie w celach leczniczych zaburzenia, jednak dla pokrycia dziennego zapotrzebowania na ten składnik.

Kwasy tłuszczowe omega-6

Olej z wiesiołka jest bogaty w niezbędne kwasy tłuszczowe omega-6, szczególnie kwas gamma-linolenowy (GLA) i kwas linolowy (LA). Według rekomendacji nie ma dostatecznych dowodów na jego potencjalną skuteczność w łagodzeniu objawów ADHD, ale warto podkreślić, że olej z wiesiołka jest znany z wysokiej zawartości substancji o charakterze przeciwzapalnym potencjalnie wspierających pracę układu nerwowego.

Witamina D

Witamina D3 odgrywa rolę w regulacji neuroprzekaźników m.in. przez wpływ na enzymy biorące udział w produkcji serotoniny. Witamina ta przez wzmocnienie neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego może poprawiać nastrój i regulację emocji oraz łagodzić stany lękowe. Optymalizacja poziomu witaminy D wspomaga koncentrację, dlatego aby uniknąć ewentualnych niedoborów należy pamiętać o przyjmowaniu jej zgodnie z polskimi wytycznymi.

Magnez

U dzieci z ADHD obserwuje się niższy poziom magnezu w surowicy krwi oraz we włosach. Niedobór tego pierwiastka może upośledzać pracę układu nerwowego, ponieważ jest niezbędny do syntezy neuroprzekaźników i sygnalizacji neuronalnej. Badania kliniczne sugerują, że suplementacja magnezem może poprawić funkcje poznawcze i objawy behawioralne u dzieci z ADHD.

Obiecujące wyniki pojawiają się jedynie w części badań, dlatego aktualne wytyczne suplementacji nie uwzględniły magnezu jako standardowo zalecanego w ADHD nutraceutyka. U osób z deficytem pierwiastka należy wyrównać jego niedobory. Magnez pomaga zmniejszyć odczuwany stres, a z drugiej strony ekspozycja na przewlekły stres może prowadzić do jego niedoborów. Dorośli z ADHD zgłaszają wyższy poziom odczuwanego stresu, który jest powiązany z zaburzeniami regulacji emocji i funkcji wykonawczych. Stres może nasilać objawy ADHD, w tym nieuwagę i impulsywność, dlatego szczególnie w tej grupie pacjentów można rozważyć ocenę odżywienia tym pierwiastkiem i suplementację.

W asortymencie Aura Herbals znajdziesz magnez o wysokiej biodostępności, który zawiera w składzie inulinę. Inulina wspiera namnażanie się w jelitach Bifidobacterii, której niższe wartości obserwowane są wśród osób z ADHD i mogą wpływać na szlaki neuroprzekaźników (np. dopaminergiczne, serotoninergiczne) mające kluczowe znaczenie dla zdrowia psychicznego.

Cynk

U osób z ADHD obserwuje się też pogorszony stan odżywienia cynkiem. Chociaż nie jest standardowo rekomendowana, to według wytycznych Biologicznego Towarzystwa Psychiatrycznego suplementacja cynku może poprawiać niektóre wskaźniki poznawcze i behawioralne związane z ADHD. Niższy poziom cynku wiąże się z poważniejszymi objawami ADHD, zwłaszcza nadpobudliwością, impulsywnością i brakiem uwagi, a w niektórych badaniach jego dołączenie do standardowej terapii metylfenidatem polepszało efekty lecznicze.

Ten pierwiastek zdecydowanie zasługuje na uwagę osób, u których współistnieje obniżona odporność, zdarzają się częste infekcje lub jest zwiększony stan zapalny czy stres oksydacyjny (nieprawidłowa dieta, nadmierna masa ciała, przewlekłe choroby). Przy wyborze preparatu warto zwrócić uwagę, że sugerowane dawki (15-40 mg/d) dotyczą pierwiastka elementarnego, a nie całego związku.

Acelty-L-karnityna

Acetylo-L-karnityna (ALC) to naturalnie występujący w mięsie związek o właściwościach neuroprotekcyjnych i neurotroficznych, dlatego może korzystnie wpływać na działanie mózgu. Dieta wegan i wegetarian ma małe ilości ALC, więc osoby na dietach roślinnych mogłyby teoretycznie odnieść korzyści z jej przyjmowania. Żadne z wytycznych nie wskazują na konieczność jej suplementacji, chociaż pojawiają się sugestie, że u osób z ADHD może poprawić objawy związane z zaburzeniem uwagi.

Witaminy z grupy B

Chociaż nie ujęte w wytycznych Biologicznego Towarzystwa Psychiatrycznego, istotnym składnikiem w diecie osób z ADHD są witaminy z grupy B. Serotonina to pochodna aminokwasu tryptofanu, a witaminy B2, B6, B12 oraz B11/B9 (forma syntetyczna/z żywności) odgrywają kluczową rolę w ich przemianach. Dzięki ich obecności możliwe jest sprawne przechodzenie kolejnych etapów przekształcania tryptofanu do serotoniny, a następnie produkcja dopaminy.

Niedobór witamin z grupy B może ograniczać efektywność syntezy neuroprzekaźników. U osób z ADHD obserwuje się niższe wartości we krwi folianów (B9), witaminy B12 oraz B6. Badania wskazują, że suplementacja witaminami z grupy B, zwłaszcza w połączeniu z innymi składnikami odżywczymi, takimi jak magnez, może łagodzić objawy ADHD.

Adaptogeny (Ginkgo biloba, Bacopa Monnieri, Ashwagandha)

U osób dorosłych coraz większym zainteresowaniem cieszą się adaptogeny. Chociaż nie ma bezpośrednich dowodów łączących adaptogeny z ADHD to ich właściwości ochronne przed stresem, poprawiające funkcje poznawcze i przeciwzapalne sugerują potencjalne korzyści w radzeniu sobie z objawami ADHD.

Wytyczne wskazują, że ginkgo biloba może wspierać procesy poznawcze i behawioralne, zależnie od indywidualnych uwarunkowań, jednak podczas stosowania preparatu należy zachować ostrożność u osób, które stosują jednocześnie preparaty rozrzedzające krew (w tym NNKT omega-3). Istotnym aspektem podczas stosowania adaptogenów jest ich odpowiednia jakość. Należy decydować się na preparaty o potwierdzonej standaryzacji i wysokiej czystości, ponieważ działania niepożądane ich stosowania takie jak dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zaburzenia endokrynologiczne czy uszkodzenie wątroby mogą być konsekwencją niskiej jakości preparatu.

Podsumowanie: Suplementacja w ADHD [Tabela]

*Tych suplementów diety nie uwzględniono w wytycznych Biologicznego Towarzystwa Psychiatrycznego, ale ich działanie potwierdzają badania kliniczne wykonane w tzw. złotym standardzie. Suplementy diety mogą wspierać leczenie objawów ADHD, ale ich skuteczność jest zazwyczaj mniejsza niż konwencjonalnych leków.

Czym jest ADHD – nadpobudliwość psychoruchowa z deficytem uwagi?

ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder), zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi to zaburzenie neurorozwojowe, które charakteryzuje się trzema głównymi grupami objawów:

• brakiem uwagi,
• nadpobudliwością,
• impulsywnością.

Objawy te widoczne są w okresie dzieciństwa. Zdarza się, że objawy wraz z wiekiem ustępują, jednak u części chorych utrzymują się także w wieku dorosłym. Czynniki powodujące rozwój ADHD nie zostały do końca poznane. Jest wiele dowodów na to, że istotny udział mają m.in. czynniki genetyczne i neurobiologiczne.

Jakie są najczęstsze objawy ADHD?

ADHD może prowadzić do problemów w skupieniu się, utrzymaniu uwagi, szczególnie gdy dotyczy to nieinteresujących nas czynności, trudności w relacjach interpersonalnych, podejmowaniu decyzji czy z tłumieniem dominujących reakcji.

Objawy u dzieci z ADHD

U dzieci z ADHD obserwuje się problemy z nauką, nadmierną aktywność fizyczną i problemy z kontrolą zachowań, co zakłóca codzienne funkcjonowanie w domu i szkole. Dla postawienia diagnozy ADHD w okresie dorosłym konieczne jest by kluczowe objawy występowały przed 12. rokiem życia.

Objawy u dorosłych z ADHD

U dorosłych objawy ADHD często są nieoczywiste i mogą być maskowane przez inne problemy zdrowotne. W okresie dorosłości ADHD często objawia się problemami z organizacją np. pracy, postrzeganiem czasu i zarządzania czasem, nadmiernym skupieniu na nieistotnych szczegółach, potrzebą ciągłego działania. ADHD u dorosłych często współwystępuje z zaburzeniami snu, depresją, zaburzeniami lękowymi i odżywiania się (np. kompulsywnym objadaniem się) oraz uzależnieniami od substancji psychoaktywnych.