Czy probiotyk można przedawkować?
Tak, przedawkowanie probiotyków jest możliwe i najczęściej dotyczy stosowania nadmiernych ilości probiotyków z suplementów diety, przyjmowania kilku preparatów naraz lub wbrew przeciwwskazaniom. Przedawkowanie probiotyków objawia się nieprzyjemnymi dolegliwościami układu pokarmowego.
Na rynku znajdziemy preparaty o zawartości bakterii na poziomie 10^5 – 10^10 CFU, które są uznawane za bezpieczne. Choć górna granica dobowej dawki nie została ustalona, to jednak istnieje możliwość przedawkowania probiotyków. W badaniach klinicznych możemy znaleźć próby rzędu 10^17 CFU, które u zdrowych osób nie powodują skutków ubocznych, jednak są to dawki przeznaczone do badań. Ważne jest przestrzeganie zaleceń producenta preparatu, ponieważ wpływa to zarówno na skuteczność, jak i bezpieczeństwo stosowania preparatu. Ryzyko przedawkowania probiotyku istnieje gdy: stosujemy dawki dużo wyższe, niż zaleca producent; przyjmujemy kilka różnych preparatów probiotycznych, które mogą zawierać te same szczepy (powielamy nieświadomie zalecaną dawkę); przyjmujemy probiotyk przez wiele miesięcy.
-
25,00 zł
-
25,00 zł
„Dokładanie” przez długi czas kolejnych porcji tych samych bakterii probiotycznych może spowodować wystąpieniem dysbiozy jelitowej, czyli zaburzenia prawidłowego mikrobiomu. Do przedawkowania może dojść również w przypadku stosowania żywych kultur bakterii przez pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego lub zaburzoną barierą jelitową (np. w zespole krótkiego jelita, nieswoistych zapaleniach jelit), bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
-
25,00 zł
-
25,00 zł
Jak rozpoznać objawy przedawkowania probiotyku?
U zdrowych osób skutki nadmiaru probiotyków są zazwyczaj łagodne i samoograniczające.
Najczęściej zgłaszanymi dolegliwościami są:
- wzdęcia,
- gazy,
- przelewania w jamie brzusznej,
- uczucie dyskomfortu żołądkowo-jelitowego,
- luźne stolce lub biegunka,
- ból brzucha.
Zdecydowanie poważniejsze skutki może przynieść przedawkowanie probiotyków u osób z grup ryzyka, gdyż może to doprowadzić do niekontrolowanego rozrostu bakterii probiotycznych, czy drożdżaków – np. szczepu Saccharomyces boulardii. Wiąże się to nawet z zagrożeniem życia, gdy dojdzie do sepsy probiotycznej – co prawda występującej rzadko i głównie u pacjentów po operacjach jelit, w stanie immunosupresji lub u wcześniaków.
Jak sobie radzić, gdy wystąpią już objawy przedawkowania probiotyków?
Przede wszystkim należy odstawić probiotyk na kilka dni i obserwować objawy – jeśli ustępują, nie ma potrzeby dalszej interwencji. Jednak w przypadku braku poprawy należy pilnie skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Osoby z grup ryzyka w razie wystąpienia gorączki, silnych bólów brzucha, biegunek z domieszką krwi powinni niezwłocznie zgłosić się do lekarza i koniecznie poddać się szybkiej diagnostyce i leczeniu szpitalnemu.
-
Źródła
- López-Moreno A, Suárez A, Avanzi C, Monteoliva-Sánchez M, Aguilera M. Probiotic Strains and Intervention Total Doses for Modulating Obesity-Related Microbiota Dysbiosis: A Systematic Review and Meta-analysis. Nutrients. 2020 Jun 29;12(7):1921. doi: 10.3390/nu12071921. PMID: 32610476; PMCID: PMC7400323.
- FAO/WHO. Health and nutritional properties of probiotics in food including powder milk with live lactic acid bacteria. 2001.
- McFarland LV. Evidence-based review of probiotics for antibiotic-associated diarrhea and Clostridium difficile infections. Anaerobe. 2009;15(6):274–280.
- Enache-Angoulvant A, Hennequin C. Invasive Saccharomyces infection: a comprehensive review. Clin Infect Dis. 2005;41(11):1559–1568.
- Doron S, Snydman DR. Risk and safety of probiotics. Clin Infect Dis. 2015;60(suppl_2):S129–S134.
- Bafeta A et al. Probiotic use in the critically ill patient: a systematic review. Intensive Care Med. 2011;37(11):1939–1947.
- Quigley EMM. Probiotics and prebiotics in digestive health. Clin Gastroenterol Hepatol. 2019;17(2):333–344.
