Jagody acai – właściwości prozdrowotne + jak je stosować?

Jagody acai – czym są?

Jagody acai są owocami drzewa palmy brazylijskiej o nazwie Euterpa warzywna (Euterpe oleracea). Drzewa te osiągają wysokość do 25 metrów. Pierwotnie pochodzą z Ameryki Południowej i rosną głównie w okolicach rzeki Amazonki. Owoce acai wyglądem przypominają borówkę amerykańską. W ich środku znajduje się duża pestka i stosunkowo niewiele miąższu o intensywnej czerwono-fioletowej barwie. Z tego powodu ich nazwę z języka indiańskiego można przetłumaczyć jako płaczący owoc. Ich smak przypomina połączenie jagody i czekolady.

Owoce te są dla ludności amazońskiej istotnym elementem kuchni. Plemiona amazońskie w XIX wieku odkryły szereg prozdrowotnych właściwości. Poza tym, że stanowią składnik regionalnych dań, to w sytuacjach niedostatku zapewniają energię i wiele ważnych witamin, składników mineralnych, tłuszczów, białka, a dzięki zawartości przeciwutleniaczy, chronią organizm przed wolnymi rodnikami.

Obecnie ich głównym dystrybutorem jest Brazylia. Owoce te wykorzystuje się do produkcji suplementów diety, soków, pulp, syropów, pasty i suszu. W Polsce niestety nie mamy możliwości zjedzenia świeżych owoców. Jednakże w sklepach można spotkać sproszkowane jagody acai, soki czy przetwory. Jagody acai dostępne są również pod postacią tabletek lub kapsułek w formie suplementu – zawierają one silnie skoncentrowane ekstrakty.

Owoce acai – wartości odżywcze

Jagody acai zaliczane są do grupy superfoods – pokarmów naturalnego pochodzenia wyróżniających się wysoką zawartością składników odżywczych i prozdrowotnych substancji. Ich obecność w diecie wspiera organizm w walce ze stresem oksydacyjnym, a także zmniejsza ryzyko wystąpienia wielu współczesnych chorób. Świeże jagody acai zawierają 60-70 kcal w 100 g.

Jagody acai – właściwości zdrowotne

Najwięcej prozdrowotnych właściwości jagód acai wynika z obecności związków o działaniu antyoksydacyjnym. Spożywanie jagód acai lub produktów na ich bazie wzmacnia odporność organizmu, zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego, wspiera pracę układu nerwowego, a także poprawia kondycję skóry.

Właściwości antyoksydacyjne jagód acai

Owoce te to ogromne bogactwo przeciwutleniaczy – w 100 g znajduje się aż 328 mg związków fenolowych. To więcej niż zawierają czerwone winogrona, uznawane za ich najlepsze źródło. Oprócz wspomnianych fenoli właściwości antyoksydacyjne wykazują m.in. fitosterole, karotenoidy i niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Substancje te pomagają organizmowi w walce z wolnymi rodnikami powstającymi m.in. wskutek stresu, zanieczyszczeń powietrza, spożywania przetworzonej żywności czy palenia papierosów. Ich nadmiar może prowadzić do stanów zapalnych, uszkodzeń komórek, przyspieszać procesy starzenia oraz sprzyjać rozwojowi nowotworów.

Ponieważ owoce acai wykazują działanie przeciwutleniające, są również stosowane w kosmetykach. Kremy, sera, balsamy czy mleczka do ciała mogą spowalniać procesy starzenia i stymulować procesy regeneracyjne skóry.

Jagody acai wspomagają proces odchudzania

Jagody acai znalazły zastosowanie jako produkt wspierający proces odchudzania. Dzięki wysokiej zawartości błonnika zapewniają długotrwałe uczucie sytości, co może zmniejszyć chęć na podjadanie. Poza tym niektóre składniki acai wpływają pozytywnie na przemianę materii i wspomagają proces trawienia.

Warto pamiętać, że jagody same w sobie nie powodują redukcji tkanki tłuszczowej. Aby do tego doszło, należy zastosować deficyt kaloryczny. Owoce acai jak i inne owoce jagodowe mogą być jedynie traktowane jako element diety, a nie jako cudowny sposób na obniżenie masy ciała.

Jagody acai przy chorobach układu sercowo-naczyniowego

Wiemy już, że owoce acai wykazują działanie przeciwutleniające. Właśnie dzięki tym właściwościom pomagają wrócić do zdrowia osobom z chorobami układu krążenia. Wolne rodniki uszkadzają śródbłonek naczyń krwionośnych, co ma duży wpływ na rozwój m.in. miażdżycy. Związki obecne w jagodach np. antocyjany skutecznie je neutralizują, a dodatkowo sugeruje się, że mogą obniżać poziom cholesterolu całkowitego i LDL. Owoce palmy brazylijskiej sprzyjają też regulacji poziomu ciśnienia tętniczego krwi i wspomagają prawidłowy przepływ krwi, zmniejszając przy tym ryzyko wystąpienia zatorów.

Warto wspomnieć, że to zawarty w acai kwas oleinowy (kwas tłuszczowy omega-9) może przyczynić się do obniżenia poziomu „złego” cholesterolu (LDL) i podniesienia poziomu „dobrego” cholesterolu (HDL). Kwas oleinowy wspomaga zdrowie serca, zmniejsza ryzyko miażdżycy oraz innych chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jagody acai a cukrzyca

Uwzględnianie jagód acai w codziennej diecie osób z cukrzycą lub innymi zaburzeniami glikemii może przyczynić się do obniżenia poziomu glukozy we krwi i poprawy insulinowrażliwości. Przy wyborze produktów na bazie owoców acai warto sprawdzić ich etykietę i zakupić te, które nie mają w swoim składzie cukru.

Wpływ jagód acai na pracę mózgu

Kilka badań na szczurach pokazało, że przyjmowanie jagód acai może chronić przed rozwojem demencji. Co więcej, owoce te mogą zmniejszać stan zapalny w mózgu oraz wspierać proces autofagii, tj. oczyszczania komórek mózgu, co może usprawnić zapamiętywanie i uczenie się. Naukowcy uważają, że za to działanie odpowiadają w głównie antyoksydanty m.in. polifenole.

Kiedy warto stosować jagody acai?

Produkty na bazie jagód acai mogą stosować osoby, które chcą zadbać o swoje zdrowie i wzbogacić dietę o prozdrowotne składniki.

Polecane są zwłaszcza w takich przypadkach jak:

• spadki odporności,
• narażenie na przewlekły stres,
• zaburzenia w profilu lipidowym,
• stosowanie diety odchudzającej,
• problemy z pamięcią i koncentracją,
• przewlekłe stany zapalne organizmu,
• prewencja chorób układu krwionośnego i cukrzycy,
• wsparcie regeneracji skóry i zmniejszenie widoczności pierwszych oznak starzenia.

Spożywanie jagód acai przyda się osobom aktywnym fizycznie i sportowcom. W badaniu klinicznym z 2015 roku czytamy, że napój funkcjonalny z jagód acai może być użyteczną pomocą ergogeniczną w celu zwiększenia wydajności podczas treningu o wysokiej intensywności.

Jak stosować jagody acai?

Choć nie mamy możliwości jedzenia świeżych jagód acai, to obecnie w sklepach dostępne są różne produkty na ich bazie. Jednym z nich jest sok, który zaleca się wypijać dwa razy dziennie w ilości ok. 25 ml przed posiłkiem. Można go rozcieńczyć z wodą lub herbatą. Popularną formą jest także proszek, który sprawdza się jako dodatek do jogurtu, owsianki, koktajli, placuszków, a także domowych puddingów i lodów. Produkty te mogą być zdrowym elementem zbilansowanej diety i warto je spożywać nawet codziennie. W sklepach dostępna jest również pulpa. Jednak w jej składzie często występują spore ilości cukru, dlatego lepiej z niej zrezygnować lub wybrać wariant z innym słodzikiem (np. ksylitolem, stewią).

Ekstrakty, wyciągi i sproszkowane owoce są też dodawane do suplementów diety. Przed ich zakupem warto zapoznać się z etykietą produktu i wybrać taki, który nie zawiera cukru, jest przebadany laboratoryjnie, ma podaną standaryzację i oznaczenie DER (Drug Extract Ratio). Wszelkie suplementy diety z jagód acai należy przyjmować zgodnie ze wskazaniami na opakowaniu.

Gdzie kupić jagody acai?

Zarówno suplementy diety, jak i produkty spożywcze z jagodami acai można kupić w sklepach ze zdrową żywnością, drogeriach, aptekach lub w sprzedaży internetowej. Zdarza się, że bywają też dostępne w supermarketach i na targowiskach w formie soku, proszku czy liofilizowanych owoców.

Jagody acai – przeciwwskazania

Ze spożywania preparatów z jagodami acai powinny zrezygnować kobiety w ciąży, ponieważ brak jest wystarczającej liczby badań potwierdzających ich bezpieczeństwo w tym okresie. Nie zaleca się ich także podczas przyjmowania leków na cukrzycę, gdyż mogą spowodować zaburzenia glikemii.

Jagody te mogą wywołać reakcje alergiczne objawiające się m.in. wysypką, zaczerwienieniem, świądem, wodnistym katarem czy obrzękami. W przypadku ich wystąpienia należy całkowicie wyeliminować je z diety.