PMOS – objawy psychiczne. Jak PMOS wpływa na psychikę?

PMOS – objawy psychiczne

PMOS (Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome, dawniej PCOS) to wielogruczołowy zespół metaboliczno-jajnikowy. Jest zaburzeniem endokrynologicznym, które obejmuje nie tylko dolegliwości ze strony somatycznej, ale także psychicznej. Badania wykazują, że 27% kobiet z PMOS zgłasza objawy depresyjne, w porównaniu do 18,8% kobiet bez PMOS.

Objawy PMOS związane ze zdrowiem psychicznym to:

• zaburzenia lękowe,
• zaburzenia depresyjne,
• przewlekły stres,
• niskie poczucie własnej wartości,
• problemy z samoakceptacją.

Przegląd badań z 2024 r. wykazał, że kobiety z PMOS mają wysokie ryzyko rozwoju zaburzeń odżywiania, zwłaszcza bulimii i zaburzeń z napadami objadania. Etiologia rozwoju zaburzeń odżywiania w PMOS nie jest jeszcze w pełni poznana, ale proponuje się, aby obejmowała psychologiczne (niezadowolenie z ciała, lęk, depresja), metaboliczne (hiperandrogenizm, IR, otyłość, dysregulacja apetytu, dysbioza jelit) i predyspozycje genetyczne.

PMOS a psychika – jaka jest zależność?

Badania pokazują, że kobiety zmagające się z PMOS częściej dotyka problem zaburzeń nastroju, w tym depresji i lęku. Szacuje się, że nawet 28-39% kobiet może mierzyć się z zaburzeniami lękowymi, a nawet do 25% z depresją. Co więcej, w PMOS zwiększa się także ryzyko choroby afektywnej dwubiegunowej (ChAD) oraz zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.

Wahania hormonalne, nieregularne cykle, a także nadmierny poziom androgenów, trądzik i zwiększona masa ciała mogą wpływać na zaburzenia nastroju. Wyzwania i obawy związane z leczeniem niepłodności mogą nasilać napięcie i przewlekły stres. Z tego też powodu w aktualnej literaturze podkreśla się istotę interdyscyplinarnej opieki nad pacjentkami z PMOS, uwzględniając nie tylko obszar somatyczny, ale także wspieranie zdrowia psychicznego.

Czy objawy psychiczne w PMOS mijają?

Tak, objawy psychiczne w PMOS mogą ustąpić, gdy zostanie podjęta odpowiednia interwencja lekarzy specjalistów i/lub psychoterapeuty. Ważne, aby podkreślić, że zaopiekowanie stanu psychicznego jest równie ważne jak leczenie somatycznych objawów PMOS.

Redukcja stresu, a także objawów depresyjno-lękowych może mieć istotny wpływ zarówno na skuteczność leczenia, jak i trwania w procesie terapeutycznym. Ważne, aby dać sobie czas, nie działać pod wpływem presji otoczenia, a w swoim tempie. Kompleksowe interwencje angażujące specjalistów z różnych dziedzin: ginekologii, endokrynologii, a także odżywiania czy opieki psychologicznej pozwalają na szerokie spojrzenie na problem, a tym samym szerszy kontekst działań. Nie bójmy się więc sięgać po pomoc zwłaszcza w zakresie psychicznym, ponieważ ma to ogromny wpływ na sukces prowadzonej terapii.

Jak wesprzeć zdrowie psychiczne w PMOS?

W wachlarzu działań terapeutycznych u kobiet z PMOS poza interwencjami farmakologicznymi równie ważne, aby postawić na zmiany w stylu życia. Wzmocnienie rezyliencji, a więc odporności na stres można uzyskać dwutorowo – poprzez zaopiekowanie emocji i regulowania stresu, ale także od strony biologicznej: diety i aktywności fizycznej. Joga, mindfulness to niektóre z narzędzi, które mogą pomóc w regulacji stresu. Niedawne badania pokazały także skuteczność interwencji psychologicznych w niwelowaniu stresu psychologicznego, co jest wiązane ze znaczącym wzrostem wskaźnika ciąż. Warto rozważyć wsparcie poznawczo-behawioralne (CBT), które może być skutecznym sposobem osiągnięcia powyższych celów.

Nie bez znaczenia jest także sposób odżywiania- długofalowe działanie stresu przyczynia się do zwiększonego zapotrzebowania na składniki odżywcze. Warto zatem oprzeć swoją dietę o „przeciwzapalny” talerz, a jeśli to koniecznie – czasową suplementację wyrównującą niedobory. Ważnym pierwiastkiem biorącym udział w reakcji stresowej jest m.in. magnez, dlatego ważne, aby komponować dietę z wysoką zawartością tego składnika lub wyrównując niedobory poprzez suplementację. Pomocne mogą być także witamina D i kwasy omega-3 (DHA i EPA).