Czy witamina D powoduje zaparcia?
Sama witamina D nie jest bezpośrednią przyczyną zaparć, ale jej nadmiar zakłóca gospodarkę wapniową, co może wpływać na funkcjonowanie jelit, prowadząc do zaparć. Hiperkalcemia (zbyt wysoki poziom wapnia we krwi), może powodować zaparcia, wraz z innymi objawami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności, wymioty i utrata apetytu.
Sama suplementacja witaminy D w rozsądnych dawkach nie powoduje zaparć. Natomiast nadmiar witaminy D, np. wynikający z długotrwałej suplementacji w wysokich dawkach może doprowadzić do tych dolegliwości. Dzieje się tak, ponieważ witamina D pomaga we wchłanianiu wapnia z jelit. Gdy jej jest za dużo, wapń we krwi wzrasta, a wysoki poziom wapnia spowalnia perystaltykę jelit, powodując zaparcia i twarde stolce, a także inne objawy związane z układem pokarmowym (nudności, wymioty, bóle brzucha). W literaturze naukowej podkreśla się, że tego typu objawy mogą występować przy stężeniach 25-hydroksywitaminy D w surowicy na poziomie ≥150 ng/ml.
Jak uniknąć zaparć przy suplementacji witaminą D?
Jeśli chcesz uniknąć zaparć przy suplementacji witaminy D, stosuj się do poniższych wskazówek:
- Suplementuj witaminę D na podstawie wyników badań krwi. Standardowa dawka profilaktyczna dla osób z prawidłową masą ciała wynosi 2000 IU. Wielkość porcji najlepiej jednak dobierz z lekarzem, farmaceutą, dietetykiem, aby suplementacja była skuteczna i bezpieczna.
- Unikaj strategii „wezmę więcej, w razie co” – nie ma takiej potrzeby. Wysokie dawki mają swoje zastosowanie, ale tylko w niektórych przypadkach i po konsultacji z lekarzem.
- Wybieraj wysokiej jakości suplementy o czystym składzie (clean label). Unikaj sztucznych dodatków i preparatów bez badań laboratoryjnych potwierdzających wolność od zanieczyszczeń.
Czym są zaparcia?
Zaparcia to stan charakteryzujący się zbyt rzadkim (< niż 3 razy w tygodniu), utrudnionym i bolesnym wypróżnianiem, któremu często towarzyszy twardy stolec, uczucie niepełnego opróżnienia, wzdęcia i ból brzucha. Zaparcia mogą być sporadyczne, wynikające np. ze złej diety (mało błonnika i słabe nawodnienie) lub stresu, ale też przewlekłe, spowodowane chorobami lub lekami.
Aby pozbyć się zaparć najważniejsze jest wprowadzenie interwencji dietetycznych:
- zwiększenie spożycia błonnika (warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty),
- zwiększenie ilości przyjmowanych płynów,
- wdrożenie aktywności fizycznej,
- stosowanie domowych sposobów (np. suszone śliwki, babka płesznik, ciepłe płyny).
Przewlekłe zaparcia, które nie mijają mimo powyższych interwencji warto skonsultować z lekarzem.
-
Źródła
- Jain W, Khaliq M, Wahab A, Laghari M. Evaluating Vitamin D Deficiency-Linked Digestive Issues by Bridging Endocrinology With Gastrointestinal Disorders. Cureus. 2025 Aug 8;17(8):e89598. doi: 10.7759/cureus.89598. PMID: 40926915; PMCID: PMC12414859.
- Marcinowska-Suchowierska E, Kupisz-Urbańska M, Łukaszkiewicz J, Płudowski P and Jones G (2018) Vitamin D Toxicity–A Clinical Perspective. Front. Endocrinol. 9:550. doi: 10.3389/fendo.2018.00550
- Metwally R. Screening of vitamin D deficiency in children with chronic functional constipation. Gastroenterology Review/Przegląd Gastroenterologiczny. 2025;20(3):280-283. doi:10.5114/pg.2024.144833.
- Panarese A, Pesce F, Porcelli P, Riezzo G, Iacovazzi PA, Leone CM, De Carne M, Rinaldi CM, Shahini E. Chronic functional constipation is strongly linked to vitamin D deficiency. World J Gastroenterol. 2019 Apr 14;25(14):1729-1740. doi: 10.3748/wjg.v25.i14.1729. PMID: 31011257; PMCID: PMC6465937.


