Policosanol – co to jest, działanie, wpływ na cholesterol, opinie
Ponieważ choroby sercowo-naczyniowe są główną przyczyną zgonów na świecie, a miażdżyca jest kluczowym czynnikiem wpływającym na ich rozwój, poza strategiami farmakologicznymi poszukiwane są także rozwiązania żywieniowe uzupełniające cały proces leczenia.
Z tego artykułu dowiesz się...
Policosanol – co to jest? Najważniejsze informacje
Policosanol jest naturalną mieszanką alkoholi tłuszczowych, słodkich ziemniaków oraz wosku pszczelego. Jego głównymi składnikami są:
- oktasanol,
- triakontanol,
- heksakosanol.
W wielu krajach funkcjonuje on jako lek obniżający poziom „złego” cholesterolu LDL we krwi. Co także ważne – jest to produkt wyjątkowo bezpieczny i bardzo rzadko odnotowywane są działania niepożądane. Jego mechanizm działania nie został do końca poznany.
Nazwa policosanol określa mieszaninę alkoholi alifatycznych uzyskanych z: wosków roślinnych zawartych w trzcinie cukrowej, otrębach ryżowych, kokosach, pochrzynie, wosków pszczelich.
Na co pomaga policosanol?
- Wspomaga leczenia zespołu metabolicznego.
- Obniża poziom cholesterolu LDL („złego cholesterolu”).
- Wspiera układ sercowo-naczyniowy.
- Pozytywnie wpływa na układ pokarmowy.
- Może regulować ciśnienie krwi.
Spadek poziomu cholesterolu
Najpowszechniej znaną właściwością policosanolu jest jego wpływ na poziom cholesterolu we krwi. Już wczesne badania prowadzone na Kubie wskazały, że policosanol może obniżać poziom lipidów oraz wykazywać działanie przeciwpłytkowe. Choć jest mu przypisywana skuteczność hipolipemiczna, to nadal wiele badań nie wykazuje jego skuteczności klinicznej.
Aktualnie jest on także rekomendowany przez ekspertów lipidologii, jako suplement zwiększający efektywność dietoterapii w leczeniu behawioralnym miażdżycy. Niemniej niektóre prace sugerują, aby zamiast przyjmowania „solo” łączyć go z innymi nutraceutykami (np. monakoliną K czy berberyną), co będzie przekładało się na silniejszy efekt.
Policosanol wpływa bezpośrednio na obniżenie LDL, czyli tak zwanego „złego” cholesterolu hamując proces jego syntezy w wątrobie poprzez oddziaływanie na enzym HMG-CoA.
W jednym z badań klinicznych stosowanie:
- ekstraktu z czerwonego fermentowanego ryżu (340 mg zawierającego 5 mg monakoliny K),
- oktakozanoli (10 mg),
przetestowano u 111 pacjentów z umiarkowaną hipercholesterolemią, prawidłową/graniczną trójglicerydemią i niskim ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Odnotowano, że suplementacja wpłynęła na obniżenie LDL-C o 20% i było podobne do uzyskanego podczas stosowaniu prawastatyny w dawce 20 mg/dobę, bez żadnych poważnych obaw dotyczących bezpieczeństwa.
Warto pamiętać, że chociaż niektóre badania sugerują jego korzystne działanie na lipidogram i jest to naturalny suplement z wysokim profilem bezpieczeństwa, jego stosowanie należy skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.
Wspomaganie leczenia zespołu metabolicznego
Policosanol kontroluje syntezę cholesterolu przez wątrobę. Bierze również udział w jego przetwarzaniu w naczyniach krwionośnych, co przekłada się na hamowanie zjawiska „twardnienia tętni”. Warto także zaznaczyć, że może on wpływać korzystnie na poziom „dobrego” cholesterolu HDL. Oznacza to, że policosanol może być uznany jako „lek naturalny” wykorzystywany w zapobieganiu i leczeniu twardnienia ścian naczyń krwionośnych i odkładaniu się w nich lipoprotein.
Wpływ na ciśnienie krwi
Wcześniejsze badania wykazały, że policosanol może być również pomocny w obniżaniu ciśnienia krwi. Systematyczny przegląd randomizowanych badań kontrolnych (RCT) oceniających skuteczność jego suplementacji w obniżaniu wysokiego ciśnienia krwi wykazał, że policosanol może znacząco obniżyć zarówno skurczowe, jak i rozkurczowe ciśnienie krwi.
I choć wszystkie podgrupy w badaniu wykazały istotny efekt suplementacji, to wyjątkiem okazali się pacjenci z mieszaną dyslipidemią oraz osoby z nadwagą (w kontekście skuteczności obniżania rozkurczowego ciśnienia krwi). Z tego powodu konieczne są dalsze badania, długoterminowe, aby doprecyzować ustalenia w odniesieniu do populacji ogólnej.
Suplementy diety z policosanolem
Policosanole zostały uwzględnione w rekomendacjach lipidologów z 2021 roku i zostały zakwalifikowane do grupy inhibitorów syntezy cholesterolu. Przy wyborze suplementu warto zwrócić uwagę na zastosowaną dawkę – według ekspertów powinna znajdować się ona w przedziale od 10 do 80 mg dziennie.
Tak jak sugeruje literatura naukowa większa skuteczność policosanoli jest obserwowana, gdy są one podawane w kombinacji z innymi nutraceutykami, dlatego warto analizować składy konkretnych preparatów pod kątem innych składników wykazujących synergię z policosanolem, a tym samym potencjalnie lepszy efekt kliniczny.
Suplementacja nutraceutykami w celu regulacji poziomu cholesterolu i trójglicerydów stanowi uzupełnienie terapii behawioralnej (dietoterapii i aktywności fizycznej), co oznacza, że zwykle ich stosowanie jest długofalowe. Ważne jednak, aby skonsultować suplementację z ekspertem, aby nie okazało się, że preparat jest łączony z lekami, z którymi może wchodzić w interakcję.
Jak stosować policosanol?
Policosanol powinien być przyjmowany wieczorem wraz z ostatnim posiłkiem, ze względu na mechanizm działania podobny do statyn. Leki hipolipemiczne powinny być podawane zgodnie z zasadami chronofarmakologii w godzinach wieczornych, ponieważ o tej porze synteza cholesterolu w wątrobie jest najwyższa.
Przeciwwskazania do stosowania
Ze względu na brak dokładnych badań nad bezpieczeństwem policosanolu nie należy włączać:
- u dzieci,
- u kobiet w ciąży lub karmiących piersią,
- u osób z chorobami wątroby i nerek.
Źródła naukowe wskazują, aby zachować szczególną ostrożność w przypadku stosowania leków rozrzedzających krew (aspiryna), chociaż nie ma pewności co do interakcji z warfaryną. Istnieje także ryzyko interakcji polikosanoli z wysokimi dawkami witaminy E, miłorzębem japońskim, ekstraktami z czosnku czy lewodopą (lekiem stosowanym w chorobie Parkinsona) – polikosanol może nasilać ich działanie.
Skutki uboczne
U niektórych osób stosowanie policosanolu może powodować:
- nudności,
- wymioty,
- biegunkę,
- skurcze brzucha,
- zaburzenia oddawania moczu,
- niestrawność,
- zmęczenie,
- zwiększony apetyt,
- zawroty głowy,
- krwawienia dziąseł.
Preparaty zawierające policosanol mają właściwości zmniejszające krzepliwość krwi. Jest to szczególnie istotne dla osób mających zaburzenia krzepnięcia lub przyjmujących leki rozrzedzające krew. Może to niestety wpłynąć negatywnie na organizm. Suplement jest dostępny bez recepty, ale jego stosowanie warto skonsultować z lekarzem. Ponadto nie powinny go zażywać kobiety w ciąży i karmiące piersią.
-
Źródła
- Askarpour M, Ghaedi E, Roshanravan N, Hadi A, Mohammadi H, Symonds ME, Miraghajani M. Policosanol supplementation significantly improves blood pressure among adults: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complement Ther Med. 2019 Aug;45:89-97. doi: 10.1016/j.ctim.2019.05.023. Epub 2019 May 23. PMID: 31331588.
- Chen JT, Wesley R, Shamburek RD, et al. Meta-analysis of natural therapies for hyperlipidemia: plant sterols and stanols versus policosanol. Pharmacotherapy. 2005;25:171–183.
- Cicero et al. Lipid-lowering nutraceuticals in clinical practice: position paper from an International Lipid Expert Panel; Archives of Medical Science and Nutrition Reviews, 2017, Vol. 75(9):731–767
- Gong J, Qin X, Yuan F, et al. Efficacy and safety of sugarcane policosanol on dyslipidemia: a meta-analysis of randomized controlled trials. Mol Nutr Food Res. 2018;62(1) doi:10.1002/mnfr.201700280
- Pandey S, Srivanitchapoom P. Levodopa-induced dyskinesia: clinical features, pathophysiology, and medical management. Ann Indian Acad Neurol. 2017 Jul-Sep;20(3):190-198.
- Stefanutti C, Mazza F, Vivenzio A, et al. Combined treatment with Dif1stat and diet reduce plasma lipid indicators of moderate hypercholesterolemia more ef- fectively than diet alone: a randomized trial in parallel groups. Lipids. 2009;44:1141–1148.
- Tan CSS, Lee SWH. Warfarin and food, herbal or dietary supplement interactions: A systematic review. Br J Clin Pharmacol. 2021 Feb;87(2):352-374.

