Aura Herbals - polski producent suplementów diety Prosto dla zdrowia
auraherbals-baner-podstrony-colladrop-nowy-1280x200 auraherbals-baner-podstrony-colladrop-nowy-400x200

Leksykon Aura Herbals

Witaminy

Witamina B6 – właściwości, skutki nadmiaru i niedoboru

Witamina B6 – najważniejsze informacje

Witamina B6, inaczej nazywana pirydoksyną, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Występuje w postaci sześciu, związków:

  • pirydoksyny,
  • pirydoksaminy,
  • pirydoksalu,
  • estrów fosforanowych tych związków.

Po spożyciu jest wchłaniana z przewodu pokarmowego i magazynowana głównie w mięśniach i wątrobie jako fosforan pirydoksalu.

Witamina B6 stanowi koenzym ponad 100 enzymów. Koenzym jest substancją niezbędną do prawidłowego oddziaływania tych związków.

Witamina B6 bierze udział w wielu procesach. Między innymi ułatwia rozkład białka. Bierze udział w przemianach witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i tryptofanu. Pirydoksyna pełni rolę pomocnika w reakcjach z udziałem witaminy B3, czyli niacyny. Ma również istotny wpływ na przemianę tłuszczów i węglowodanów. Ponadto umożliwia magazynowanie energii. Zapotrzebowanie na witaminę B6 wzrasta przy spożywaniu pokarmów bogatych w białko. Za optymalny przyjmuje się stosunek 0,02 mg witaminy B6 na jeden gram białka.

Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B6 wykazują osoby w wieku podeszłym oraz kobiety w okresie ciąży. Witamina B6 uczestniczy w tworzeniu:

  • enzymów,
  • hormonów,
  • hemoglobiny,
  • prostaglandyn.

Witamina B6 zastosowanie w ciąży

Oddziaływanie witaminy B6 na organizm

  • Wywiera skurcze mięśni,
  • Odgrywa dużą rolę w przemianach białek,
  • Oddziałuje na glikogenezę czyli proces przemiany glukozy w glikogen,
  • Oddziałuje na glikogenolizę czyli proces rozkładu glikogenu odbywający się w mięśniach,
  • Wywiera wpływ na ciśnienie krwi,
  • Jest niezbędna do produkcji hemoglobiny, czyli czerwonego barwnika krwi znajdującego się w erytrocytach,
  • Wywiera wpływa na prawidłową pracę serca,
  • Odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego,
  • Podnosi odporność organizmu przez uczestnictwo w tworzeniu przeciwciał.

Witamina B6 w ciąży

Dzienna dawka tej witaminy powinna być w czasie ciąży zwiększona o 50 proc. Jest ona konieczna między innymi do wytwarzania przeciwciał odpornościowych oraz czerwonych krwinek. Ułatwia również wchłanianie magnezu, łagodzi stres, zapobiega anemii – co jest bardzo ważne w ciąży. Witamina B6 jest też ważna dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego dziecka.

Objawy/skutki niedoboru

  • Zmiany skórne (w tym suchość i swędzenie skóry),
  • Zmiany zapalne błony śluzowej,
  • Depresja,
  • Obniżenie nastroju,
  • Bezsenność,
  • Zwiększona podatność na infekcje,
  • Niedokrwistość,
  • Zwiększone ryzyko wystąpienia kamicy nerkowej.

Niedobór witaminy B6 – objawy neurologiczne

Objawy neurologiczne związane z niedoborem witaminy B6 mogą obejmować mrowienie i drętwienie kończyn oraz zaburzenia równowagi. Zmiany nastroju, takie jak lękliwość czy drażliwość, mogą również być związane z niedoborem tej witaminy, gdyż odgrywa ona istotną rolę w produkcji neuroprzekaźników. Powinny suplementować się nią m.in. osoby niestroniące od alkoholu oraz palacze.

Objawy nadmiaru witaminy B6

Do nadmiaru witaminy B6 może dojść w wyniku długotrwałego przyjmowania jej w dawce powyżej 200 mg/dobę. W takim wypadku witamina ma właściwości toksyczne. Przedawkowanie witaminy B6 może prowadzić do wystąpienia szeregu działań niepożądanych, takich jak:

  • zwiększone odczucie chłodu,
  • brak koordynacji mięśni,
  • mrowienie kończyn,
  • zwyrodnienie tkanki nerwowej.

Zmiany te zwykle ustępują po odstawieniu suplementów, jednak niekiedy mogą być nieodwracalne.

Witamina B6 źródła pokarmowe

Jak dawkować witaminę B6?

Witamina B6, czyli pirydoksyna, jest jedną z najważniejszych witamin z grupy B, która nie gromadzi się w organizmie, Jej zalecane dzienne spożycie wynosi od 1,3 do 1,5 mg/dobę dla kobiet oraz od 1,3 do 1,7 mg/dobę dla mężczyzn. Pirydoksynę zazwyczaj przyjmuje się w kilku podzielonych dawkach (wraz z posiłkami lub w przerwach między nimi).

Bezpieczne spożycie witaminy B6 zależy od wieku, płci i stanu zdrowia. Zalecane ilości dziennego spożycia różnią się w zależności od grupy wiekowej i sytuacji życiowej:

  • Dla niemowląt: 0,1 mg (do 6 miesięcy) oraz 0,4 mg (powyżej 6 miesięcy).
  • Dla dzieci: 0,5 mg (1-3 lata), 0,6 mg (4-6 lat), 1 mg (7-9 lat), 1,2 mg (dziewczynki w wieku 10-18 lat i chłopcy w wieku 10-12 lat), oraz 1,3 mg (chłopcy w wieku 13-18 lat).
  • Dla dorosłych: 1,3 mg (19-50 lat), 1,5 mg (kobiety powyżej 51. roku życia) oraz 1,7 mg (mężczyźni powyżej 51. roku życia).
  • Bezpieczna dawka w ciąży: 1,9 mg.
  • Dla kobiet karmiących piersią: 2 mg.

Zgodnie z zaleceniami dotyczącymi suplementów diety maksymalna ilość witaminy B6 w zalecanej porcji dziennej dla dorosłych wynosi 18 mg.W przypadku poważnych niedoborów witaminy B6 i ich leczenia zalecane dawki mogą wynosić od 20 do 1000 mg dziennie przez miesiąc, a w okresie ciąży od 50 do 200 mg dziennie. Warto jednak pamiętać, że wysokie dawki witaminy B6 mogą negatywnie wpływać np. na laktację.

Witamina B6 – skutki uboczne

Regularne spożywanie większych ilości witaminy B6  może skutkować wystąpieniem różnorodnych problemów. Nawet stosunkowo niewielka dawka, na przykład 100 mg na dobę, może powodować drobne zaburzenia neurologiczne. Przy zwiększeniu dawki do 500 mg na dobę istnieje ryzyko uszkodzenia komórek nerwowych, co czasami skutkuje powstaniem neuropatii obwodowej. Ponadto nadmiar witaminy B6 może prowadzić do uzależnienia od niej, a przerwanie jej spożywania może wywołać objawy odstawienia. Dlatego ważne jest zachowanie umiaru w spożyciu witaminy B6 i stosowanie się do zaleceń dotyczących dawek dziennych.

Z czym nie łączyć witaminy B6?

W przypadku osób leczonych na parkinsonizm, stosowanie witaminy B6 może zmniejszyć skuteczność lewodopy, jeśli nie jest ona podawana z inhibitorami obwodowej dekarboksylazy. Z kolei kombinacja witaminy B6 z amiodaronem (lekiem przeciwarytmicznym) może zwiększyć ryzyko fotouczulenia, dlatego należy unikać ekspozycji na światło podczas stosowania obu substancji. Hydralazyna, penicylina, cykloseryna oraz izoniazyd mogą zmniejszyć stężenie witaminy B6 w organizmie, gdy są przyjmowane jednocześnie.

Źródła pokarmowe

Jednym z bogatszych źródeł witaminy B6 są:

  • kasza gryczana, która zawiera 0,67 mg na 100 g,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe,
  • kiełki pszenicy,
  • drożdże,
  • soja,
  • banany,
  • nabiał,
  • ryby,
  • orzechy
  • pestki,
  • jaja,
  • brokuły,
  • ziemniaki.

Nie brakuje jej także w dobrym jakościowo mięsie i wędlinach – w kurczaku wartość ta waha się między 0,31 mg a 0,55 mg na 100 g, zaś w indyku między 0,28 mg a 0,59 mg na 100g.

Należy jednak wiedzieć, że podczas obróbki termicznej, tzn. gotowania, smażenia i peklowania mięsa, straty tej witaminy wynoszą od 30 do 50 proc.

Również w wyniku mrożenia warzyw i owoców jej zawartość może się obniżyć o 15–70 proc.

Bibliografia:

  1. Gawęcki J., Hryniewiecki L. red.: Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu. PWN, 2008;
  2. Gawęcki J. red.: Witaminy. Wydawnictwo AR w Poznaniu, 2002;
  3. Durrani D., Idrees R., Idrees H., Ellahi A., Vitamin B6: A new approach to lowering anxiety, and depression?, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9577631/  [dostęp 25.02.2024].
  4. Vitamin B6 – Health Professional Fact Sheet. Dostępne na: https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminB6-Consumer/
  5. Stach K., Stach W., Augoff K., Vitamin B6 in Health and Disease, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8467949/, [dostęp 25.02.2024].
  6. Joyce T., Brown C. F., Reid D.J.C., Sinha D. M., Vitamin B6 blood concentrations in paediatric dialysis patients, Vitamin B6 blood concentrations in paediatric dialysis patients, [dostęp 25.02.2024].
  7. Merigliano C., Mascolo E., La Torre M., Saggio I., Verni F., Protective role of vitamin B6 (PLP) against DNA damage in Drosophila models of type 2 diabetes, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30061626/, [dostęp 25.02.2024].

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
newsletter2

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i pobierz bezpłatnego e-booka, z którego dowiesz się, jak w prosty sposób możesz wesprzeć swoje zdrowie i Twoich bliskich!