Saccharomyces boulardii – na co pomaga i jak stosować?

Czym jest Saccharomyces boulardii?

Saccharomyces boulardii to probiotyczny szczep drożdży, który stosowany jest jako lek lub suplement diety w profilaktyce i leczeniu biegunek, w tym infekcyjnych, podróżnych oraz związanych z antybiotykoterapią. Preparaty zawierające czyste kultury drożdży S. boulardii należą do grupy probiotyków o udowodnionym klinicznie działaniu przeciwbiegunkowym.

W przeciwieństwie do bakterii probiotycznych z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium, drożdżaki są odporne na działanie antybiotyków, co pozwala na ich równoczesne stosowanie z lekami przeciwdrobnoustrojowymi w celu utrzymania równowagi w składzie mikrobioty jelitowej. S. boulardii cechuje się również dużą odpornością na działanie soli kwasów żółciowych i kwasu solnego w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym drożdże probiotyczne nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego, działają miejscowo w jelitach i są wydalane wraz z kałem.

Gatunek drożdży S. boulardii został odkryty przez francuskiego mikrobiologa Henri Boularda w 1920 roku, gdy naukowiec poszukiwał nowych szczepów drożdży, które mogłyby być użyte w procesie fermentacji. Kilka lat później francuskiemu mikrobiologowi udało się wyizolować z owoców liczi i mangostanu gatunek drożdży, które nazwał Saccharomyces boulardii. W 1961 roku liofilizowane drożdże S. boulardii CNCM I-745 zostały zarejestrowane jako doustny lek przeciwbiegunkowy, który stosowany jest do dziś.

Na co pomaga Saccharomyces Boulardii?

Preparaty zawierające probiotyk Saccharomyces boulardii są powszechnie stosowane w leczeniu zaburzeń żołądkowo-jelitowych z uwagi na działanie przeciwzapalne i neutralizujące toksyny bakteryjne oraz przywracanie właściwego składu mikroflory jelitowej, a także prawidłowej struktury i funkcji bariery jelitowej.

Saccharomyces boulardii jest bardzo skuteczny w zapobieganiu i leczeniu ostrej biegunki, zwłaszcza związanej ze stosowaniem antybiotyków, zakażeniem Clostridium difficile i Escherichia coli oraz różnymi wirusami (tzw. grypa jelitowa).

Wsparcie układu pokarmowego w trakcie antybiotykoterapii i po

S. boulardii wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe względem enterokrwotocznych szczepów:

• Escherichia coli,
• Clostridium difficile,
• Salmonella typhimurium,
• Yersinia enterolitica,
• Candida albicans,
• Candida krusei,
• Candida pseudotropicalis.

Światowa Organizacja Gastroenterologiczna (WGO) w swoich najnowszych zaleceniach z 2024 roku podkreśla, że Saccharomyces boulardii CNCM I-745 w dobowej dawce wynoszącej 500 mg skutecznie zapobiega biegunce poantybiotykowej zarówno w warunkach szpitalnych, jak i ambulatoryjnych (w gabinecie, poradni, przychodni) u dzieci i dorosłych, w tym podczas terapii eradykacyjnej Helicobacter pylori.

Profilaktyka i leczenie biegunek infekcyjnych

Przeprowadzona metaanaliza 23 randomizowanych kontrolowanych badań klinicznych (RCTs) z całościowym udziałem 3450 badanych wykazała, że stosowanie S. boulardii w dawce 250-750 mg na dobę u małych dzieci z ostrą biegunką infekcyjną jako terapii uzupełniającej standardowe leczenie, było bezpieczne i skracało czas trwania biegunki oraz pobytu w szpitalu.

Amerykańskie Towarzystwo Gastroenterologiczne oraz Europejskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPGHAN) zalecają stosowanie Saccharomyces boulardii w dawce 250–500 mg na dobę w celu zmniejszenia ryzyka biegunki wywołanej przez Clostridium difficile. Dodatkowo ESPGHAN rekomenduje przyjmowanie Saccharomyces boulardii w dawce 250–750 mg na dzień przez 5–7 dni, aby skrócić czas trwania biegunki u dzieci z ostrą biegunką infekcyjną.

Łagodzenie objawów IBS i innych chorób zapalnych jelit

Przeprowadzone badania wykazały, że stosowanie Saccharomyces boulardii CNCM I-745 może przyczyniać się do znaczącego złagodzenia bólów brzucha, obniżenia poziomu cytokin prozapalnych (IL-8, TNF-alfa) we krwi i tkankach oraz ogólnej poprawy jakości życia u pacjentów z zespołem jelita drażliwego (IBS).

Drożdże probiotyczne S. boulardii CNCM I-745 w połączeniu z dietą low FODMAP mogą również zmniejszać nasilenie objawów zespołu jelita drażliwego oraz znacznie obniżać stężenie wodoru w powietrzu wydychanym w teście oddechowym z użyciem laktulozy u pacjentów z SIBO i biegunkową postacią IBS.

Wsparcie trawienia

W niektórych badaniach klinicznych wykazano, że podawanie preparatu zawierającego S. boulardii może powodować zwiększenie aktywności enzymów rąbka szczoteczkowego nabłonka jelita cienkiego, zwłaszcza laktazy, maltazy i sacharazy. Drożdże probiotyczne S. boulardii mogą wspierać procesy trawienne zachodzące w organizmie, łagodzić objawy nietolerancji laktozy, wytwarzać niektóre witaminy z grupy B oraz zwiększać wchłanianie jelitowe glukozy, jednego z produktów rozkładu cukru mlecznego.

Wsparcie układu odpornościowego

Drożdżaki S. boulardii wykazują właściwości immunostymulujące poprzez zwiększenie stężenia krążących we krwi immunoglobulin IgA i IgG w odpowiedzi na toksyny A i B produkowane przez bakterię patogenną Clostridium difficile. S. boulardii może zmniejszać stan zapalny w organizmie, dzięki zwiększeniu poziomu cytokin przeciwzapalnych (IL-4 i IL-10) oraz zmniejszeniu poziomu cytokin prozapalnych (IL-1β) po zakażeniu drobnoustrojami chorobotwórczymi E. coli i Candida albicans.

Kiedy stosować Saccharomyces Boulardii?

Wskazania do stosowania probiotyku Saccharomyces boulardii:

• leczenie ostrych biegunek infekcyjnych,
• zapobieganie biegunkom związanym ze stosowaniem antybiotyków,
• nawracająca biegunka spowodowana zakażeniem Clostridium difficile, jako terapia uzupełniająca leczenie przeciwdrobnoustrojowe wankomycyną lub metronidazolem,
• zapobieganie biegunkom związanym z żywieniem dojelitowym,
• zapobieganie biegunkom podróżnych,
• wspomagająco w leczeniu biegunek występujących w przebiegu zespołu jelita drażliwego (IBS).
• wspomagająco w łagodzeniu objawów biegunkowych w nieswoistych chorobach zapalnych jelit,
• dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego w trakcie leczenia eradykacyjnego Helicbacter pylori.

Dawkowanie Saccharomyces Boulardii

Dawkowanie Saccharomyces boulardii wynosi zazwyczaj 250 mg – 1000 mg na dobę dla dzieci i dorosłych. Czas trwania kuracji preparatem Saccharomyces boulardii może wynosić od 7 dni do 4 tygodni, w zależności od leczonego schorzenia.

Skutki uboczne Saccharomyces Boulardii

• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: zaparcia, biegunka, bóle brzucha, wzdęcia, gazy, nudności, wymioty.
• Reakcje alergiczne: obrzęk naczynioruchowy, wysypka skórna, pokrzywka, świąd, obrzęk twarzy itp.
• Zakażenie grzybicze krwi: u pacjentów z założonym wkłuciem centralnym, w stanie krytycznym lub ze znacznie obniżoną odpornością.
• Sepsa: u pacjentów w stanie krytycznym lub ze znacznie osłabioną odpornością.

Szacuje się, że działania niepożądane występują zwykle u mniej niż 1% osób stosujących S. boulardii. Stosowanie tych drożdżaków nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów.

Przeciwwskazania do stosowania Saccharomyces boulardii

• Obniżona odporność: osoby z osłabionym układem odpornościowym, w tym pacjenci poddawani chemioterapii, radioterapii lub przyjmujący leki immunosupresyjne, mają duże ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza fungemii, czyli obecności grzybów w krwiobiegu chorego.
• Alergia na drożdże: osoby ze stwierdzoną alergią lub nadwrażliwością na drożdże powinny unikać probiotyku Saccharomyces boulardii z uwagi na możliwe działania niepożądane, np. wymioty, biegunkę, swędzącą wysypkę.
• Krytyczny stan chorego: pacjenci hospitalizowani w oddziałach intensywnej terapii w stanie krytycznym narażeni są na ryzyko wystąpienia sepsy, czyli gwałtownej uogólnionej reakcji zapalnej organizmu na zakażenie bakteryjne, wirusowe lub grzybicze.
• Cewniki do żyły centralnej: u chorych z założonymi centralnymi cewnikami żylnymi istnieje ryzyko wystąpienia fungemii (obecności drożdżaków we krwi), ponieważ mogą się one przemieszczać z przewodu pokarmowego.
• Ciąża: ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo, nie zaleca się stosowania drożdżaków Saccharomyces boulardii u kobiet ciężarnych.
• Karmienie piersią: szczep drożdży Saccharomyces boulardii nie przenika do pokarmu kobiecego, jednakże nie ma badań klinicznych dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania w okresie laktacji.
• Leki przeciwgrzybicze: probiotyk Saccharomyces boulardii wchodzi w interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi stosowanymi doustnie lub dożylnie.
  Niektóre leki przeciwdepresyjne: jednoczesne stosowanie drożdżaków Saccharomyces boulardii z inhibitorami MAO może powodować zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi.