Maślan sodu a tycie – czy pomaga w odchudzaniu?

21.08.2025
Data aktualizacji: 03.08.2026
Maślan sodu nie powoduje tycia i nie jest również bezpośrednim środkiem odchudzającym. Maślan sodu może za to wspierać metabolizm i regulację masy ciała poprzez korzystny wpływ na zdrowie jelit oraz poprawę wrażliwości na insulinę.
Tekst
Nina Wawryszuk
Redaktor naczelna, trenerka personalna
Konsultacja merytoryczna
Zofia Winczewska
Magister farmacji

Maślan sodu a tycie – jaki jest związek?

Maślan sodu nie powoduje tycia i nie przyczynia się do odchudzania. Natomiast kilka badań na zwierzętach wykazało jego przeciwotyłościowy potencjał.

Dlaczego maślan sodu nie wpływa bezpośrednio zarówno na tycie, jak i odchudzanie? Maślan sodu dostarcza śladowe ilości kilokalorii, więc nie może prowadzić do przyrostu masy ciała. Zazwyczaj jedna kapsułka z maślanem sodu zawiera 2,5 kcal, przy czym stosuje się ich od 1 do 5 dziennie w zależności od zaleceń producenta.

Ponadto maślan sodu przede wszystkim moduluje mikroflorę jelitową, redukuje stany zapalne i poprawia wrażliwość na insulinę. Te właściwości mogą stworzyć bardziej sprzyjające środowisko dla utraty masy ciała, ale nie są wystarczające do spalania kalorii czy tłuszczu.

Zastosowanie maślanu sodu jest zupełnie inne – jego suplementacja wspiera funkcjonowanie układu pokarmowego i mikrobioty jelitowej.

Składnik ten może być pomocny w:

  • zespole jelita drażliwego (IBS),
  • dolegliwościach bólowych układu pokarmowego,
  • refluksie,
  • chorobach zapalnych jelit.

 

Zapamiętaj
Maślan sodu nie powoduje tycia oraz nie przyczynia się do odchudzania.

Maślan sodu a tycie w badaniach naukowych

Wiele badań na zwierzętach wykazało, że suplementacja maślanem sodu zapobiega lub redukuje przyrost masy ciała w modelach otyłości wywołanej dietą wysokotłuszczową. W badaniach tego typu karmi się zwierzęta pożywieniem o bardzo wysokiej zawartości tłuszczu i dużej kaloryczności, aby celowo wywołać u nich otyłość, stany zapalne i zaburzenia metaboliczne, które są podobne do tych obserwowanych u ludzi z otyłością wywołaną niezdrowym odżywianiem.

Co ciekawe, w tych badaniach doustne przyjmowanie maślanu sodu było skuteczniejsze niż maślan pozyskiwany z błonnika w hamowaniu patologicznego przyrostu wagi i redukcji masy białej tkanki tłuszczowej u myszy, co sugeruje bezpośrednie działanie przeciw otyłości. Efekty te przypisuje się:

  • wzmocnionej termogenezie tłuszczu,
  • zredukowanej ekspansji adipocytów,
  • poprawionej wrażliwości na insulinę.

Natomiast w badaniach z udziałem ludzi maślan sodu w połączeniu z dietą z deficytem kalorycznym prowadził do znacznego spadku masy ciała, BMI i obwodu w talii u osób z otyłością. Warto podkreślić, że sam maślan sodu nie wykazał znaczących efektów bez interwencji dietetycznej (diety redukcyjnej). Sugeruje to, że maślan sodu może wzmacniać efekty ograniczenia kalorycznego, a nie działać jako samodzielny środek odchudzający u ludzi.

Polecane

Maślan sodu a otyłość

Maślan sodu wykazuje potencjalne działanie przeciw otyłości poprzez kilka mechanizmów:

  1. Wspomaga spalanie tłuszczu: Maślan aktywuje procesy odpowiedzialne za termogenezę, czyli produkcję ciepła, co prowadzi do efektywniejszego spalania tkanki tłuszczowej.
  2. Redukuje stany zapalne i poprawa wrażliwość na insulinę. Zwalczanie przewlekłych stanów zapalnych w organizmie, które są kluczowym czynnikiem w zaburzeniach metabolicznych związanych z otyłością, pomaga przywrócić prawidłowe działanie insuliny.
  3. Wspiera funkcjonowanie mikrobioty jelitowej. Maślan wpływa na skład i równowagę bakterii jelitowych i wzmacnia barierę jelitową, co z kolei prowadzi do zmniejszenia ogólnoustrojowego stanu zapalnego i poprawy metabolizmu.

Większość dowodów naukowych na temat wpływu maślanu sodu na rozwój lub profilaktykę otyłości pochodzi z badań na zwierzętach, natomiast dane z badań na ludziach są wciąż ograniczone, choć obiecujące.

Co ważne, skuteczność maślanu sodu może zależeć od wielu czynników, takich jak sposób podania, dawka oraz to, czy jest on połączony z modyfikacją diety.

Niektóre badania wskazują również, że maślan sodu może nie redukować wagi u osób, które nie cierpią na otyłość lub stosują standardową dietę. Jego efekty mogą też różnić się w zależności od wieku i stanu metabolicznego organizmu.

Na co pomaga maślan sodu? Działanie i efekty

Maślan sodu jest kluczowym źródłem energii dla komórek jelita grubego, co wspiera integralność i uszczelnia barierę jelitową. Dzięki temu zmniejsza jej przepuszczalność, co jest szczególnie ważne w przypadku problemu „cieknącego jelita”. Działa on również przeciwzapalnie, wyciszając nadmierne reakcje układu odpornościowego w obrębie jelit.

To połączenie funkcji energetycznych i przeciwzapalnych sprawia, że maślan sodu przyczynia się do odbudowy bariery jelitowej, co potwierdzają badania. Ponadto korzystnie modyfikuje mikrobiotę jelitową, na przykład wspierając wzrost pożytecznych bakterii. Ta zmiana pomaga zmniejszyć ogólny stan zapalny, który często występuje u osób z nadwagą i otyłością.

Poprzez uszczelnienie jelita i ograniczenie stanu zapalnego, maślan sodu pośrednio wspiera efektywne wchłanianie składników odżywczych. To z kolei ma pozytywny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu, w tym tarczycy, która odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu metabolizmu i prawidłowej masy ciała.

Korzyści, jakie można wymienić z przyjmowania maślanu sodu to m.in. poprawa regeneracji błony śluzowej jelit i wzrost kolonocytów, zmniejszenie stanów zapalnych w przewodzie pokarmowym, poprawa motoryki układu pokarmowego i modulacja mikrobioty jelitowej.

Zuzanna Woźniak
Dietetyk kliniczny

Suplementacja maślanu sodu wspiera pracę układu pokarmowego i może stanowić uzupełnienie leczenia chorób zapalnych błony śluzowej jelit, a także przy zaburzeniach mikrobioty jelitowej czy wspomagająco przy IBS.

Piotr Piotrowski
Dietetyk

Co tak naprawdę odchudza?

Za odchudzanie odpowiada deficyt kaloryczny, czyli spożywanie mniejszej ilości kilokalorii z diety niż wynosi nasze dzienne zapotrzebowanie. Takie są prawa fizyki, których się nie oszuka.

Oczywiście są takie stany zdrowia, które maskują efekty diety redukcyjnej lub ją utrudniają, np. insulinooporność, choroby tarczycy czy stosowanie niektórych leków. Jednak odpowiednie leczenie i współpraca dietetyczna ułatwiają dopasowanie deficytu kalorycznego i postępującą utratę masy ciała.

Najważniejsze w odchudzaniu to postawienie na odżywczą i różnorodną dietę oraz wygenerowanie nią deficytu. Jeśli masz z tym problem, poradź się dietetyka lub spróbuj policzyć swoje zapotrzebowanie za pomocą kalkulatorów dostępnych w internecie. Polecam wzór Mifflina-St Jeora, uważany za najdokładniejszy w szacowaniu podstawowej przemiany materii (BMR) dla ogółu populacji.

Bibliografia
  • Źródła
    1. Amiri P, Hosseini SA, Roshanravan N, Saghafi-Asl M, Tootoonchian M. The effects of sodium butyrate supplementation on the expression levels of PGC-1α, PPARα, and UCP-1 genes, serum level of GLP-1, metabolic parameters, and anthropometric indices in obese individuals on weight loss diet: a study protocol for a triple-blind, randomized, placebo-controlled clinical trial. Trials. 2023 Aug 1;24(1):489. doi: 10.1186/s13063-022-06891-9. PMID: 37528450; PMCID: PMC10392013.
    2. van Deuren T, Blaak EE, Canfora EE. Butyrate to combat obesity and obesity-associated metabolic disorders: Current status and future implications for therapeutic use. Obes Rev. 2022 Oct;23(10):e13498. doi: 10.1111/obr.13498. Epub 2022 Jul 20. PMID: 35856338; PMCID: PMC9541926.
    3. Coppola S, Avagliano C, Calignano A, Berni Canani R. The Protective Role of Butyrate against Obesity and Obesity-Related Diseases. Molecules. 2021 Jan 28;26(3):682. doi: 10.3390/molecules26030682. PMID: 33525625; PMCID: PMC7865491.
    4. Fang W, Xue H, Chen X, Chen K, Ling W. Supplementation with Sodium Butyrate Modulates the Composition of the Gut Microbiota and Ameliorates High-Fat Diet-Induced Obesity in Mice. J Nutr. 2019 May 1;149(5):747-754. doi: 10.1093/jn/nxy324. PMID: 31004166.
    5. Ferreira MM, Frank YS, Petri G, Veridiano JM, Dsouki NA, Reis BDCAA, Ulsen C, Arismendi Florez JJ, Pompei LM, Steiner ML, Bianco B. Impact of Sodium Butyrate Supplementation on Insulin Resistance and Adipose Tissue Modulation in Murine Models of Polycystic Ovary Syndrome. Gynecol Obstet Invest. 2026 Feb 27:1-7. doi: 10.1159/000551076. Epub ahead of print. PMID: 41758750.
    6. Peng K, Dong W, Luo T, Tang H, Zhu W, Huang Y, Yang X. Butyrate and obesity: Current research status and future prospect. Front Endocrinol (Lausanne). 2023 Feb 24;14:1098881. doi: 10.3389/fendo.2023.1098881. PMID: 36909336; PMCID: PMC9999029.
    7. Testa R, Vitale M, Giosuè A, Salamone D, Quaglia C, Rivellese AA, Bozzetto L, Costabile G. Targeting weight loss and blood glucose control with oral sodium butyrate in overweight/obese adults with and without type 2 diabetes: A proof-of-concept randomized controlled trial. Clin Nutr. 2026 May;60:106624. doi: 10.1016/j.clnu.2026.106624. Epub 2026 Mar 11. PMID: 41880673.
    8. Zhu W, Peng K, Zhao Y, Xu C, Tao X, Liu Y, Huang Y, Yang X. Sodium butyrate attenuated diet-induced obesity, insulin resistance and inflammation partly by promoting fat thermogenesis via intro-adipose sympathetic innervation. Front Pharmacol. 2022 Oct 3;13:938760. doi: 10.3389/fphar.2022.938760. PMID: 36263123; PMCID: PMC9574364.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki. W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Komentarze (0)
Skomentuj
0 0 głosy
Article Rating
guest
0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów
Opinie w linii
Zobacz wszystkie komentarze
Prosto dla zdrowia
Poznaj nasze produkty