Grzyby funkcjonalne – poznaj rodzaje, ich właściwości i zastosowanie

15.05.2026
Data aktualizacji: 15.05.2026
Grzyby funkcjonalne (grzyby witalne) mają długą historię zastosowania w Tradycyjnej Medycynie Chińskiej. Współcześnie, stały się obiektem zainteresowania także w Europie, ze względu na ciekawy potencjał wspomagania funkcji poznawczych, wzmacniania układu odpornościowego czy przywracanie równowagi psychicznej. W tym artykule przybliżę właściwości i zastosowanie grzybów funkcjonalnych.
Tekst
Zuzanna Woźniak
Dietetyczka kliniczna
Redakcja
Nina Wawryszuk
Redaktor naczelna

Grzyby funkcjonalne – czym są?

Grzyby funkcjonalne, określane również jako grzyby witalne czy lecznicze, to grupa grzybów, które obok wartości odżywczych jak białko, witaminy i składniki mineralne, zawierają liczne składniki aktywne wpływające na funkcjonowanie organizmu. Ich właściwości wynikają z obecności takich związków jak polisacharydy (w tym beta glukany) oraz polifenoli o działaniu przeciwutleniającym i przeciwzapalnym.

W tradycyjnej medycynie chińskiej, grzyby funkcjonalne są stosowane od wieków jako naturalne wsparcie organizmu i środek leczniczy. Uważa się, że wzmacniają układ odpornościowy, układ nerwowy i przywracają równowagę emocjonalną i fizyczną (homeostaza).

Współczesne badania potwierdzają założnia medycyny wschodniej, że ich działanie adaptogenne może pomagać lepiej radzić sobie ze stresem, wpływać na funkcje poznawcze, pozytywnie wpływać na pamięć, koncentrację i poziom energii. Dodatkowo, niektóre grzyby i ich substancje aktywne mogą wpływać na układ immunologiczny oraz chronić organizm przed stresem oksydacyjnym.

Cenne składniki aktywne w grzybach funkcjonalnych

  • Polisacharydy (głównie beta glukany): jedne z ważniejszych związków obecnych w grzybach witalnych, które wspierają układ immunologiczny m.in. poprzez zwiększenie aktywności komórek odpornościowych (komórki NK, ang. natural killers). Wykazują działanie przeciwzapalne, mogą poprawiać odporność organizmu i zdrowie jelit.
  • Cordycepina: to z kolei charakterystyczny składnik aktywny cordycepsu (szczególnie Cordyceps militaris), który wpływa na metabolizm komórkowy, poziom energii oraz w licznych badaniach wykazuje potencjał przeciwnowotworowy, poprzez hamowanie komórek nowotworowych.
  • Erinacyny i hericenony: związki bioaktywne obecnie głównie w soplówce jeżowatej (lion’s mane), które wspierają komórki nerwowe i produkcję czynnika wzrostu nerwów. To z kolei przekłada się na poprawę funkcji kognitywnych, koncentrację i pracę mózgu.
  • Triterpeny: obecne szczególnie w reishi, wykazują działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne oraz wspierające układ nerwowy i sercowo-naczyniowy. Wpływają tym samym na redukcję stanów zapalnych.
  • Polifenole: to grupa silnych przeciwutleniaczy, która chroni komórki przed stresem oksydacyjnym. Wspierają zdrowie organizmu oraz mogą mieć korzystny wpływ na opóźnienie procesów starzenia i zmniejszenie stanów zapalnych.
  • Sterole: występują w wielu grzybach i mogą wspierać metabolizm lipidów oraz wykazywać działanie przeciwzapalne. Oznacza to, że mogą być elementem wspierającym zdrowie u osób z wysokim cholesterolem. Są też prekursorem witaminy D.
  • Witaminy i składniki mineralne: grzyby funkcjonalne zawierają witaminy z grupy b, które wspierają komórki nerwowe, układ odpornościowy czy poziom energii. Dodatkowo są źródłem selenu, cynku, wapnia czy żelaza, wspierając funkcje enzymatyczne, pracę tarczycy czy metabolizm.

Rodzaje grzybów witalnych i ich właściwości

Grzyby funkcjonalne mają szeroki zakres zastosowania w medycynie naturalnej i suplementach diety. Właściwości grzybów leczniczych wynikają z obecności związków bioaktywnych, które są coraz chętniej wykorzystywane na całym świecie przez osoby o wzmożonych potrzebach z zakresu zdrowia, odporności, koncentracji czy w zapobieganiu chorobom neurodegeneracyjnym.

Soplówka jeżowata (Lion's Mane)

Wyróżnia się silnym wpływem na układ nerwowy i funkcje kognitywne. Zawiera polisacharydy, erinacyny i hericenony, wspierające zdrowie organizmu. Badanie (Saitsu Y i in., 2019) wskazuje, że może korzystnie wpływać na funkcje mózgu, skupienie, potencjalnie obniżać ryzyko chorób neurodegeneracyjnych, a także wspierać równowagę psychiczną i redukcję stanów lękowych. Efekt osiągnięto już w 12 tygodni.

Cordyceps (Maczużnik)

To grzyb o silnym działaniu adaptogenny. Wspiera wydolność i poziom energii. Cordycepina wpływa na metabolizm komórkowy zwiększając produkcję ATP, co może być też pomocne u osób aktywnych fizycznie. Dodatkowo cordyceps wpływa na układ immunologiczny, może wspierać układ oddechowy, a w niektórych badaniach opisywany jest wpływ na produkcję hormonów płciowych.

Reishi (Lakownica żółtawa)

Grzyby reishi jest ceniony za działanie immunomodulujące i przeciwzapalne. Zawiera polisacharydy, triterpeny i liczne złożone związki jak prowitamina D2, nukleotydy, niezbędne aminokwasy, flawonoidy, sterole czy lizozym. Ma długą historię spożycia w celu promowania zdrowia i długowieczności, szczególnie w krajach azjatyckich.

Shiitake (Twardziak jadalny)

Shiitake wpływa na metabolizm i układ odpornościowy. Zawiera lentinan, czyli polisacharyd należący do beta glukanów. Dodatkowo shitake wykazuje pozytywny wpływ na profil lipidowy (cholesterol), a jego składniki aktywne działają przeciwzapalnie (obniżenie CRP) i antyoksydacyjnie.

Chaga (Błyskoporek podkorowy)

Chaga to grzyb bogaty w przeciwutleniacze, które pomagają chronić przed stresem oksydacyjnym. Zawiera polisacharydy, polifenole i melaninę. Współczesne badania dostarczają dowodów na terapeutyczne działanie ekstraktów z grzyba chaga, w tym działanie przeciwcukrzycowe, przeciwbakteryjne czy przeciwwirusowe.

Polecane

Na co pomagają grzyby funkcjonalne?

Grzyby funkcjonalne, to naturalne wsparcia organizmu i są cenione za szerokie spektrum działania na zdrowie organizmu. Dzięki opisanym wcześniej związkom bioaktywnym jak beta glukany czy sterole, na różne sposoby wykazują działanie przeciwutleniające i pozytywnie wpływają na odporność.

Wspierają funkcje poznawcze, pracę mózgu i układ nerwowy

Grzyby funkcjonalne, szczególnie soplówka jeżowata (lion’s mane) wykazuje pozytywny wpływ na funkcje mózgu, pamięć i skupienie. Działanie to przypisuje się m.in hericenonom – związkom aktywnym w grzybie, które wywierają wielokierunkowy wpływ na sieci neuronów mózgu.

Badanie
Randomizowane badanie (Saitsu Y i in., 2019) wykazało, że doustne stosowanie ekstraktów soplówki jeżowatej przez 12 tygodni wykazało działanie neurotroficzne i neuroprotekcyjne bez skutków ubocznych.

Walczą ze stresem oksydacyjnym i redukują stany zapalne

Grzyby witalne zawierają silne związki przeciwutleniające, które pomagają neutralizować nadmiar wolnych rodników. Dzięki temu mogą chronić komórki przed uszkodzeniami i spowalniać procesy starzenia. Dodatkowo ich działanie wspiera redukcję stanów zapalnych, co ma istotne znaczenie w profilaktyce wielu chorób przewlekłych i cywilizacyjnych jak otyłość czy nadwaga.

Dodają energii

Niektóre grzyby funkcjonalne jak cordyceps wyróżniają się pod kątem wsparcia w procesach tworzenia energii (ATP) i transportu tlenu. Dzięki temu organizm lepiej może wykorzystywać składniki odżywcze. W przeciwieństwie do dawki kofeiny z codziennej kawy, działanie cordycepsu jest bardziej stabilne, co sprawia, że grzyby mogą być pomocne u osób z chronicznym zmęczeniem.

Czy wiesz, że...
Chaga jest jednym z lepszych źródeł antyoksydantów i ma ich 3 razy więcej niż słynne jagody acai.

Redukują stres i stany lękowe

Grzyby wykazują działanie adaptogenne, co oznacza, że pomagają lepiej radzić sobie w trudnych sytuacjach, wybijających organizm z tzw. homeostazy. Mogą przyczyniać się do poprawy równowagi emocjonalnej. Ich wpływ na układ odpornościowy i hormonalny u wielu osób przekłada się na odczuwalną poprawę nastroju już w kilka tygodni regularnego stosowania.

Poprawiają odporność organizmu

Duże znaczenie wśród suplementów z grzybami ma ich wpływ na funkcjonowanie i wsparcie odporności. Zawarte w nich beta glukany zwiększają aktywność komórek odpornościowych, takich jak makrofagi czy komórki NK. Regularne stosowanie może pomagać w odporności organizmu, walce z wirusami i infekcjami.

Grzyby funkcjonalne - podsumowanie [Tabela]

Grzyb funkcjonalny
Na co pomaga?
Dawkowanie i czas stosowania
Soplówka jeżowata
pamięć, koncentracja, układ nerwowy
1000-3000 mg ekstraktu dziennie;
8-16 tygodni
Cordyceps
energia, odporość, wydolność fizyczna
1000-3000 mg ekstraktu dziennie;
8-16 tygodn
Shiitake
profil lipidowy (cholesterol), układ odpornościowy
500-2000 mg/ ekstraktu dziennie
lub ok. 10 g grzyba
4-12 tygodni
Reishi
wspiera organizm w stresie, chronicznym zmęczeniu, stanach zapalnych, wspomaga układ nerwowy
1500–3000 mg ekstraktu dziennie;
4-12 tygodni
Chaga
odporność, działanie antyoksydacyjne
500–1500 mg ekstraktu dziennie;
4-8 tygodni

Przeciwwskazania i bezpieczeństwo stosowania grzybów leczniczych

Opisywane w artykule grzyby są uznane za bezpieczne dla ludzi i stosowane są nie tylko w postaci suplementów diety, ale też jako część potraw w codziennej diecie (np. shiitake). Ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, przeciwcukrzycowe czy immunosupresyjne, ponieważ grzyby mogą wpływać na krzepliwość krwi czy poziom glukozy.

Możliwe są też reakcje alergiczne, stąd jeśli istnieje takie ryzyko, to warto skonsultować się z lekarzem lub specjalistą przed przyjmowaniem grzybowych suplementów. Produkty zawierające grzyby witalne nie są rekomendowane kobietom w ciąży i karmiącym, ze względu na brak wystarczających badań nad ich bezpieczeństwem. Produkty z grzybami czy suplementy diety należy zawsze rozpatrywać indywidualnie zgodnie z aktualną wiedzą i zaleceniami producenta.

Jakie grzyby funkcjonalne są w ofercie Aura Herbals?

W ofercie Aura Herbals do wyboru jest 7 suplementów diety z linii Mycodrop:

  1. Mycodrop, Cordyceps 30:1 + B12, 30% beta-glukan (kapsułki)
  2. Mycodrop, Cordyceps 30:1, 30% beta-glukan (kapsułki)
  3. Mycodrop, Mushroom Complex 7 w 1 (kapsułki)
  4. Mycodrop, kawa z grzybami 7 in 1, 250 g (proszek)
  5. Mycodrop, Lion’s Mane 30:1, 30% beta-glukan (kapsułki)
  6. Mycodrop, Shiitake 30:1, 30% beta-glukan (kapsułki)
  7. Mycodrop, Reishi 30:1, 30% beta-glukan (kapsułki)

Mycodrop wyróżnia wysoka jakość surowców i określony DER (ang. Drug Extract Ratio). Dzięki temu masz pewność, co i w jakiej ilości przyjmujesz. Wszystkie ekstrakty grzybowe z suplementów monoskładnikowych są pozyskiwane z owocnika, czyli użyliśmy 100% jakościowego surowca. Aby uzyskać 1 kg naszego ekstraktu, zużyto aż 30 kg świeżych owocników. To potężna dawka natury w jednej kapsułce! Standard rynkowy to często 4:1, 10:1, 15:1. Wyróżnia nas także 30% beta-glukanów – oznacza to, że nasze polisacharydy to w 100% aktywne związki grzybowe, a nie wypełniacze.

Kapsułki umożliwiają precyzyjne dawkowanie i są łatwe do połknięcia. Linia Mycodrop ma badania laboratoryjne potwierdzające wolność od zanieczyszczeń mikrobiologicznych i metali ciężkich, co wpływa na gwarancję jakości i bezpieczeństwo stosowania.

Bibliografia
  • Źródła
    1. Ahmad MF, Ahmad FA, Zeyaullah M, Alsayegh AA, Mahmood SE, AlShahrani AM, Khan MS, Shama E, Hamouda A, Elbendary EY, Attia KAHA. Ganoderma lucidum: Novel Insight into Hepatoprotective Potential with Mechanisms of Action. Nutrients. 2023 Apr 13;15(8):1874. doi: 10.3390/nu15081874. PMID: 37111092; PMCID: PMC10146730.
    2. Akramiene D, Kondrotas A, Didziapetriene J, Kevelaitis E. Effects of beta-glucans on the immune system. Medicina (Kaunas). 2007;43(8):597-606. PMID: 17895634.
    3. Ashraf SA, Elkhalifa AEO, Siddiqui AJ, Patel M, Awadelkareem AM, Snoussi M, Ashraf MS, Adnan M, Hadi S. Cordycepin for Health and Wellbeing: A Potent Bioactive Metabolite of an Entomopathogenic Cordyceps Medicinal Fungus and Its Nutraceutical and Therapeutic Potential. Molecules. 2020 Jun 12;25(12):2735. doi: 10.3390/molecules25122735. PMID: 32545666; PMCID: PMC7356751.
    4. Assemie A, Abaya G. The Effect of Edible Mushroom on Health and Their Biochemistry. Int J Microbiol. 2022 Mar 23;2022:8744788. doi: 10.1155/2022/8744788. PMID: 35369040; PMCID: PMC8967584.
    5. Chen YC, Chen YH, Pan BS, Chang MM, Huang BM. Functional study of Cordyceps sinensis and cordycepin in male reproduction: A review. J Food Drug Anal. 2017 Jan;25(1):197-205. doi: 10.1016/j.jfda.2016.10.020. Epub 2016 Dec 8. PMID: 28911537; PMCID: PMC9333433.
    6. Dai X, Stanilka JM, Rowe CA, Esteves EA, Nieves C Jr, Spaiser SJ, Christman MC, Langkamp-Henken B, Percival SS. Consuming Lentinula edodes (Shiitake) Mushrooms Daily Improves Human Immunity: A Randomized Dietary Intervention in Healthy Young Adults. J Am Coll Nutr. 2015;34(6):478-87. doi: 10.1080/07315724.2014.950391. Epub 2015 Apr 11. PMID: 25866155.
    7. Das G, Shin HS, Leyva-Gómez G, Prado-Audelo MLD, Cortes H, Singh YD, Panda MK, Mishra AP, Nigam M, Saklani S, Chaturi PK, Martorell M, Cruz-Martins N, Sharma V, Garg N, Sharma R, Patra JK. Cordyceps spp.: A Review on Its Immune-Stimulatory and Other Biological Potentials. Front Pharmacol. 2021 Feb 8;11:602364. doi: 10.3389/fphar.2020.602364. PMID: 33628175; PMCID: PMC7898063.
    8. Ern PTY, Quan TY, Yee FS, Yin ACY. Therapeutic properties of Inonotus obliquus (Chaga mushroom): A review. Mycology. 2023 Oct 20;15(2):144-161. doi: 10.1080/21501203.2023.2260408. PMID: 38813471; PMCID: PMC11132974.
    9. Klupp NL, Kiat H, Bensoussan A, Steiner GZ, Chang DH. A double-blind, randomised, placebo-controlled trial of Ganoderma lucidum for the treatment of cardiovascular risk factors of metabolic syndrome. Sci Rep. 2016 Aug 11;6:29540. doi: 10.1038/srep29540. PMID: 27511742; PMCID: PMC4980683.
    10. Kusama K, Miyagawa M, Ota K, Kuwabara N, Saeki K, Ohnishi Y, Kumaki Y, Aizawa T, Nakasone T, Okamatsu S, Miyaoka H, Tamura K. Cordyceps militaris Fruit Body Extract Decreases Testosterone Catabolism and Testosterone-Stimulated Prostate Hypertrophy. Nutrients. 2020 Dec 26;13(1):50. doi: 10.3390/nu13010050. PMID: 33375244; PMCID: PMC7824671.
    11. LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases; 2012-. Lingzhi, Reishi. [Updated 2024 Oct 5].
    12. Saitsu Y, Nishide A, Kikushima K, Shimizu K, Ohnuki K. Improvement of cognitive functions by oral intake of Hericium erinaceus. Biomed Res. 2019;40(4):125-131. doi: 10.2220/biomedres.40.125. PMID: 31413233.
    13. Singh, A.; Saini, R.K.; Kumar, A.; Chawla, P.; Kaushik, R. Mushrooms as Nutritional Powerhouses: A Review of Their Bioactive Compounds, Health Benefits, and Value-Added Products. Foods 2025, 14, 741.
    14. Spim SRV, Pistila AMH, Pickler TB, Silva MT, Grotto D. Effects of Shiitake Culinary-Medicinal Mushroom, Lentinus edodes (Agaricomycetes), Bars on Lipid and Antioxidant Profiles in Individuals with Borderline High Cholesterol: A Double-Blind Randomized Clinical Trial. Int J Med Mushrooms. 2021;23(7):1-12. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2021038773. PMID: 34375514.
    15. Stephany MP, Chung S, Handler MZ, Handler NS, Handler GA, Schwartz RA. Shiitake Mushroom Dermatitis: A Review. Am J Clin Dermatol. 2016 Oct;17(5):485-489. doi: 10.1007/s40257-016-0212-6. Erratum in: Am J Clin Dermatol. 2016 Dec;17(6):709. doi: 10.1007/s40257-016-0225-1. PMID: 27566177.
    16. Vetvicka V, Vetvickova J. Glucan supplementation enhances the immune response against an influenza challenge in mice. Ann Transl Med. 2015 Feb;3(2):22. doi: 10.3978/j.issn.2305-5839.2015.01.08. PMID: 25738142; PMCID: PMC4322159.
    17. Vlassopoulou M, Yannakoulia M, Pletsa V, Zervakis GI, Kyriacou A. Effects of fungal beta-glucans on health – a systematic review of randomized controlled trials. Food Funct. 2021 Apr 26;12(8):3366-3380. doi: 10.1039/d1fo00122a. PMID: 33876798.
    18. Wicks SM, Tong R, Wang CZ, O’Connor M, Karrison T, Li S, Moss J, Yuan CS. Safety and tolerability of Ganoderma lucidum in healthy subjects: a double-blind randomized placebo-controlled trial. Am J Chin Med. 2007;35(3):407-14. doi: 10.1142/S0192415X07004928. PMID: 17597499.
    19. Zhang J, Feng N, Liu Y, Zhang H, Yang Y, Liu L, Feng J. Bioactive Compounds from Medicinal Mushrooms. Adv Biochem Eng Biotechnol. 2023;184:219-268. doi: 10.1007/10_2022_202. PMID: 36244999.
Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki. W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Poznaj naszego eksperta
Zuzanna Woźniak
Jestem dietetykiem klinicznym, specjalizującym się w zaburzeniach hormonalnych i metabolicznych. Na co dzień pracuję głównie z kobietami, pomagając im w takich problemach jak PCOS, anemia, trądzik, endometrioza, insulinooporność (IO), Hashimoto, niedoczynność tarczycy czy IBS. Od 2017 roku skutecznie wspieram pacjentki w przywracaniu zdrowia, dobrego samopoczucia i energii, korzystając z odpowiednich strategii żywieniowych, suplementacji oraz edukacji na temat diety i codziennych nawyków.
Komentarze (0)
Skomentuj
0 0 głosy
Article Rating
guest
0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów
Opinie w linii
Zobacz wszystkie komentarze
Prosto dla zdrowia
Poznaj nasze produkty