Czy można łączyć soplówkę jeżowatą z lekami przeciwdepresyjnymi?

Soplówka jeżowata a jej wpływ na układ nerwowy

Soplówka jeżowata (łac. Hericium erinaceus) to adaptogen o udowodnionym naukowo działaniu neurotroficznym. Oznacza to, że substancje aktywne zawarte w tym grzybie, a zwłaszcza hericenony (obecne w owocnikach) oraz erinacyny (których źródłem jest grzybnia), wspierają wzrost, różnicowanie, a także przeżywalność komórek nerwowych.

Co więcej, związki te stymulują syntezę czynnika wzrostu nerwów (ang. Nerve Growth Factor, NGF), co jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania układu cholinergicznego i utrzymania integralności połączeń synaptycznych. Oba te procesy w przebiegu takich chorób jak depresja ulegają znacznemu osłabieniu.

Złożony problem depresji

Statystyka dotycząca zachorowalności na depresję w Polsce może wzbudzać niepokój. Szacuje się bowiem, że cierpi na nią ok. 1,3 mln naszej populacji, a liczba ta stale rośnie. Patogeneza depresji jest wieloczynnikowa i złożona.

Obecnie dominują trzy teorie próbujące wyjaśnić mechanizm rozwoju tego schorzenia:

• teoria monoaminergiczna – mówiąca o zaburzeniu syntezy neuroprzekaźników w mózgu: dopaminy, serotoniny oraz noradrenaliny;
• teoria zapalna – zgodnie z którą w mózgu dochodzi do nagromadzenia cytokin prozapalnych, w tym IL-6 oraz TNF-alfa, które są istotnymi czynnikami rozwoju stanów depresyjnych i lękowych;
• teoria neuroplastyczności – w której dominującą rolę odgrywa neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego (ang. Brain-Derived Neurotrophic Factor, BDNF), a jego obniżony
• poziom powoduje utratę zdolności adaptacyjnych mózgu, a także tworzenia nowych połączeń synaptycznych. Obniżony poziom BDNF jest charakterystyczny dla depresji, a jego wzrost jest jednym z docelowych mechanizmów działania leków przeciwdepresyjnych.

Badania przedkliniczne przeprowadzone przez Chong i wsp. (2021) na zwierzęcych modelach depresji wykazały, że 4-tygodniowa suplementacja za pomocą soplówki jeżowatej złagodziła zachowania depresyjne u myszy poddanych stresowi. Dodatkowo badania molekularne dowiodły, że ekstrakty H. erinaceus wpłynęły na zwiększenie ekspresji genów i białek związanych z neurogenezą, w tym BDNF, pCREB oraz TrkB. Co ciekawe, zaobserwowano zwiększenie liczby neuronów w formacji hipokampa, co może wskazywać na nasilenie neurogenezy.

W randomizowanych badaniach kontrolnych przeprowadzonych przez Nagano i wsp. (2010) zaobserwowano również, że suplementacja soplówki jeżowatej może prowadzić do redukcji objawów depresyjnych i lękowych oraz poprawy jakości snu. Efekty te były widoczne m.in. po kilku tygodniach stosowania i wiązały się ze zmianami w poziomach czynników neurotroficznych oraz poprawą ogólnego funkcjonowania psychicznego.

Aby lepiej zrozumieć działanie soplówki jeżowatej na układ nerwowy, można porównać ją do ogrodnika, który pomaga uporządkować zaniedbany i nieco chaotyczny ogród układu nerwowego, uszkodzony przez mechanizmy depresji. Substancje aktywne tego adaptogenu pozytywnie wpływają na stan i regenerację komórek nerwowych, które podobnie jak rośliny, które otrzymały wodę i nawóz, rozbudowują się, umacniają i tworzą sieci stabilnych połączeń.

Skutki uboczne stosowania soplówki jeżowatej i leków przeciwdepresyjnych

Soplówka jeżowata jest uznawana za substancję bezpieczną, jednak jej jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdepresyjnymi może prowadzić do interakcji farmakodynamicznych.

Obie grupy substancji wpływają na neuroplastyczność, poziomy neurotrofin (np. BDNF) oraz, pośrednio, na układ neuroprzekaźników, co może skutkować nasileniem efektów działania leków lub zmianą ich skuteczności.

Potencjalne działania niepożądane obejmują:

• bóle i zawroty głowy;
• zaburzenia żołądkowo-jelitowe;
• senność lub nadmierne pobudzenie;
• przejściowe nasilenie objawów lękowych.

Co zrobić, jeśli nieświadomie przyjęłam soplówkę jeżowatą i lek przeciwdepresyjny? Jednorazowe połączenie zwykle nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Zaleca się obserwację organizmu przez kilka godzin pod kątem objawów takich jak zawroty głowy, pobudzenie, senność czy kołatanie serca. W przypadku ich wystąpienia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.