Kiedy brać enzymy trawienne? Magister farmacji wyjaśnia
Enzymy trawienne najlepiej przyjmować bezpośrednio przed posiłkiem lub w jego trakcie. Pozwala to na wymieszanie się enzymów z jedzeniem i skuteczne wsparcie procesu trawienia, co pomaga wzdęciom, ciężkości i niestrawności. Stosuje się je zazwyczaj w przypadku niedoborów, po ciężkostrawnych posiłkach lub przy zmianach diety.
Enzymy trawienne najlepiej działają wtedy, gdy są przyjmowane bezpośrednio przed posiłkiem lub w trakcie jedzenia, ponieważ mogą wówczas wymieszać się z treścią pokarmową i wspierać rozkład składników odżywczych już na początku procesu trawienia. Odpowiedni moment suplementacji ma duże znaczenie dla skuteczności działania enzymów, ponieważ część z nich jest wrażliwa na kwaśne środowisko żołądka i działa efektywnie tylko w kontakcie z pożywieniem. Enzymów trawiennych zwykle nie zaleca się przyjmować na pusty żołądek, chyba że producent preparatu lub lekarz wskazuje inaczej. Warto także zwrócić uwagę na możliwe interakcje – część preparatów może słabiej działać w połączeniu z alkoholem, bardzo gorącymi napojami lub lekami wpływającymi na pH żołądka, np. preparaty na zgagę i refluks. Czas stosowania zależy od przyczyny i intensywności problemów trawiennych – przy przejściowych dolegliwościach suplementacja trwa zwykle kilka dni lub tygodni, natomiast w przewlekłych schorzeniach może być konieczna przez wiele miesięcy lub stale. Prawidłowo dobrane dawkowanie i sposób przyjmowania enzymów mogą poprawiać komfort trawienny, ograniczać wzdęcia i wspierać wchłanianie składników odżywczych.
Suplementacja enzymów trawiennych
Suplementacja enzymów trawiennych może być pomocna zarówno w przejściowych problemach trawiennych, jak i w przewlekłych schorzeniach wpływających na produkcję enzymów.
Preparaty enzymatyczne są najczęściej stosowane:
- przy uczuciu ciężkości po jedzeniu, wzdęciach, niestrawności czy problemach z trawieniem tłustych posiłków,
- podczas zmian diety (np. przy diecie wysokobiałkowej),
w podróży, - w okresach zwiększonego stresu,
- po antybiotykoterapii wpływającej na mikrobiotę jelitową.
Enzymy trawienne stosuje się również u osób z:
- nietolerancją laktozy,
- zaburzeniami pracy trzustki, przewlekłym zapaleniu trzustki,
- z cukrzycą, celiaką,
- po operacjach przewodu pokarmowego,
- u seniorów, u których naturalna produkcja enzymów może się zmniejszać wraz z wiekiem.
Odpowiednio dobrana suplementacja może poprawiać trawienie, ograniczać fermentację jelitową i wspierać przyswajanie składników odżywczych.
Dawkowanie enzymów trawiennych zależy od rodzaju preparatu, zawartości poszczególnych enzymów oraz przyczyny dolegliwości. Większość preparatów zaleca się przyjmować 1-2 kapsułki dziennie bezpośrednio przed posiłkiem lub podczas jedzenia. W przypadku preparatów zawierających laktazę suplement diety przyjmuje się zwykle tuż przed spożyciem produktów mlecznych, aby mógł bezpośrednio zadziałać w przewodzie pokarmowym. Przy przejściowych problemach trawiennych suplementację stosuje się zazwyczaj przez kilka dni lub tygodni.
Skuteczność enzymów trawiennych może być obniżana przez niektóre produkty, leki oraz nieprawidłowy sposób stosowania. Warto zwracać uwagę na możliwe interakcje i przestrzegać zaleceń producenta preparatu.
Z czym nie łączyć enzymów trawiennych?
Enzymów trawiennych nie zaleca się łączyć z:
- alkoholem,
- bardzo gorącymi napojami i posiłkami,
- preparatami żelaza, ponieważ enzymy trzustkowe ograniczają wchłanianie żelaza,
- niektórymi lekami zmieniającymi pH żołądka,
- preparatami zobojętniającymi kwas żołądkowy bez konsultacji ze specjalistą,
- suplementami przyjmowanymi jednocześnie bez zachowania odstępu czasowego,
- dużymi ilościami błonnika, bo ten działa jak gąbka i może unieczynnić enzymy.
-
Czy można brać enzymy trawienne na czczo?
Większość enzymów trawiennych zaleca się przyjmować bezpośrednio przed posiłkiem lub w trakcie jedzenia, ponieważ ich działanie polega na wspieraniu rozkładu składników pokarmowych. Przyjmowanie enzymów na czczo zwykle nie przynosi korzyści trawiennych, a u części osób może powodować dyskomfort żołądkowy. Wyjątek mogą stanowić niektóre preparaty enzymatyczne stosowane w innych celach terapeutycznych – bromelaina czy papaina.
-
Czy można łączyć enzymy trawienne i probiotyk?
Tak, enzymy trawienne i probiotyki często są stosowane jednocześnie, ponieważ działają na różnych etapach wspierania przewodu pokarmowego. Enzymy pomagają rozkładać składniki pokarmowe, natomiast probiotyki wspierają równowagę mikrobioty jelitowej, która również wydziela enzymy poprawiające sprawność układu pokarmowego. Takie połączenie może być szczególnie korzystne po antybiotykoterapii oraz przy problemach trawiennych. Co więcej, często produkty fermentowane zawierają naturalne probiotyki wraz z wytwarzanymi przez nie enzymami, co wzajemnie się uzupełnia.
-
Jakie są objawy niedoboru enzymów trawiennych?
Najczęstsze objawy niedoboru enzymów trawiennych to wzdęcia, uczucie ciężkości po posiłkach, nadmierne gazy, bóle brzucha, biegunki, tłuszczowe stolce oraz problemy z tolerancją niektórych np. laktozy, czy w wyjątkowych przypadkach alergie pokarmowe. U części pacjentów mogą pojawiać się także niedobory witamin, utrata masy ciała i przewlekłe zmęczenie związane z zaburzonym wchłanianiem składników odżywczych.
-
Jakie są skutki uboczne stosowania enzymów trawiennych?
Enzymy trawienne są zwykle dobrze tolerowane, jednak u części osób mogą powodować działania niepożądane, takie jak bóle brzucha, nudności, biegunki, zaparcia czy uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej. Rzadziej występują reakcje alergiczne lub podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu wysokich dawek lub niewłaściwym używaniu preparatów enzymatycznych.
-
Źródła
- Dallas, David C et al. “Personalizing protein nourishment.” Critical reviews in food science and nutrition vol. 57,15 (2017): 3313-3331. doi:10.1080/10408398.2015.1117412
- Ianiro, Gianluca et al. “Digestive Enzyme Supplementation in Gastrointestinal Diseases.” Current drug metabolism vol. 17,2 (2016): 187-93. doi:10.2174/138920021702160114150137
- https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/7663/characteristic
- https://www.gdziepolek.pl/produkty/42164/lactocontrol-tabletki-powlekane/ulotka
- https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/3558/characteristic
