Solarium a witamina D – czy pomaga ją dostarczyć?
Wizyta w solarium nie jest dobrym źródłem syntezy witaminy D w skórze. Lampy w łóżkach opalających emitują głównie UVA, a syntezę witaminy D w skórze inicjuje promieniowanie UVB. Ponadto korzystanie z solarium może bezpośrednio prowadzić do nowotworzenia, bo promieniowanie UV jest klasyfikowane jako kancerogen z grupy 1, a rozpoczęcie opalania w młodym wieku wiąże się ze znacznym wzrostem ryzyka czerniaka.
Korzystanie z solarium nie jest dobrą metodą na podwyższenie poziomu witaminy D. Lampy w łóżkach opalających emitują głównie UVA, a syntezę witaminy D w skórze inicjuje promieniowanie UVB. Z kolei ekspozycja na promieniowanie UVA uszkadza włókna kolagenowe, może powodować nagromadzenie nieprawidłowych mas elastyny czy zwiększać stres oksydacyjny i przyspieszać fotostarzenie skóry, co wpływa na powstawanie zmarszczek, przebarwień, utratę jędrności. Promieniowanie UV – w tym solaria – jest klasyfikowane jako kancerogen z grupy 1, a rozpoczęcie opalania w młodym wieku wiąże się ze znacznym wzrostem ryzyka czerniaka. Innymi słowy: minimalne, nietrwałe korzyści nie równoważą realnych szkód. Jeśli zależy nam na witaminie D, bezpieczniej wybrać suplementację i rozsądną, chronioną ekspozycję na słońce.
Jak działa solarium?
Korzystanie z solarium nie jest skutecznym ani zalecanym sposobem na zwiększenie poziomu witaminy D. Dzieje się tak, ponieważ lampy stosowane w łóżkach opalających emitują głównie promieniowanie UVA i w mniejszym stopniu promieniowanie UVB. To właśnie promieniowanie UVB jest niezbędne do syntezy witaminy D w skórze, podczas gdy UVA nie inicjuje tego procesu.
W praktyce oznacza to, że opalanie się w solarium dostarcza skórze dużą dawkę promieniowania UVA, co wywołuje pigmentację (opaleniznę) i uszkodzenia w skórze, ale nie pobudza w znaczącym stopniu produkcji witaminy D. Niektóre lampy opalające mogą emitować pewną ilość UVB, co może przejściowo podnieść poziom witaminy D we krwi, jednak badania wykazały, że poziom witaminy D spadał z powrotem do wartości sprzed ekspozycji w ciągu 2-8 tygodni po ostatnim naświetlaniu. Można więc stwierdzić, że efekty podniesienia poziomu witaminy D poprzez ekspozycję w solarium są krótkotrwałe i osiągane kosztem uszkodzeń skóry.
Z tego powodu eksperci jednoznacznie odradzają korzystanie z solarium w celu uzyskania witaminy D – potencjalne minimalne korzyści nie równoważą istotnego ryzyka.
Dlaczego solarium jest niebezpieczne?
Promieniowanie UVA penetruje skórę głębiej niż UVB. Z tego powodu uszkadza włókna kolagenowe i elastynowe oraz generuje wolne rodniki, co nie tylko prowadzi do przyspieszonego starzenia się skóry (tzw. fotostarzenia), ale również może powodować uszkodzenia DNA.
U osób regularnie korzystających z solarium znacznie szybciej rozwijają się zmarszczki, obserwuje się także utratę jędrności i przebarwienia. Ponadto, Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC), jako agenda Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zaklasyfikowała całe spektrum UV, włączając urządzenia opalające emitujące UV, do najważniejszej kategorii kancerogenów dla ludzi. Według danych osoby korzystające z solarium przed 35. rokiem życia mają o 75% wyższe ryzyko rozwoju czerniaka.
W związku z tym dermatolodzy zgodnie ostrzegają, że nie ma bezpiecznego sposobu opalania w solarium.
W kwestii witaminy D zaś podkreślają, że korzystniej jest uzyskać ją poprzez suplementację doustną, ewentualnie umiarkowaną i chronioną ekspozycję słoneczną na świeżym powietrzu, zamiast narażać się na promieniowanie w solarium.
-
Źródła
- American Academy of Dermatology, “10 surprising facts about indoor tanning”, https://www.aad.org/public/diseases/skin-cancer/surprising-facts-about-indoor-tanning [dostęp 22.11.2025]
- Dadej, Ingrid et al. „The role of UVA of the skin pathology.” Advances in Dermatology and Allergology/Postępy Dermatologii i Alergologii, vol. 20, no. 3, 2003, pp. 170-175.
- Mogensen M, Jemec GB. The potential carcinogenic risk of tanning beds: clinical guidelines and patient safety advice. Cancer Manag Res. 2010 Oct 28;2:277-82. doi: 10.2147/CMR.S7403
- Pierret, L et al. “Overview on vitamin D and sunbed use.” Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology : JEADV vol. 33 Suppl 2 (2019): 28-33. doi:10.1111/jdv.15316
- Woźniak-Holecka, Joanna et al. „Sztuczne źródła promieniowania słonecznego jako czynnik ryzyka nowotworów skóry.” Annales Academiae Medicae Silesiensis, vol. 63, no. 6, 2009, pp. 75–80.


