Czy witamina D pobudza? Nie jest przedtreningówką – wyjaśnia farmaceutka
Tak, witamina D może pomóc zwiększyć poziom energii, szczególnie jeśli masz jej niedobór. Chociaż nie zapewnia natychmiastowego pobudzenia, podobnego do działania kofeiny, wspomaga funkcjonowanie mitochondriów (komórkowych „elektrowni”), reguluje stres oksydacyjny i stan zapalny, a także równowagę w neuroprzekaźnictwie. Zmniejsza tym samym zmęczenie i zwiększa witalność w dłuższej perspektywie.
W przeciwieństwie do kofeiny witamina D nie jest doraźnym stymulantem – powiedzmy, że działa raczej jak “optymalizator”, który usprawnia pracę organizmu od podstaw. Witamina D m.in. reguluje produkcję neuroprzekaźników (serotonina, dopamina) i wspiera funkcje mięśni, przez co jej niedobór prowadzi do pogorszenia samopoczucia i zmęczenia, a odpowiedni poziom poprawia samopoczucie i witalność. Co ciekawe, niektóre badania naukowe sugerują, że witamina D może wpływać na produkcję melatoniny (tzw. hormonu snu i czuwania), potencjalnie zakłócając sen u niektórych osób, ale inne badania pokazują, wręcz przeciwnie – że może ona poprawiać jakość snu.
-
Uodpornij się!
31,90 zł -
Uodpornij się! 49,90 zł
-
Uodpornij się! 29,90 zł
-
Uodpornij się!
19,90 zł -
Uodpornij się! 39,90 zł
-
Uodpornij się!
69,90 zł
Witamina D a poziom energii w organizmie
Witamina D zwiększa poziom energii poprzez optymalizację funkcji mitochondriów – „elektrowni” komórkowych – poprawiając wydajność mięśni i regulując metabolizm. Niedobory witaminy D często powodują zmęczenie, ponieważ jej odpowiedni poziom jest niezbędny do prawidłowej produkcji adenozynotrifosforanu (ATP). To uniwersalny nośnik energii w komórkach, kluczowy dla wszystkich procesów życiowych i metabolicznych. Gdy oddychasz, chodzisz, ćwiczysz – potrzebujesz ATP.
Suplementacja witaminy D może zmniejszyć zmęczenie, zwłaszcza u osób z niedoborem, poprzez zwiększenie wykorzystania tlenu i zmniejszenie stanu zapalnego. Witamina D ma także istotne znaczenie dla funkcjonowania mięśni, wspomagając ich skurcze i zmniejszając zmęczenie. Witamina D jest hormonem steroidowym i pomaga regulować metabolizm, a jej niedobór jest powiązany z insulinoopornością, która może powodować m.in. zmęczenie. Reguluje również neuroprzekaźniki, takie jak serotonina i dopamina, które wpływają na energię psychiczną i nastrój.
Jak widzisz, witamina D jest ważna w wielu procesach zachodzących w naszym organizmie, ale nie pobudza jak kofeina czy przedtreningówka.
Badania kliniczne – witamina D a poziom energii
W badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Medicine” (Nowak, 2016) porównano wyniki dwóch grup osób cierpiących na przewlekłe zmęczenie i niedobór witaminy D:
- jedna z nich otrzymywała suplement diety z witaminą D,
- druga otrzymywała placebo.
W ciągu zaledwie czterech tygodni grupa otrzymująca witaminę D odnotowała znaczną poprawę poziomu energii.
Podobnie, niewielkie badanie (Sinha, 2013) wykazało, że witamina D ma kluczowe znaczenie dla wydajnej pracy mięśni i zwiększenia poziomu energii. Czytamy w nim, że suplementacja witaminą D poprawia funkcjonowanie mięśni, a zmęczenie może wynikać ze zmniejszonej wydajności mitochondriów, czyli „elektrowni” w każdej komórce organizmu.
W innym badaniu (Ecemis, 2013) naukowcy powiązali niedobór witaminy D z przewlekłym zmęczeniem związanym z fibromialgią oraz zmęczeniem i osłabieniem u kobiet przed menopauzą.
Czy witamina D stosowana wieczorem wpływa na sen?
Istnieją badania, które sugerują, że stosowanie witaminy D przed snem może u niektórych osób wpływać na zasypianie czy jakość snu, a wieczorna suplementacja może wręcz pozytywnie wpływać na sen i zadowolenie z przespanej nocy.
Kwestia pory przyjmowania witaminy D i jej wpływu na jakość snu to jeden z najciekawszych tematów w chronobiologii. Na chwilę obecną nauka nie daje tutaj jednej, czarno-białej odpowiedzi, ale wskazuje na fascynujące mechanizmy biologiczne.
Zacznijmy od początku: odpowiedni poziom witaminy D ma znaczący wpływ na jakość i długość snu. Jej niedobór jest silnie powiązany z zaburzeniami snu, w tym bezsennością, skróceniem czasu snu oraz jego zaburzeniami i niską jakością. Witamina D reguluje poziom melatoniny („hormonu snu”) oraz receptory w obszarach mózgu odpowiedzialnych za cykl snu i czuwania.
Aktualne badania nie wskazują, aby pora przyjmowania witaminy D miała istotne znaczenie. Suplementacja wieczorem nie jest więc żadnym „błędem w sztuce”. Najważniejsze są regularność i utrzymanie optymalnego stężenia witaminy D w organizmie — reszta to drugorzędne detale.
-
Źródła
- Abboud M. Vitamin D Supplementation and Sleep: A Systematic Review and Meta-Analysis of Intervention Studies. Nutrients. 2022 Mar 3;14(5):1076. doi: 10.3390/nu14051076. PMID: 35268051; PMCID: PMC8912284.
- Di Molfetta IV, Bordoni L, Gabbianelli R, Sagratini G, Alessandroni L. Vitamin D and Its Role on the Fatigue Mitigation: A Narrative Review. Nutrients. 2024 Jan 10;16(2):221. doi: 10.3390/nu16020221. PMID: 38257114; PMCID: PMC10818509.
- Ecemis GC, Atmaca A. Quality of life is impaired not only in vitamin D deficient but also in vitamin D-insufficient pre-menopausal women. J Endocrinol Invest. 2013 Sep;36(8):622-7. doi: 10.3275/8898. Epub 2013 Mar 19. PMID: 23511484.
- Muscogiuri G, Barrea L, Scannapieco M, Di Somma C, Scacchi M, Aimaretti G, Savastano S, Colao A, Marzullo P. The lullaby of the sun: the role of vitamin D in
- sleep disturbance. Sleep Med. 2019 Feb;54:262-265. doi: 10.1016/j.sleep.2018.10.033. Epub 2018 Nov 24. PMID: 30660070.
Nowak A, Boesch L, Andres E, Battegay E, Hornemann T, Schmid C, Bischoff-Ferrari HA, Suter PM, Krayenbuehl PA. Effect of vitamin D3 on self-perceived fatigue: A double-blind randomized placebo-controlled trial. Medicine (Baltimore). 2016 Dec;95(52):e5353. doi: 10.1097/MD.0000000000005353. Erratum in: Medicine (Baltimore). 2017 Jan 20;96(3):e6038. doi: 10.1097/MD.0000000000006038. PMID: 28033244; PMCID: PMC5207540. - Sinha A.,Hollingsworth K., Ball S., Cheetham T., Improving the vitamin D status of vitamin D deficient adults is associated with improved mitochondrial oxidative function in skeletal muscle, Endocrine Abstracts (2013) VOL 31 OC1.6 DOI: 10.1530/endoabs.31.OC1.6
