Aura Herbals - polski producent suplementów diety Prosto dla zdrowia
1280x200_baner-IZ_AH_cta-od 400x200_baner-IZ_AH_cta-od

Leksykon Aura Herbals

Minerały

Cynk – właściwości, zastosowanie i rola w organizmie

Cynk – najważniejsze informacje

Cynk jest mikroelementem niezbędnym do funkcjonowania ludzkiego organizmu. Pomaga w regulacji pracy trzustki, grasicy czy prostaty. Wchodzi w skład około 80 enzymów. W przypadku niedoborów tego składnika bardzo wiele procesów nie działa prawidłowo lub są spowolnione. Dorosła osoba powinna dziennie spożywać przynajmniej 5 mg cynku, ale zaleca się, żeby jego ilość była znacznie większa i wynosiła 15-20 mg.

Dodatkowo cynk uczestniczy w przemianach białek, tłuszczów i węglowodanów. Wspomaga także pracę układu odpornościowego i pomaga łagodzić objawy chorób autoimmunologicznych. Zapewnienie odpowiedniej ilości tego pierwiastka, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, ochroni organizm przed przeziębieniem, grypą i innymi infekcjami.  Cynk wpływa korzystnie na płodność oraz reguluje cykl miesiączkowy.  Przyśpiesza także gojenie się ran oraz łagodzi podrażnienia skóry.

Jest skuteczny w leczeniu trądziku młodzieńczego i różowatego. Dzięki właściwościom regeneracyjnym odgrywa istotną rolę w leczeniu poparzeń, wyprysków i łuszczycy. Cynk znany jest także z właściwości wspomagających przydatki, takie jak włosy i paznokcie. Oprócz tego działa korzystnie również na kości oraz wspomaga leczenie reumatyzmu. Cynk bierze udział w regulacji pracy organów wewnętrznych – między innymi trzustki, co wpływa na prawidłowe wydzielanie insuliny. Systemowo pierwiastek ten reguluje pracę układu krążenia – pomaga ustabilizować ciśnienie oraz zapobiega żylakom.

Cynk kosmetyki

Możliwe zastosowania cynku

Według badań cynk ma następujące możliwe zastosowania:

  • leczenie trądziku,
  • wpływ na płodność i libido,
  • wzmocnienie włosów i paznokci.

Cynk na trądzik i zmiany skórne

Cynk jest ważnym pierwiastkiem w walce z trądzikiem. Znajduje się w wielu tabletkach doustnych stosowanych w celu pozbycia się tego uciążliwego problemu. Ponadto gęste maści z zawartością cynku również leczą zmiany skórne. Nakłada się je punktowo na miejsca, w których wystąpiły wypryski.

Cynk na płodność

Zarówno u kobiet, jak i mężczyzn niedobory cynku mogą doprowadzić do problemów z płodnością.  W wielu przypadkach suplementacja wspiera regulację zaburzonego cyklu miesiączkowego. Z kolei u mężczyzn cynk wpływa na jakość spermy i stan prostaty.

Cynk na włosy

Niedobory cynku prowadzą do wypadania włosów, a ponadto zaburzają działanie układu hormonalnego, co może wtórnie pogłębiać ten problem. Dlatego często poleca się przyjmowanie tego pierwiastka w celu polepszenia kondycji włosów.

Cynk na paznokcie

W przypadku niedoboru cynku paznokcie stają się delikatne i podatne na łamanie. Struktura płytki paznokciowej traci swoją jednolitość, co prowadzi do rozwarstwień. Ponadto występować mogą wówczas przebarwienia na powierzchni paznokci. Suplementacja cynkiem może przyczynić się do poprawy kondycji paznokci.

Cynk na skórę

Preparaty z cynkiem aplikowane na skórę twarzy wykazują działanie bakteriobójcze. Cynk równoważy też produkcję sebum oraz pełni funkcję cennego przeciwutleniacza, chroniąc skórę przed szkodliwym wpływem wolnych rodników – w rezultacie skóra starzeje się wolniej. Dodatkowo przyspiesza proces gojenia się ran, jednocześnie wzmacniając odporność skóry na potencjalne zakażenia.

Suplementacja cynkiem dla mężczyzn

Odpowiedni poziom cynku jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu hormonalnego. Składnik ten odgrywa istotną rolę m.in. w produkcji testosteronu, który z kolei wpływa na rozwój mięśni, owłosienie ciała oraz kształtowanie cech płciowych.

Suplementacja cynkiem może być korzystna także podczas problemów ze snem i przy takich dolegliwościach jak przewlekłe zmęczenie. Ponadto cynk pełni ważną funkcję w regulacji metabolizmu, wpływając na pracę tarczycy i proces spalania tłuszczu.

Suplementacja cynkiem dla dzieci

Cynk odgrywa bardzo ważną rolę w rozwoju dziecka. Ważne jest jednak, aby dostosowywać suplementacje do indywidualnych potrzeb malucha. Zaleca się, aby dzieci w przedziale wiekowym od jednego do trzech lat otrzymywały dziennie 3 miligramy cynku. Dzieci w wieku od czterech do ośmiu lat mogą spożywać już nawet 4 miligramy dziennie. Starsze dzieci mogą spożywać do 6 miligramów cynku dziennie.

Cynk – dawkowanie

Rekomenduje się, aby osoby dorosłe przyjmowały dziennie od 15 mg do nawet 20 mg cynku. Dla kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz osób prowadzących aktywny tryb życia zaleca się nieco wyższe ilości. Aby zapewnić prawidłowy rozwój organizmu dzieci, codzienne spożycie cynku powinno wynosić od 3 do 11 mg, zależnie od wieku i płci.

Kiedy i jak suplementować?

Spożycie preparatów zawierających cynk zaleca się w trakcie lub bezpośrednio po posiłku – najlepiej po spożyciu posiłków bogatych w białko pochodzenia zwierzęcego. Ponadto cynk jest lepiej przyswajalny, gdy jest spożywany wraz z suplementami zawierającymi witaminę A. Warto jednak unikać jednoczesnego spożywania cynku z pokarmami bogatymi w wapń, fosfor, błonnik, kwas fitowy i miedź, ponieważ mogą one zmniejszyć jego absorpcję.

Ważne jest także unikanie jednoczesnego spożywania suplementów cynku z produktami mlecznymi, ponieważ mogą one negatywnie wpływać na wchłanianie tego pierwiastka w przewodzie pokarmowym. Cynk można przyjmować w formie kapsułek, tabletek lub płynów.

Objawy/skutki niedoboru cynku

  • brak apetytu,
  • suchość w ustach,
  • choroby skóry,
  • zmniejszenie libido,
  • podatność na infekcje wirusowe i bakteryjne,
  • pogorszenie pamięci, problem z koncentracją,
  • uczucie znużenia,
  • zmniejszenie tolerancji na alkohol.

Uważa się, że niedobór cynku może być ważnym czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju choroby Alzheimera.

Nietypowe objawy niedoboru cynku

Wczesne i niecharakterystyczne objawy niedoboru cynku to drażliwość i nerwowość, niepokój, ospałość oraz spadek apetytu. W związku z zaburzeniami układu nerwowego mogą pojawić się zmiany zachowania, zaburzenia psychiczne i emocjonalne. Obniżone stężenie cynku wpływa też na rozwój depresji oraz nasilenie jej objawów.

Objawy nadmiaru cynku

Do przedawkowania cynku zachodzi zazwyczaj, jeśli przyjmowany jest w zbyt dużych dawkach w postaci suplementów diety. Pojawiają się wówczas objawy ze strony układu pokarmowego charakterystyczne dla zatrucia:

  • nudności i wymioty,
  • bóle brzucha,
  • biegunki.

Ciężko doprowadzić do nadmiaru cynku, który pochodzi jedynie z diety. Ilości cynku zawarte w produktach spożywczych oraz jego wchłanianie nie pozwalają na przedawkowanie tego pierwiastka z produktów spożywczych. Skutki długotrwałego przyjmowania dużych dawek cynku z suplementów to:

  • zmniejszenie stężenia frakcji HDL-cholesterolu,
  • obniżenie odpowiedzi immunologicznej organizmu.

Objawy zatrucia cynkiem:

W przypadku ostrego zatrucia cynkiem mogą wystąpić następujące objawy:

  • bóle żołądka,
  • nudności,
  • utrata apetytu,
  • biegunka,
  • bóle głowy.

Cynk źródła pokarmowe

Cynk – przeciwwskazania

Suplementacji cynkiem nie należy stosować w przypadku reakcji alergicznych lub niewydolności nerek. Co więcej, nie zaleca się jednoczesnego przyjmowania cynku i tetracyklin, gdyż zmniejsza on ich wchłanianie.

Źródła pokarmowe cynku

Zalecane dzienne spożycie cynku waha się od 4 do 15 mg. Produkty zawierające cynk to przede wszystkim:

  • małże,
  • ostrygi wędzone,
  • zarodki pszenne,
  • wątroba wieprzowa,
  • pieczeń wołowa,
  • migdały,
  • fasola,
  • węgorz,
  • groszek zielony.

Wchłanianie cynku bywa utrudnione ze względu na spożywanie alkoholu, cukru i otrębów, ale także produktów wzbogacanych w miedź i żelazo. Na niedobór cynku narażone są osoby z chorobami alkoholowymi, wegetarianie lub weganie, amatorzy słodyczy oraz sportowcy.

Bibliografia

  1. Orłowski W: Nauka o chorobach wewnętrznych, wyd. II. PZWL, Warszawa 1989;
  2. Seńczuk W. Toksykologia. PZWL. Warszawa 1999;
  3. Gawędzki J, Hryniewiecki L. Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu. Wyd. 2. PWN. Warszawa 2000.
  4. Rabinovich D., Smadi Y., Zinc, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547698/ [dostęp od 1.02.2024].
  5. Maret W., Sandstead H. H., Zinc requirements and the risks and benefits of zinc supplementation, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16632171/ [dostęp od 1.02.2024].
  6. Wessels I., Maywald M., Rink L., Zinc as a Gatekeeper of Immune Function, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29186856/ [dostęp 1.02.2024].
  7. Canani R.B., Buccigrossi V., Passariello A., Mechanisms of action of zinc in acute diarrhea, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20856116/ [dostęp od 1.02.2024].
  8. Baum M. K., Shor-Posner G., Campa A., Zinc status in human immunodeficiency virus infection, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10801954/ [dostęp od 1.02.2024].
  9. Chandra M.Natchu U., Fataki M. R., Fawzi W. W., Zinc as an adjunct for childhood pneumonia – interpreting early results, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18667015/ [dostęp od 1.02.2024].

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Materiał opisuje substancje i ich możliwe zastosowania na podstawie ogólnodostępnych publikacji, badań i materiałów znalezionych w internecie, prasie oraz książkach. Materiał nie jest opisem suplementu diety ani żadnego innego produktu zawierającego w/w składniki.

W przypadku stosowania suplementów diety pamiętaj, by nie przekraczać zalecanej dziennej porcji,i że nie mogą być one stosowane jako substytut zróżnicowanej diety. Pamiętaj, że bardzo ważny i zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia.

Każdy suplement diety przechowuj w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.

Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
newsletter2

Newsletter

Zapisz się na nasz newsletter i pobierz bezpłatnego e-booka, z którego dowiesz się, jak w prosty sposób możesz wesprzeć swoje zdrowie i Twoich bliskich!