Czy witamina D opóźnia okres?
Nie, witamina D nie opóźnia okresu, a wręcz przeciwnie – jej niedobór może powodować zaburzenia miesiączkowania i nasilenie objawów PMS. Odpowiedni poziom witaminy D pozytywnie wpływa na gospodarkę hormonalną.
Suplementacja witaminą D nie wpływa na opóźnienie miesiączki. Natomiast niski poziom witaminy D we krwi może niekorzystnie wpływać na gospodarkę hormonalną, co może wpływać na cykl miesiączkowy. Niski poziom witaminy D wiąże się z nieregularnymi cyklami, dłuższymi przerwami między miesiączkami i silniejszym krwawieniem, natomiast suplementacja witaminą D wykazuje potencjał, by złagodzić te problemy, wspierając równowagę hormonalną i zmniejszając stan zapalny w organizmie.
Witamina D a cykl miesiączkowy
Czy wiesz, że witamina D nie jest typową witaminą, a hormonem steroidowym? To oznacza, że działa w organizmie jak hormon – ma budowę chemiczną podobną do hormonów takich jak testosteron, estrogen czy kortyzol. Po przekształceniu w aktywną formę (kalcytriol), witamina D łączy się z receptorami w komórkach i wpływa na geny, czyli dosłownie “steruje” pracą komórek, np. w układzie odpornościowym czy w gruczołach płciowych. Receptory witaminy D (ang. Vitamin D Receptor, VDR) występują w tkankach rozrodczych (jajniki, jądra, macica), przysadce i podwzgórzu, dlatego odgrywa ona kluczową rolę w gospodarce hormonalnej.
Witamina D wpływa na:
- estrogen,
- progesteron,
- testosteron,
- LH (hormon luteinizujący),
- FSH (hormon folikulotropowy),
- SHBG (globulina wiążąca hormony płciowe),
- androstendion / DHEA,
- hormony tarczycy – TSH, FT3, FT4.
Niedobór witaminy D wpływa negatywnie na hormony płciowe, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Nie jest to wpływ natychmiastowy, ale narastający i wielotorowy – obejmuje oś podwzgórze-przysadka-gonady (HPG), czyli centralny układ regulujący płodność, cykl i produkcję hormonów płciowych. Dlatego przy niskim poziomie witaminy D mogą pojawić się zaburzenia miesiączkowania, w tym opóźnienia w cyklu.
Niedobór witaminy D stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju chorób autoimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane czy reumatoidalne zapalenie stawów. Niedobór zaburza mechanizmy immunoregulacyjne i zwiększa tendencję do autoagresji układu odpornościowego.
Poziom witaminy D a zdrowie kobiece
W jednym z badań wykazano, że kobiety, które nie osiągnęły zalecanego poziomu 30 ng/ml witaminy D miały prawie pięciokrotnie większe ryzyko wystąpienia zaburzeń cyklu miesiączkowego niż kobiety, których poziom witaminy D był powyżej zalecanego.
Powinniśmy zatem dążyć do tego, aby poziom witaminy D we krwi wynosił między 30 a 50 ng/ml (lepiej być blisko górnej granicy). Przed rozpoczęciem suplementacji warto wykonać badanie poziomu witaminy D we krwi – 25(OH)D. Wynik pozwoli dobrać odpowiednią dawkę do suplementacji.
Z uwagi na niekorzystne położenie geograficzne, Polacy są narażeni na niedobór witaminy D – szczególnie w okresie jesienno-zimowym, gdy słońca jest mniej. Ponadto pracujemy w zamkniętych pomieszczeniach, co także nie daje nam szansy na efektywną syntezę witaminy D w skórze. Warto mieć to na uwadze również wiosną i latem.
-
Źródła
- Chu C, Tsuprykov O, Chen X, Elitok S, Krämer BK, Hocher B. Relationship Between Vitamin D and Hormones Important for Human Fertility in Reproductive-Aged Women. Front Endocrinol (Lausanne). 2021 Apr 14;12:666687. doi: 10.3389/fendo.2021.666687. PMID: 33935976; PMCID: PMC8081388.
- Harmon QE, Kissell K, Jukic AMZ, Kim K, Sjaarda L, Perkins NJ, Umbach DM, Schisterman EF, Baird DD, Mumford SL. Vitamin D and Reproductive Hormones Across the Menstrual Cycle. Hum Reprod. 2020 Feb 29;35(2):413-423. doi: 10.1093/humrep/dez283. PMID: 32068843; PMCID: PMC7986370.
- Łagowska K. The Relationship between Vitamin D Status and the Menstrual Cycle in Young Women: A Preliminary Study. Nutrients. 2018 Nov 11;10(11):1729. doi: 10.3390/nu10111729. PMID: 30423869; PMCID: PMC6265788.


