Kiedy podawać witaminę D niemowlakowi – rano czy wieczorem?
Niemowlakowi można podawać witaminę D zarówno rano, jak i wieczorem. Obecnie nie ma oficjalnych wytycznych co do pory dnia. Ważne, by podawać niemowlakowi witaminę D regularnie, w obecności nośników tłuszczowych, które poprawiają jej wchłanianie.
Obecnie nie ma wytycznych co do suplementacji witaminy D o określonej porze dnia. Warto skupić się jednak na tym, aby podawać witaminę D regularnie i w obecności nośników/pokarmów tłuszczowych, które poprawiają jej wchłanianie. Brak systematyczności w suplementacji może sprawić, że poziom witaminy D nie osiągnie lub nie utrzyma optymalnego poziomu, co może dawać wrażenie, że suplementacja nie działa. U noworodków i małych niemowląt dobrym pomysłem będzie podanie witaminy D bezpośrednio przed karmieniem, unikniemy wtedy konieczności wybudzenia maluszka z poobiedniej drzemki. Można również wkropić preparat do butelki z mlekiem, jednak warto podkreślić, że podawanie preparatu witaminy D do posiłku nie daje nam pełnej kontroli nad przyjętą dawką. Wybierając preparat z witaminą D dla niemowlęcia warto zwrócić uwagę na nośnik (tłuszcz/olej), w którym rozpuszczona jest witamina D.
Suplementacja witaminy D u niemowlaka
Suplementacja witaminy D u niemowląt jest konieczna, ponieważ w pierwszych miesiącach życia niemal wszystkie naturalne źródła tej witaminy są niewystarczające. Bierze ona udział w regulacji poziomów wapnia i fosforu, czyli głównych składników budujących kości. Jest to niezwykle istotne, zwłaszcza w czasie intensywnego wzrostu, jakim jest okres niemowlęcy.
Na szczególną uwagę zasługują tutaj dzieci urodzone przedwcześnie/wcześniaki, które są w grupie ryzyka niedoboru witaminy D.
Pokarm kobiecy zawiera bardzo małe ilości witaminy D, które nie pokrywają zapotrzebowania niemowlęcia. Natomiast maluszki karmione mieszanką osiągają zalecaną podaż tylko przy spożyciu odpowiednio dużych objętości mleka modyfikowanego.
Bezpośrednia ekspozycja niemowląt na promieniowanie UVB nie jest zalecana, co zmniejsza możliwość efektywnej syntezy skórnej. Zatem regularna suplementacja witaminy D od pierwszych dni życia, bez względu na sposób karmienia niemowlęcia, stanowi podstawowy i niezbędny element profilaktyki niedoborów oraz krzywicy.
Prawidłowa mineralizacja kości we wczesnym dzieciństwie jest lokatą na okres dojrzałości, zapobiegając złamaniom i osteoporozie. Ponadto niektóre badania donoszą, że dzieci z prawidłowym poziomem witaminy D mogą być mniej podatne na infekcje dróg oddechowych lub mogą wykazywać szybszą rekonwalescencję po infekcji.
Jak podawać niemowlakowi witaminę D?
Na rynku znajdziemy wiele różnych form podania witaminy D, od tabletek do rozgryzania i żucia, wyciskane rybki, przez krople, aerozole, żelki, czy preparaty multiwitaminowe w formie syropu.
W przypadku niemowląt najlepiej sprawdzają się krople z dozownikiem lub aerozole, najlepiej jednoskładnikowe, z samą witaminą D, aby zapobiec niezamierzonego przedawkowania pozostałych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.
Krople z kroplomierzem lub dozownikiem pozwalają precyzyjnie odmierzyć dawkę. Szczególnie preparaty z pompką, które można aplikować bezpośrednio do buzi dziecka.
Jakie są inne źródła witaminy D dla niemowlaka?
Omawiając suplementację, należy pamiętać także o innych źródłach witaminy D, które mogą wpływać na całkowitą podaż u niemowlaka. Dotyczy to przede wszystkim niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym, gdzie zawartość witaminy D jest standaryzowana, ale zależna od ilości spożywanego mleka
W późniejszym okresie znaczenie mogą mieć również produkty spożywcze w diecie rozszerzanej (np. tłuste ryby, jaja, czy pełnotłuste produkty mleczne), choć ich udział w pierwszym roku życia jest nadal ograniczony. W praktyce oznacza to konieczność świadomego sumowania źródeł witaminy D, zwłaszcza gdy rodzice sięgają po różne preparaty jednocześnie.
W moim przypadku świetnie sprawdziło się podawanie witaminy D jako element porannej rutyny. Stało się to nawykiem, przez co problem pominięcia dawki zminimalizowaliśmy do zera. Bardzo wygodne były dla mnie preparaty z pompką, przez co mogłam podawać swojemu maluszkowi witaminę D bezpośrednio do buzi. Starałam się trzymać jednego sprawdzonego preparatu, co zredukowało możliwość pomyłki w dawkowaniu (np. przy kroplach jedna kropla, a przy pompce dwa naciśnięcia). W przypadku mam karmiących piersią można nakropić witaminę D na brodawkę sutkową bezpośrednio przed karmieniem.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności uznał dawkę 1000 IU/dzień za górną bezpieczną graniczną dozę dzienną dla niemowląt.
-
Witamina D dla noworodka – od kiedy podawać?
Witaminę D należy suplementować od pierwszych dni życia noworodka, niezależnie od sposobu karmienia. Aktualne zalecenia pediatryczne wskazują, że suplementację rozpoczyna się od 1. doby życia, ponieważ ani mleko matki, ani ekspozycja na słońce nie zapewniają wystarczającej podaży tej witaminy. Wczesne rozpoczęcie suplementacji ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej mineralizacji kości i zapobiegania krzywicy już w pierwszych miesiącach życia.
-
Czy witamina D może powodować kolki?
Nie ma wiarygodnych dowodów naukowych, że witamina D sama w sobie powoduje kolki niemowlęce. U części dzieci objawy takie jak wzdęcia czy niepokój mogą wynikać z indywidualnej reakcji na konkretny preparat (np. nośnik olejowy, dodatki smakowe), a nie na samą witaminę D. W przypadku podejrzenia związku suplementacji witaminy D z kolką warto rozważyć zmianę preparatu na jednoskładnikowy i obserwować reakcję dziecka, nie przerywając suplementacji bez konsultacji z lekarzem.
-
Jakie są skutki niedoboru witaminy D u niemowlaka?
Niedobór witaminy D u niemowląt może prowadzić do zaburzeń mineralizacji kości, opóźnionego wzrostu oraz rozwoju krzywicy. Objawy mogą obejmować m.in. nadmierną potliwość, niepokój, obniżone napięcie mięśniowe, opóźnione zarastanie ciemiączka czy deformacje kostne. Długotrwały niedobór wpływa również na funkcjonowanie układu odpornościowego, zwiększając podatność na infekcje w pierwszych latach życia.
-
Ile kropel witaminy D dla noworodka?
Zalecana dawka witaminy D dla noworodka wynosi 400 IU (10 µg) dziennie. Liczba kropli zależy od stężenia preparatu – najczęściej jest to 1 kropla dziennie, jednak zawsze należy sprawdzić informację na opakowaniu. Wiele preparatów pozwala na odmierzenie 200 IU w jednej kropli, aby łatwo móc odmierzyć zarówno 400 IU, jak i później 600 IU. Kluczowe jest precyzyjne dawkowanie oraz stosowanie jednego, sprawdzonego preparatu, aby uniknąć zarówno niedoboru, jak i nadmiernej podaży witaminy D.
-
Źródła
- Hazell, T J et al. “Vitamin D supplementation trial in infancy: body composition effects at 3 years of age in a prospective follow-up study from Montréal.” Pediatric obesity vol. 12,1 (2017): 38-47. doi:10.1111/ijpo.12105
- Tan, May Loong et al. “Vitamin D supplementation for term breastfed infants to prevent vitamin D deficiency and improve bone health.” The Cochrane database of systematic reviews vol. 12,12 CD013046. 11 Dec. 2020, doi:10.1002/14651858.CD013046.pub2
- Marusca, Larisa Mihaela et al. “The Effects of Vitamin D Supplementation on Respiratory Infections in Children under 6 Years Old: A Systematic Review.” Diseases (Basel, Switzerland) vol. 11,3 104. 8 Aug. 2023, doi:10.3390/diseases11030104
- Vucak, Jerko et al. “Adherence to Vitamin D Supplementation during Infancy-A Single Pediatric Primary Practice Retrospective Study.” Pediatric reports vol. 15,4 660-667. 2 Nov. 2023, doi:10.3390/pediatric15040059



