Czy witaminę D w kroplach można przedawkować?

Objawy przedawkowania witaminy D

Przedawkowanie witaminy D zdarza się bardzo rzadko i niemal zawsze jest wynikiem długotrwałego stosowania zbyt wysokich dawek suplementów, a nie diety czy ekspozycji na słońce. Nadmiar witaminy D prowadzi do hiperkalcemii, czyli zbyt wysokiego stężenia wapnia we krwi, co odpowiada za większość objawów zatrucia.

Najczęstsze objawy nadmiaru witaminy D:

• nudności i wymioty,
• utrata apetytu,
• wzmożone pragnienie i suchość w ustach,
• częste oddawanie moczu,
• osłabienie i przewlekłe zmęczenie,
• bóle głowy,
• zaparcia,
• bóle mięśni i kości.

W cięższych przypadkach mogą wystąpić:

• zaburzenia rytmu serca,
• kamica nerkowa,
• uszkodzenie nerek,
• zaburzenia świadomości.

Przeprowadzono także badania, które pokazały, że dawka 250 000 IU witaminy D3 podana jednorazowo w listopadzie spowodowała znaczny wzrost stężenia 25(OH)D w osoczu po 5 dniach, ale nie była w stanie utrzymać tego wzrostu po 90 dniach. Potwierdza to fakt, że pojedyncze wysokie dawki nie zapewniają długotrwałego utrzymania optymalnego stężenia 25(OH)D we krwi.

Czy można przedawkować witaminę D od opalania?

Nie da się przedawkować witaminy D ze słońca. Organizm posiada mechanizmy, które chronią przed nadmierną produkcją witaminy D pod wpływem promieniowania UVB. Gdy skóra wytworzy więc odpowiednią ilość prewitaminy D3, jej nadmiar nie jest przekształcany w aktywną postać, ale ulega przemianie do biologicznie nieaktywnych związków (m.in. lumisterolu i tachysterolu). Dzięki temu ekspozycja na słońce nie prowadzi do zatrucia witaminą D.

Witamina D jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, dlatego jej nadmiar pochodzący z suplementów może być magazynowany przede wszystkim w tkance tłuszczowej, a także w mięśniach i wątrobie, skąd jest stopniowo uwalniany do krwiobiegu. To właśnie długotrwałe przyjmowanie zbyt wysokich dawek suplementów, a nie opalanie, jest najczęstszą przyczyną przedawkowania.

Końskie dawki witaminy D – dlaczego to zły pomysł?

Moda na przyjmowanie bardzo wysokich dawek witaminy D wynika z przekonania, że skoro jej niedobór wiąże się z gorszym funkcjonowaniem organizmu to większa dawka przyniesie jeszcze większe korzyści.

Niestety, badania tego nie potwierdzają. U osób bez niedoboru zwiększanie dawki ponad zalecenia nie przekłada się na lepszą odporność, szybsze zwalczanie infekcji ani dodatkowe korzyści dla kości. Organizm wykorzystuje witaminę D wtedy, gdy jest jej odpowiednia ilość, więc przekroczenie tego poziomu nie oznacza silniejszego działania, a jedynie zwiększa ryzyko działań niepożądanych (m.in. hiperkalcemii). Wysokie dawki mają swoje miejsce w leczeniu potwierdzonych niedoborów, jednak powinny być stosowane wyłącznie czasowo, pod kontrolą lekarza i na podstawie aktualnych wyników badań.

Jak nie doprowadzić do przedawkowania witaminy D w kroplach?

Choć przedawkowanie witaminy D zdarza się rzadko to najczęściej wynika z prostych pomyłek w dawkowaniu. Poniżej kilka wskazówek, które pozwolą tego uniknąć:

• Sprawdź, ile jednostek (IU) zawiera jedna kropla preparatu. Nie każdy produkt ma takie samo stężenie, a więc jedna kropla może zawierać 500 IU, 1000 IU, a nawet więcej.
• Policz krople przed rozpoczęciem suplementacji i nie sugeruj się wyłącznie zalecaną liczbą kropli z innego preparatu.
• Ustal stałą porę przyjmowania. Regularność zmniejsza ryzyko pominięcia dawki lub przypadkowego podwojenia kolejnej.
• Przyjmuj witaminę D z posiłkiem zawierającym tłuszcz, bo to poprawi jej wchłanianie i pozwoli stosować suplementację bardziej efektywnie.
• Nie łącz kilku preparatów z witaminą D bez sprawdzenia ich składu. Witamina D często znajduje się również w multiwitaminach, preparatach na odporność czy suplementach dla kości.
• Jeśli stosujesz wysokie dawki przez dłuższy czas kontroluj stężenie 25(OH)D zgodnie z zaleceniami lekarza.